حجت‌الله یونسی در گفت‌وگو با ایسنا، در تشریح مهم‌ترین ظرفیت‌ها و توانمندی‌های ایران برای تبدیل‌شدن به کشوری قدرتمند و اثرگذار، اظهار کرد: به اعتقاد من، پاسخ به این پرسش را باید در سه بخش ظرفیت‌های ساختاری، ظرفیت‌های فنی‌مهندسی و پیش‌نیازهای تبدیل ظرفیت‌ها به قدرت بررسی کرد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های ساختاری کشور، سرمایه انسانی و آموزش مهندسی را برجسته‌ترین دارایی ایران دانست و افزود: نیروی انسانی توانمند و برخوردار از دانش و مهارت، مهم‌ترین سرمایه‌ای است که می‌تواند زمینه‌ساز پیشرفت و قدرت‌آفرینی کشور باشد.
موقعیت جغرافیایی ایران؛ ظرفیتی فراتر از مرزهای ملی
رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی لرستان، موقعیت جغرافیایی ایران را یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم کشور برشمرد و بیان کرد: ایران هم‌زمان از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان و از شمال به دریای خزر دسترسی دارد و در موقعیتی قرار گرفته که قفقاز، آسیای مرکزی، بین‌النهرین و شبه‌قاره را به یکدیگر پیوند می‌دهد.
یونسی ادامه داد: قرار گرفتن ایران در مسیر کریدور بین‌المللی شمال ـ جنوب، امکان دسترسی به دریاهای آزاد و همچنین ارتباط با اروپا از طریق ترکیه و آسیای مرکزی را فراهم می‌کند. این موقعیت در صورت همراهی با زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل و روابط پایدار، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه ترانزیت و تجارت منطقه‌ای ایجاد خواهد کرد.
وی با بیان اینکه سطح توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور هنوز متناسب با ظرفیت جغرافیایی ایران نیست، تصریح کرد: بهره‌گیری مؤثر از این مزیت نیازمند توسعه زیرساخت‌ها و تقویت همکاری‌ها و روابط پایدار منطقه‌ای است.
منابع انرژی و معدنی؛ مزیت رقابتی ایران
این مدرس دانشگاه با اشاره به منابع انرژی و معدنی کشور به‌عنوان یکی دیگر از ظرفیت‌های ساختاری ایران، گفت: بر اساس گزارش اوپک، ایران حدود ۲۰۸.۶ میلیارد بشکه ذخایر نفت و حدود ۳۴ تریلیون مترمکعب ذخایر اثبات‌شده گاز دارد که این میزان از منابع انرژی، مزیت رقابتی مهمی برای کشور محسوب می‌شود.
یونسی افزود: برخورداری از این منابع علاوه بر فراهم‌کردن امکان توسعه صنایع انرژی‌بر، ظرفیت فعالیت در بخش‌های دیگری از جمله نمک‌زدایی را نیز ایجاد می‌کند؛ با این حال، تحریم‌ها، کمبود سرمایه‌گذاری و محدودیت‌های فناوری، بهره‌برداری کامل از این ذخایر را با موانعی مواجه کرده است.
وی بازار داخلی و تنوع اقتصادی را از دیگر ظرفیت‌های کشور عنوان کرد و گفت: جمعیت بیش از ۹۰ میلیون نفری ایران، در کنار برخورداری از بخش‌های متنوع کشاورزی، صنعت و خدمات و همچنین تجربه چند دهه فعالیت اقتصادی در شرایط تحریم، زمینه شکل‌گیری توان تولید داخلی و تاب‌آوری اقتصادی را فراهم کرده است.
رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی لرستان اضافه کرد: اقتصاد ایران همچنان با اتکا به تولید داخلی، تجارت غیررسمی و صادرات نفت به فعالیت خود ادامه می‌دهد و این ظرفیت‌ها می‌توانند در صورت فراهم‌شدن شرایط مناسب، زمینه‌ساز تقویت توان اقتصادی کشور باشند.
توان فنی‌مهندسی و دانش بومی؛ پشتوانه خلق ثروت
یونسی در ادامه با تشریح ظرفیت‌های فنی‌مهندسی ایران اظهار کرد: دانش و تجربه کشور در حوزه‌های مختلف علوم مهندسی، این امکان را فراهم کرده است که ایران در زمینه صادرات خدمات فنی و مهندسی به کشورهای دیگر نقش‌آفرینی کند و از این طریق در خلق ثروت و توسعه اقتصادی سهم داشته باشد.
وی با تأکید بر اهمیت دانش بومی و تمدنی ایرانیان در مواجهه با شرایط اقلیمی و آب‌وهوایی، افزود: تجربه تاریخی و دانش بومی مردم ایران در مقابله با مشکلات اقلیمی، آنان را در برابر دشواری‌ها تاب‌آور کرده است. به اعتقاد من، مردم ایران در این زمینه در مقایسه با بسیاری از مردم جهان از مقاومت و پشتکار بالایی برخوردارند و این ویژگی خود ظرفیت بزرگی برای رشد، توسعه و تعالی کشور به شمار می‌رود.
بحران آب و محیط‌زیست؛ مهم‌ترین پیش‌نیاز توسعه
رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی لرستان در بخش دیگری از سخنانش، حل بحران آب و محیط‌زیست را مهم‌ترین شرط تبدیل ظرفیت‌های کشور به قدرت دانست و گفت: بر اساس گزارش‌های امسال، میزان مصرف آب کشور سالانه حدود ۱۳ میلیارد مترمکعب بیش از منابع آب تجدیدپذیر است و بیش از ۹۰ درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.
یونسی با اشاره به پیامدهای افت سطح آبخوان‌ها، تصریح کرد: افت آبخوان‌ها در بسیاری از مناطق عملاً برگشت‌ناپذیر شده است. همچنین جنگ نیز بر این بحران دامن زده و گزارش‌هایی درباره آسیب به زیرساخت‌های آبی، از جمله تأسیسات نمک‌زدایی، منتشر شده است.
وی تأکید کرد: بدون مدیریت پایدار منابع آب، توسعه صنعتی، امنیت غذایی و حتی ماندگاری جمعیت در برخی شهرها با تردید و چالش جدی مواجه خواهد شد؛ بنابراین مدیریت منابع آب و محیط‌زیست باید در شمار اولویت‌های اصلی کشور قرار گیرد.
ثبات اقتصاد کلان؛ ضرورت فراهم‌سازی بستر سرمایه‌گذاری
این مدرس دانشگاه، ثبات اقتصاد کلان را پیشران مباحث توسعه دانست و اظهار کرد: اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶ به دلیل تحریم‌های ظالمانه، وقوع دو جنگ و آنچه یک کودتای تمام‌عیار توصیف می‌کنم، روزهای سختی را پشت سر گذاشته است.
یونسی ادامه داد: ایجاد ثبات اقتصادی باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن به فعلیت برسد تا شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری بخش خارجی و همچنین فعال‌سازی ظرفیت‌های داخلی فراهم شود؛ چراکه بدون ثبات در اقتصاد کلان، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت و بهره‌برداری مطلوب از فرصت‌های موجود دشوار خواهد بود.
حفظ سرمایه انسانی و حکمرانی کارآمد؛ دو ضرورت راهبردی
وی حفظ و جذب سرمایه انسانی را از دیگر پیش‌نیازهای تبدیل ظرفیت‌های کشور به قدرت برشمرد و گفت: نیروی انسانی متخصص و توانمند، پشتوانه اصلی توسعه است و برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های کشور باید زمینه ماندگاری، جذب و نقش‌آفرینی این سرمایه ارزشمند فراهم شود.
رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی لرستان همچنین بر ضرورت حکمرانی کارآمد و برخورداری از نهادهای پاسخ‌گو تأکید کرد و افزود: مدیریت منابع آب، انرژی و اقتصاد به تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و هماهنگی میان‌بخشی نیاز دارد. در حوزه آب، یکپارچه نبودن مدیریت بخش‌های کشاورزی، شهری، سدسازی و برق از ریشه‌های بروز و تشدید بحران به شمار می‌رود و رفع این ناهماهنگی‌ها برای مدیریت مؤثر منابع ضروری است.
روابط منطقه‌ای و بین‌المللی؛ مسیر تقویت قدرت اثرگذاری
یونسی توسعه روابط منطقه‌ای و بین‌المللی را از دیگر پیش‌نیازهای تبدیل ظرفیت‌های ایران به قدرتی اثرگذار دانست و خاطرنشان کرد: قدرت اثرگذار منطقه‌ای معمولاً بر پایه تجارت، ترانزیت، همکاری‌های فنی و اعتماد متقابل شکل می‌گیرد؛ بنابراین ایران برای بهره‌برداری از ظرفیت‌های جغرافیایی، اقتصادی و فنی‌مهندسی خود، به گسترش همکاری‌ها و تقویت روابط پایدار با کشورهای منطقه و جهان نیاز دارد.
انتهای پیام
