• پنجشنبه / ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۳:۲۹
  • دسته‌بندی: پژوهش
  • کد مطلب: 1405022414186

نگاهی به مسیر علمی پروفسور محمد نقی‌زاده

از تهران تا کیوتو؛ اولین ایرانی که نشان امپراتوری ژاپن را دریافت کرد

از تهران تا کیوتو؛ اولین ایرانی که نشان امپراتوری ژاپن را دریافت کرد

محمد نقی‌زاده، چهره دانشگاهی که دغدغه توسعه ایران، ارتقای علمی کشور و گسترش شناخت متقابل میان ملت‌های ایران و ژاپن را داشت، درگذشت. مسیری که از تهران تا کیوتو پیمود، او را به نخستین ایرانی دریافت‌کننده نشان امپراتوری ژاپن رساند. در این گزارش، مسیر زندگی او را مرور می‌کنیم.

به گزارش ایسنا، در آموزش عالی، برخی نام‌ها صرفاً به دلیل تدریس، فعالیت پژوهشی یا مسئولیت‌های اجرایی ماندگار نمی‌شوند، بلکه تلاش در ترکیب دانش تخصصی، تجربه بین‌المللی و نقش در ایجاد نهادهای علمی، آن‌ها را به چهره‌ای اثرگذار تبدیل می‌کند.

 محمد نقی زاده یکی از همین چهره‌ها بود که مسیر تحصیل خود را از دانشگاه تهران آغاز کرد، در ژاپن به تحصیل و تدریس پرداخت و در ساختار دانشگاهی این کشور به جایگاه مهمی رسید. او در دورانی با بازگشت به ایران برای گسترش مطالعات ژاپن تلاش کرد.

نقی‌زاده در سال ۱۳۲۰ در تهران متولد شد و تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران آغاز کرد. او برای ادامه مسیر علمی راهی ژاپن شد و دکتری اقتصاد کشاورزی را از دانشگاه «امپراتوری کیوتو» دریافت کرد. نقی زاده پس از تدریس در این دانشگاه و دانشگاه دولتی «چیبا» به دانشگاه «میجی گاکواین» رفت تا از بنیان‌گذاران دانشکده مطالعات بین‌المللی (بین رشته‌ای) در ژاپن شود.

او برای سه دوره متوالی از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۰ ریاست موسسه تحقیقات بین‌المللی دانشگاه میجی گاکواین را برعهده داشت و برای سه دوره نیز عضو هیئت‌امنای این دانشگاه بود. این مسئولی‌ها در محیط دانشگاهی ژاپن برای یک استاد غیر ژاپنی نشانی از جایگاه علمی اوست؛ چراکه نقی‌زاده به عنوان نخستین فرد خارجی ریاست موسسه تحقیقات بین‌الملل این دانشگاه را بر عهده داشته است. فعالیت او به تدریس محدود نبود و در ایجاد نهادهای دانشگاهی نیز نقش داشت.

نقی زاده به عنوان عضو هیئت علمی وابسته بین‌الملل با دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران همکاری داشت. او در دهه ۱۳۹۰ به ایران بازگشت و یکی از افرادی بود که راه‌اندازی گروه مطالعات ژاپن در دانشکده مطالعات جهان نقش داشت.

از تهران تا کیوتو؛ اولین ایرانی که نشان امپراتوری ژاپن را دریافت کرد

از آثار علمی برجسته این استاد دانشگاه می‌توان به  کتاب دو جلدی «درباره توسعه اقتصادی ژاپن» که در سال ۱۳۸۶ به عنوان کتاب سال ایران انتخاب شد، اشاره کرد.

یکی از افتخارات مهم نقی‌زاده دریافت نشان «امپراتوری ژاپن» از امپراتور «آکی‌هیتو» به خاطر یک عمر تلاش و مشارکت در امر تحقیقات و توسعه آموزش در ژاپن است. او نخستین ایرانی بود که موفق به دریافت این نشان شده است.

از تهران تا کیوتو؛ اولین ایرانی که نشان امپراتوری ژاپن را دریافت کرد

نقی‌زاده پژوهشگری بود که در مرزهای اقتصاد، توسعه و سیاست‌های اقتصادی ژاپن قدم برداشته و با نقش‌های گوناگون از جمله استادی دانشگاه، تألیف و ترجمه آثار اقتصادی و مشاوره در حوزه توسعه پایدار، به درک عمیق‌تر سیاست‌های اقتصادی این کشور به مخاطبان ایرانی کمک کرده است.

روز گذشته خبر درگذشت پروفسور محمد نقی‌زاده در رسانه‌های مختلف منتشر شد و افرادی از جمله وزیر امور خارجه و سفیر ژاپن در ایران درگذشت این چهره دانشگاهی را تسلیت گفتند.

سید عباس عراقچی که دورانی به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در ژاپن حضور داشت و همچنین در دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران با نقی‌زاده دیدار و گفتگو داشته است، در پیام تسلیت برای درگذشت این استاد دانشگاه تاکید کرده که «پروفسور نقی‌زاده باور داشت که توسعه، پیش از اقتصاد، از فرهنگ، نظم، آموزش و تغییر نگاه آغاز می‌شود. او برای ایران اندیشید، برای ایران نوشت و برای ایران آرزو داشت. او از معدود چهره‌هایی بود که دانش را با تعهد، و موفقیت بین‌المللی را با عشق به ایران درآمیخت. برای او، توسعه و پیشرفت ایران نه یک شعار، بلکه آرزویی عمیق و مسئولیتی همیشگی بود».

از تهران تا کیوتو؛ اولین ایرانی که نشان امپراتوری ژاپن را دریافت کرد

درگذشت محمد نقی‌زاده فقدان چهره‌ای است که میان دانش، تجربه بین‌المللی و نهادسازی دانشگاهی پیوندی موثر ایجاد کرده بود. او استادی بود که در گسترش فهم ایرانیان از توسعه ژاپن و همچنین تقویت روابط دانشگاهی بین ایران و ژاپن نقش موثر داشت.

انتهای پیام