روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، فرصتی است برای یادکردن از شاعر بزرگ توس؛ سرایندهای که با شاهکار جاودانهاش، شاهنامه، زبان فارسی را از گزند فراموشی پاس داشت و روح پهلوانی، خردورزی و آزادگی را در جان این سرزمین زنده نگاه داشت. فردوسی با آفرینش این اثر ماندگار، نهتنها گنجینهای گرانبها از فرهنگ و تاریخ ایران را حفظ کرد، بلکه هویت و ریشههای مشترک مردمان این سرزمین را در قالب داستانها و اسطورههای کهن به یادگار گذاشت.
به پاس بزرگداشت این شاعر سترگ، به همت ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی، جمعه ۲۵ اردیبهشت آیینی در آرامگاه حکیم فردوسی در توس برگزار شد. مردم، به یمن ارادتی که به این شاعر بزرگ داشتند، از سنین مختلف و از گوشه و کنار کشور و شاید از خارج از ایران، خود را به توس رسانده بودند. صدای موسیقیهای حماسی در فضای محوطه پیچیده بود و اندکاندک جمعیت گرداگرد آرامگاه حلقه میزدند و چشمبهراه آغاز مراسم بودند.
پیش از آغاز برنامه، کلیپی به نمایش درآمد که در آن معلمی با خواندن این بیت از فردوسی: «تو داد و دهش کن، فریدون تویی»، میکوشید مفاهیم اخلاقی و انسانی شاهنامه را به نوجوانان منتقل کند. در ادامه، سرودی حماسی پخش شد و بخشهایی از نقالی شاهنامه نیز در این کلیپ به نمایش درآمد؛ هنری که قرنها روایتگر داستانهای پهلوانی ایران بوده است.
پس از آن، تصاویری از آیینهای زورخانهای به نمایش گذاشته شد؛ آیینی که با نوای مرشد و خواندن ابیات شاهنامه همراه بود. همچنین چند تن از شاعران ازجمله ملیحه آخوندی، مصطفی جلیلیان مصلحی، مجتبی ابوالقاسمی و حسین سیدبَر روی صحنه آمدند و اشعاری حماسی در وصف ایران و فرهنگ این سرزمین برای حاضران خواندند.
پس از قرائت آیاتی از قرآن کریم، پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و صلوات خاصه امام رضا(ع)، مراسم به طور رسمی آغاز شد.
نخستین سخنران برنامه سیدحسن حسینی، فرماندار مشهد بود که سخنان خود را با بیت آغازین شاهنامه آغاز کرد و با اشاره به جایگاه فردوسی در فرهنگ ایرانی اظهار کرد: ایرانیان هویت زبان، فرهنگ و ادب پهلوانی خود را وامدار فردوسی هستند؛ چراکه این شاعر بزرگ توانست میان هویت ملی و هویت دینی ایرانیان پیوندی ماندگار ایجاد کند.
فرماندار مشهد مقدس، روز بزرگداشت فردوسی را فرصتی برای بازاندیشی در هویت ایرانی و تجدید پیمان با فرهنگ و تاریخ این سرزمین دانست و گفت: در لحظات حساس تاریخ، ایرانیان همواره حول محور هویت ملی خود گرد هم آمدهاند؛ همانگونه که فردوسی در شاهنامه سروده است: «دریغ است ایران که ویران شود، کنام پلنگان و شیران شود.»
در ادامه بخشی از سخنان قائد شهید درباره حکیم ابوالقاسم فردوسی پخش شد. در این سخنان رهبر شهید بیان کرده بودند فردوسی در قله فرهنگ ایران قرار دارد و شاهنامه سرشار از روح توحید، توکل و اعتماد به خداوند است. به گفته ایشان، بسیاری از مفاهیم اخلاقی و ارزشی شاهنامه با معارف اسلامی همخوانی دارد و در سراسر این اثر میتوان نشانههای ایمان، مجاهدت و اعتماد به خدا را مشاهده کرد.
در خلال اجرای برنامه، موسیقی زنده نیز فضای مراسم را همراهی میکرد. مردی با لباس سنتی و ضرب زورخانه ریتم حماسی برنامه را مینواخت و مجری همزمان بخشهایی از داستان ضحاک در شاهنامه را برای حاضران روایت میکرد.
در ادامه، گروه سرود «یاران خراسانی» متشکل از دختران و پسران خردسال خراسانی روی صحنه آمدند و سرودی در وصف ایران و وطن اجرا کردند که با استقبال حاضران همراه شد.
سپس محمدرضا قلندر شریف، شهردار مشهد به روی صحنه آمد و با اشاره به روز پاسداشت زبان فارسی و با خواندن این بیت از شاهنامه «اگر سر به سر تن به دشمن دهیم، محال است کشور به دشمن دهیم»، اظهار کرد: فردوسی در دورانی که زبان و فرهنگ عربی در ادبیات رایج بود، با هوشیاری شاهنامه را به زبان فارسی سرود تا هویت و زبان این سرزمین حفظ شود. حماسهسرایی در فرهنگ ایرانی ریشهای عمیق دارد و مردم ایران همواره با عشق به سرزمین خود از آن پاسداری کردهاند.
در بخش دیگری از مراسم، برنامه نقالی و شاهنامهخوانی اجرا شد و حاضران بار دیگر با روایتهای حماسی شاهنامه همراه شدند. همچنین همخوانی زنده قطعه «وطن ای هستی من، شور و سرمستی من» اجرا شد که با نمایش آیینهای پهلوانی زورخانهای همراه بود و پهلوانان زورخانه با نظم و مهارت، حرکات آیینی خود را به نمایش گذاشتند.
در ادامه برنامه، مجری برنامه از حاضران خواست تا پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت الله سید مجتبی خامنهای را بشنوند؛ پیامی که به مناسبت بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی صادر شده بود: "زبان فارسی علاوه بر ابزار گفتار و نوشتار، قالب شناخت و رشته اندیشه و مرزهای هویتی ایرانیان را تشکیل میدهد و یکی از بزرگترین ظرفیتها برای ترویج فرهنگ و تمدن غنی ایران اسلامی در گستره جهانی است و توصیه رهبر حکیم و شهیدمان ـ اعلیالله مقامه الشریف ـ به قدرتمند شدن زبان فارسی، چراغ راه اقتدار تمدن ایرانی است.
ملت عزیز ایران در دفاع مقدس سوم نیز همچون دو جنگ تحمیلی پیشین ثابت کردند که داستانهای اسطورهای فردوسی، واقعیت زندگی و شخصیت قهرمانانه آنان بوده است و مفاهیم انسانساز، سلحشورانه و قرآنی شاهنامه همه اقوام و اقشار ایران را در حفظ هویت، اصالت و استقلال خود و مبارزه با متجاوزان همدل و همراه میکند.
این حماسه حضور، دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ، ادب و هنر میگذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند، فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ ماندگار کنند.
از سوی دیگر، مقاومت غیورانه و پیروزی افتخارآمیز در برابر تهاجم دشمنان، ملت ایران را برای پاسداری از استقلال تمدنی و مقابله با تهاجم زبانی، فرهنگی و سبک زندگی بیگانه آمادهتر کرده است تا با ابتکار و نوآوری فعالان عرصه فرهنگی، در جهت تقویت و بالندگی زبان فارسی و رشد و پرورش نسلهای آینده گامهای استوارتری برداشته شود."
در بخش دیگری از مراسم، از سند تکبرگ شناسهدار باغ مصفای فردوسی، که همان محوطه آرامگاه این شاعر بزرگ است، پس از طی فرایندی حدود ۶۰ ساله رونمایی شد و غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، پس از رونمایی از این سند، در سخنانی با اشاره به اهمیت پاسداشت مفاخر فرهنگی اظهار کرد: سرمایههای ارزشمند فرهنگی همچون فردوسی باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند. نسل جوان امروز به عملکرد مسئولان در معرفی و پاسداشت بزرگان تاریخ و فرهنگ ایران نگاه میکند و لازم است تلاش بیشتری برای شناساندن این مفاخر انجام شود.
وی افزود: منطقه تاریخی توس از جایگاهی ویژه برخوردار است و باید توجه زیادی به توسعه و ساماندهی آن صورت گیرد. آغاز فعالیت شهرداری منطقه تاریخی توس به عنوان گامی مهم در جهت توسعه و حفاظت از این منطقه است و باید به معرفی هرچه بیشتر فردوسی و شاهنامه به جامعه ایرانی و جهانی پرداخته شود.
در دقایق پایانی برنامه نیز اجرای تمبکنوازی، نقالی و شاهنامهخوانی ادامه یافت. آیین بزرگداشت فردوسی در فضایی سرشار از شور فرهنگی و حماسی برگزار شد؛ جایی که دوستداران فرهنگ و ادب فارسی گرد هم آمدند تا بار دیگر یاد و نام حکیم سخن، ابوالقاسم فردوسی، را گرامی بدارند.
انتهای پیام
