فاطمه حیدری اظهار کرد: اگرچه قم هنوز وارد فاز سالمندی نشده است، اما نشانههای کاهش باروری و افزایش سن ازدواج و فرزندآوری، نیاز به سیاستگذاری هدفمند و حمایتی را بیش از پیش آشکار کرده است.
ترکیب جمعیتی قم؛ شهری، جوان و در آستانه تغییر
وی گفت: بر اساس آخرین برآوردها، جمعیت استان قم در سال ۱۴۰۵ حدود یک میلیون و ۴۹۱ هزار نفر است. از این تعداد، ۷۵۳ هزار نفر مرد و ۷۳۸ هزار نفر زن هستند که نشاندهنده نسبت جنسی تقریباً متعادل، معادل ۱۰۲ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن است.
حیدری افزود: از نظر ساختار سنی، ۲۴ درصد جمعیت استان را کودکان زیر ۱۵ سال تشکیل میدهند؛ یعنی حدود ۳۵۸ هزار نفر. گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال نیز با ۲۱ درصد، حدود ۳۱۲ هزار نفر را شامل میشود.
وی اظهار کرد: در مقابل، جمعیت ۳۰ تا ۶۴ سال با ۴۸.۵ درصد، معادل ۷۲۳ هزار نفر، بزرگترین بخش جمعیت استان را تشکیل میدهد و سالمندان ۶۵ سال و بالاتر نیز با ۶.۵ درصد، حدود ۹۸ هزار نفر هستند.
حیدری ادامه داد: ساختار سکونتی جمعیت قم نیز نشان میدهد که این استان ماهیتی بهشدت شهری دارد. طبق آمار ارائهشده، ۱ میلیون و ۴۳۳ هزار نفر معادل ۹۶.۱ درصد در مناطق شهری و تنها ۵۸ هزار نفر معادل ۳.۹ درصد در روستاها زندگی میکنند.
شاخصهای مهم جمعیتی
وی گفت: قم در شاخصهای جمعیتی نیز جایگاهی قابل توجه دارد. سهم این استان از جمعیت کشور ۱.۷ درصد برآورد شده است. نرخ ازدواج در استان ۵.۴ ازدواج به ازای هر هزار نفر است.
حیدری بیان کرد: همچنین در سال گذشته، ۱۶ هزار و ۱۱۳ تولد در قم ثبت شده که معادل ۱.۸۱ درصد از تولدهای کشور و رتبه ششم در سطح ملی است. در همین سال، تعداد فوتها ۷ هزار و ۱۱۲ نفر گزارش شده که سهمی ۱.۵۵ درصدی و رتبه دهم کشور را به خود اختصاص داده است. تراکم جمعیت استان نیز ۱۳۳ نفر در هر کیلومتر مربع اعلام شده است.
سن ازدواج و فرزندآوری رو به افزایش
وی تصریح کرد: بررسیها نشان میدهد سن ازدواج و فرزندآوری در قم روندی افزایشی داشته است. متوسط سن ازدواج مردان در سال ۱۴۰۴ به ۳۰.۴۶ سال و برای زنان به ۲۵.۹۲ سال رسیده است.
حیدری اظهار کرد: همچنین متوسط سن مردان در زمان تولد فرزند اول ۳۲.۲۳ سال و برای زنان ۲۷.۴ سال گزارش شده است؛ روندی که به گفته مسئولان، میتواند در آینده به کوچکتر شدن نسلها و تغییر ساختار جمعیتی منجر شود.
پنجره جمعیتی؛ فرصت طلایی توسعه
حیدری با تأکید بر اهمیت وضعیت کنونی قم گفت: جمعیت ۱۵ تا ۶۵ سال استان که حدود ۷۰ درصد کل جمعیت را تشکیل میدهد، در سن کار قرار دارد و این پنجره جمعیتی، فرصت استثنایی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی فراهم کرده است.
وی افزود: در این مرحله، نسبت جمعیت مولد به جمعیت وابسته در بالاترین سطح خود قرار دارد و اگر با سیاستهای اشتغال مولد و حمایت اجتماعی همراه شود، میتواند محرک قدرتمندی برای رشد و توسعه استان باشد.
هشدار نسبت به سالمندی قریبالوقوع
وی اضافه کرد: با وجود آنکه قم هنوز وارد فاز سالمندی نشده است، اما روندهای موجود از جمله کاهش باروری، افزایش امید به زندگی و بالا رفتن سن ازدواج و فرزندآوری، نشان میدهد که استان در مسیر سالمندی قرار گرفته است. بر اساس آمار ارائهشده، جمعیت سالمندان قم در حال حاضر حدود ۹۸ هزار نفر است، اما این رقم در دهههای آینده بهسرعت افزایش خواهد یافت.
ضرورت سیاستهای تشویقی و حمایتی
وی یادآور شد: تحلیل وضعیت جمعیتی قم نشان میدهد که این استان در میانه پنجره جمعیتی قرار دارد، اما پایه جوان جمعیت آن به سمت کاهش حرکت میکند. از این رو، حفظ پویایی جمعیت نیازمند سیاستهای تشویقی فرزندآوری، تقویت اشتغال مولد، و ارتقای خدمات حمایتی و بهداشتی است.
به گزارش ایسنا و بهنقل از روابط عمومی استانداری قم در روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت، حیدری در پایان تأکید کرد: اولویتهای راهبردی استان شامل سرمایهگذاری در اشتغال جمعیت فعال، تقویت خدمات حمایتی و بهداشتی و سیاستهای تشویقی فرزندآوری است تا استان بتواند از فرصت پنجره جمعیتی به بهترین شکل بهره ببرد و چالشهای سالمندی و کاهش باروری را مدیریت کند.
انتهای پیام
