به گزارش ایسنا، سید اسکندر صیدایی - معاون سازمان برنامه و بودجه - در نشستی خبری با اشاره به ثبت رسمی روز نقشهبرداری (هفتم خرداد) در تقویم رسمی کشور اظهار کرد: جامعه نقشهبرداری به دلیل مواجهه مداوم با اطلاعات مکانی، با جامعترین نوع دادهها در ظرف فضا و جغرافیا سروکار دارد و هر چقدر این اطلاعات دقیقتر و بهروزتر باشد، کمک شایانتری به نظام برنامهریزی کشور خواهد کرد.
آرشیو ۶ میلیون تصویر هوایی و دسترسی به ۲۵ هزار لایه مکانی
وی با اشاره به پیشینه و ظرفیتهای سازمان نقشهبرداری کشور تصریح کرد: امروزه آرشیوی غنی شامل حدود شش میلیون تصویر هوایی از نقاط مختلف کشور در اختیار داریم که پایه تولید اطلاعات و پیشینه مدلسازی است. همچنین سامانهای به نام زیرساخت داده مکانی (SDI) طراحی شده که حاوی ۲۵ هزار لایه از نقشهها و دادههای مکانی دستگاههای مختلف کشور است. از سوی دیگر، با توجه به تغییرات تقسیمات کشوری و ایجاد شهرستانها یا بخشهای جدید، ما هر ساله آخرین نقشههای به لایهآمده تقسیمات کشوری را برای وزارت کشور تولید میکنیم.
صیدایی افزود: عالیترین مرجع تصمیمگیری برای اطلاعات مکانی، شورای عالی نقشهبرداری ایران است که زیرمجموعه آن، کمیسیون معین با حضور معاونین وزارتخانهها فعالیت میکند و اخیراً یکصدمین جلسه این کمیسیون برگزار شد. همچنین دستورالعمل ماده ۱۱ قانون احکام دائمی کشور که مربوط به ساماندهی اطلاعات مکانی و جلوگیری از موازیکاری در تولید نقشه است، با همکاری سازمان برنامه و بودجه مصوب و توسط معاون رئیسجمهور ابلاغ شده است.
بحران فرونشست شدید زمین در دشتها و کلانشهرها
رئیس سازمان نقشهبرداری کشور در ادامه به تشریح ابعاد بحران فرونشست زمین پرداخت و گفت: فرونشست یک پدیده تدریجی است که حاصل بررسیهای ما نشان میدهد کشور از دهه ۱۳۸۰ شمسی با آن روبرو شده است. این پدیده حاصل برهم زدن تعادل اکولوژیکی و دخالتهای بیرویه بشر در برداشت مفرط از منابع زیرزمینی است؛ به طوری که در بسیاری از دشتهای کشاورزی، برداشت آب از چاههای چند متری در گذشته، امروز به چاههای ۲۰۰ متری رسیده است.
وی با بیان اینکه سازمان نقشهبرداری به وسیله ایستگاههای ثقلسنجی مجهز به جیپیاس (GPS) کوچکترین حرکات سطح زمین را به صورت لحظهای رصد میکند، هشدار داد طبق استانداردهای بینالمللی، نشستِ بیش از سه سانتیمتر در سال برای زمین به معنای ورود به خط قرمز و محدوده خطر است؛ این در حالی است که ما در برخی از دشتهای کشور نرخ فرونشست شدید تا ۴۳ سانتیمتر و در برخی نقاط شهری تا ۳۱ سانتیمتر را ثبت کردهایم. برای این پدیده نسخه لحظهای وجود ندارد و تنها راهکار، متوقف کردن برداشتهای بیرویه و اجرای عملیات آبخیزداری و آبخوانداری است.
صیدایی درباره پراکندگی جغرافیایی این بحران اظهار کرد: در حال حاضر تنها استانی که فرونشست ندارد استان گیلان است و بقیه استانها بین چند میلیمتر تا ۴۳ سانتیمتر درگیر هستند. بیشترین نرخ فرونشست مربوط به دشتهای استان کرمان و پهنه وسیعی از استان گلستان است. در تهران نیز این پدیده عمدتاً در نقاط جنوبی مشهود است که گزارش کامل آن در حضور رئیسجمهور مطرح شد. تاکنون ۲۳ عنوان اطلس فرونشست کلانشهرها تولید شده و تنها در هفته گذشته بیش از ۱۰۰ نامه محرمانه به همراه فایلهای مربوطه به مدیران ملی و استانداران منعکس شده است. طبق قانون، برای هر نوع توسعه شهری و بارگذاری جدید (صنعت، ریلگذاری، فرودگاه و سدسازی)، دستگاهها ملزم به استعلام از ما هستند. در حوزه گسلها نیز تبادل داده مستمری با سازمان زمینشناسی و ستاد مدیریت بحران کشور داریم.
رد شایعات مربوط به کاهش ارتفاع قله دماوند
وی با اشاره به پایش ارتفاع منطقه البرز و رد شایعات پیرامون کاهش ارتفاع قله دماوند توضیح داد: بر اساس پایش ایستگاههای دقیق ما، در منطقه البرز نه تنها کاهش ارتفاع نداریم بلکه شاهد افزایش ارتفاع به میزان حدود دو میلیمتر در سال به دلیل حرکات پوسته زمین هستیم.
مباحثی که پیرامون اختلاف ۶۰ متری ارتفاع مطرح شده، به این دلیل است که در کتابهای قدیمی ارتفاع بر اساس اندازهگیریهای غیردقیق آن دوران ثبت شده بود؛ لذا کاهش ارتفاعی رخ نداده، بلکه ابزارهای نوین سازمان نقشهبرداری این اندازهگیری را به صورت دقیق اصلاح کردهاند.
عقبنشینی آب دریاچه خزر در بخشهای شمالی
رئیس سازمان نقشهبرداری کشور از رصد مداوم تراز آبی دریاچهها توسط مدیریت آبنگاری این سازمان خبر داد و گفت: حاصل مطالعات همکاران ما روی دریاچه خزر نشان میدهد که این دریاچه در قسمتهای شمالی، شمالشرقی و شمالغربی خود با کمبود آب و پدیدار شدن پهنههای خشکی مواجه شده و آبدهی آن به مرور کم میشود. البته خوشبختانه از آنجا که عمیقترین بخش دریاچه خزر در قسمت جنوبی یعنی در سمت ایران قرار دارد، این عقبنشینی هنوز به مرزهای آبی کشور ما نرسیده است.
شکستن انحصار تولید چارتهای دریایی و صیانت از نام خلیج فارس
صیدایی با اشاره به نقش سازمان در تدوین سند آمایش سرزمین و چارتهای دریایی خاطرنشان کرد: سند آمایش سرزمین کشور در سال ۱۴۰۰ توسط سازمان برنامه و بودجه بروزرسانی شد و سازمان نقشهبرداری نقش کلیدی در تهیه لایههای اطلاعاتی آن داشت. در بخش دریایی نیز تولید چارت دریایی (نقشه راهنمای کشتیها) اهمیت فوقالعادهای دارد. تا چند سال پیش انحصار تولید این چارتها در اختیار کشور انگلستان بود، اما خوشبختانه سازمان نقشهبرداری محوریت این بحث را در منطقه بر عهده گرفته و اکنون سالانه ۱۰۰ هزار چارت دریایی برای هدایت کشتیهایی که به ساحل ایران میآیند تولید میکند. همچنین کتابی تحت عنوان «نیمایران» برای نامهای جغرافیایی تهیه شده تا ثبت جهانی اماکن دریایی را در گستره وسیعتری دنبال کنیم.
وی در پایان با تاکید بر صیانت از اصالت تاریخی و نام خلیج فارس در مجامع بینالمللی بیان کرد: نامگذاری با خود هویت و اصالت میآورد. ما نقشههایی از ۵۰۰۰ سال پیش تا کنون در مورد خلیج فارس داریم؛ از لوح گلین بابلیها با سابقه پنج تا ۶۰۰۰ سال پیش گرفته تا نقشههای دانشمندان بزرگ یونانی مانند هرودوت که نام قدیمی خلیج فارس (نامسیکوس) در آنها دیده میشود. همچنین مورخین برجسته اسلامی و عرب مانند بلخی، مسعودی، مقدسی و ابنخلدون در اسناد خود به صراحت از خلیج فارس یاد کردهاند. واژههای جعلی که از سالهای ۱۹۶۰ میلادی تحت تأثیر موج قومگرایی عربی مطرح شد، فاقد اعتبار است؛ نقشهای که ما ارائه دادیم متعلق به سال ۱۷۳۲ میلادی از یک منبع معتبر بینالمللی است که نشان میدهد آنچه آنها تحت عنوان خلیج عربی نام میبرند، خلیج دیگری در نقطهای کاملاً متفاوت است. این اسناد برای سفارتخانهها ارسال شده و ما به عنوان رئیس گروه کاری مدیریت اطلاعات مکانی سازمان ملل در آسیا و اقیانوسیه، همواره از این حقانیت دفاع میکنیم.
انتهای پیام
