اغلب افراد به مواد نگهدارنده توجه زیادی نمی‌کنند، با اینکه در بسیاری از غذاهایی که هر روز می‌خوریم وجود دارند. این مواد به نان، ماست، غذاهای منجمد، غلات و سس‌ها اضافه می‌شوند تا ماندگاری بیشتری داشته باشند. بیشتر مردم به ندرت متوجه کدهای ریز چاپ شده روی برچسب‌های مواد غذایی می‌شوند، زیرا این افزودنی‌ها به بخش عادی غذاهای مدرن تبدیل شده‌اند.

سال‌ها، نهادهای نظارتی، مواد نگهدارنده را در صورتی که مقادیر تایید شده، موجب آسیب فوری نشوند، ایمن می‌دانستند اما نتایج تحقیق جدید نشان می‌دهد که تاثیرات طولانی‌مدت آنها بر سلامتی ممکن است جدی‌تر از آن چیزی باشد که قبلا تصور می‌شد.

شواهد مفقود در مورد نگهدارنده‌های مواد غذایی

دانشمندان دهه‌هاست که برای بررسی صحیح نگهدارنده‌ها در جمعیت‌های انسانی تلاش می‌کنند، زیرا غذاهای فرآوری شده دائما در حال تغییر هستند. تولیدکنندگان بدون اطلاع عمومی زیاد، محصولات را تغییر فرمول می‌دهند، در حالی که دو غذای تقریبا یکسان می‌توانند حاوی ترکیبات افزودنی کاملا متفاوتی باشند. تحقیقات تغذیه‌ای قدیمی‌تر اغلب غذاها را در دسته‌های کلی ردیابی می‌کردند، اما در شناسایی مواد شیمیایی دقیقی که هر روز وارد بدن می‌شوند، شکست می‌خوردند.

ردیابی مواد نگهدارنده غذا 

این شکاف، محققان را تشویق کرد تا یکی از دقیق‌ترین تحقیقات انجام شده در مورد مواد نگهدارنده غذا و سلامت قلب و عروق را انجام دهند. آنائیس هاسنبوهلر، محقق این تحقیق اظهار کرد: مواد نگهدارنده غذا در صدها هزار غذای فرآوری شده صنعتی استفاده می‌شوند. نتایج تحقیقات تجربی نشان می‌دهند که برخی از مواد افزودنی غذایی ممکن است برای سلامت قلب و عروق مضر باشند، اما تاکنون شواهد کافی در مورد تاثیر این مواد در انسان نداشته‌ایم.

پیگیری رژیم‌های غذایی 

این تحقیق بر اساس داده‌های بیش از ۱۱۲ هزار بزرگسال فرانسوی شرکت‌کننده در تحقیقی است که از سال ۲۰۰۹ آغاز شد. شرکت‌کنندگان بارها و بارها سوابق غذایی دقیقی را طی چندین سال، ازجمله برندها و محصولات دقیق مصرف‌شده، ثبت کردند. محققان این سوابق را با پایگاه‌های داده ترکیب مواد غذایی و تجزیه و تحلیل‌های آزمایشگاهی مرتبط کردند تا میزان مواجهه با مواد نگهدارنده را با دقت غیرمعمولی تخمین بزنند. 

افزایش خطر فشار خون بالا

محققان طی حدود هشت سال پیگیری، هزاران مشکل قلبی عروقی را ردیابی کردند و فشار خون بالا به عنوان واضح‌ترین الگو ظاهر شد. شرکت‌کنندگانی که بالاترین میزان مواد نگهدارنده غذایی خاص را مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که کمترین میزان مصرف را داشتند، خطر فشار خون بالا را به طور قابل‌توجهی بیشتر نشان دادند. خطر بیماری‌های قلبی و عروقی نیز در چندین گروه افزایش یافت.

نگرانی درباره ویتامین «سی» (C)

نتایج شگفت‌انگیزتر شامل افزودنی‌هایی بود که بسیاری از مردم به ندرت در مورد آنها سوال می‌کنند. اسید اسکوربیک که با نام E300 فهرست شده و معمولا ویتامین «سی» شناخته می‌شود، در صورت استفاده به‌عنوان ماده نگهدارنده، با فشار خون بالا و خطر بیماری‌های قلبی و عروقی ارتباط دارد. اسید سیتریک و عصاره رزماری نیز در میان افزودنی‌هایی بودند که با افزایش خطر مرتبط شدند.

ویتامین «سی» درون یک پرتقال در کنار فیبر، آب و ترکیبات گیاهی وجود دارد که بر هضم و جذب تاثیر می‌گذارند. همان مولکول درون غذای به شدت فرآوری شده ممکن است پس از ترکیب با تثبیت‌کننده‌ها، قندها، امولسیفایرها، چربی‌ها و مواد مصنوعی، رفتار متفاوتی داشته باشد.

چگونه مواد نگهدارنده غذا ممکن است آسیب برسانند؟

نتایج این تحقیق ثابت نکرد که چگونه مواد نگهدارنده ممکن است در بیماری‌های قلبی و عروقی نقش داشته باشند، هرچند محققان به چندین مکانیسم احتمالی که قبلا در مطالعات آزمایشگاهی مشاهده شده‌اند، اشاره کردند.

به نظر می‌رسد برخی از مواد نگهدارنده قادر به ایجاد استرس اکسیداتیو هستند که به تدریج به سلول‌ها و بافت‌ها در طول زمان آسیب می‌رساند. برخی دیگر ممکن است در حساسیت به انسولین یا عملکرد پانکراس اختلال ایجاد کنند و به‌طور بالقوه در اختلالات متابولیکی مرتبط با بیماری‌های قلبی و عروقی نقش داشته باشند.

نیتریت‌ها همچنین می‌توانند ترکیبات «ان-نیتروزو» تشکیل دهند، مواد شیمیایی که در حال حاضر با مشکلات سلامتی متعددی مرتبط هستند.

محققان گمان کردند که خطر بلندمدت ممکن است از یک افزودنی واحد به تنهایی ناشی نشود. در عوض، تاثیر تجمعی قرار گرفتن مکرر در معرض دوز پایین بسیاری از مواد نگهدارنده می‌تواند به آرامی سیستم قلبی و عروقی را در طول دهه‌ها تحت فشار قرار دهد.

آنان تاکید کردند که این تحقیق همچنان تحقیق مشاهده‌ای و نه اثبات مستقیم علت و معلول است. عوامل پنهان سبک زندگی نیز می‌توانند با وجود تنظیمات آماری گسترده، بر بخشی از یافته‌ها تاثیر بگذارند.

بازنگری در ایمنی مواد نگهدارنده مواد غذایی

مقررات فعلی افزودنی‌های غذایی عمدتا بر سمیت حاد، خطر سرطان یا آسیب‌های رشدی تمرکز دارند و تاثیرات قلبی و عروقی بلندمدت در ارزیابی‌های ایمنی بسیار کمتر مورد توجه قرار گرفته است. اگر تحقیقات آینده این یافته‌ها را تایید کنند، ممکن است لازم باشد تنظیم‌کنندگان در مورد نحوه محاسبه میزان مصرف روزانه قابل قبول تجدید نظر کنند.

بر اساس گزارش ارث، ممکن است نهادهای نظارتی دستورالعمل‌ها را دوباره بررسی کنند که مواد نگهدارنده باید به‌طور کامل حذف شوند. آنها به جلوگیری از فساد، کاهش ضایعات مواد غذایی و محدود کردن آلودگی باکتریایی کمک می‌کنند و سیستم‌های غذایی مدرن بدون آنها با مشکل مواجه خواهند شد. با این حال، نتایج کنونی سوال بزرگتری را مطرح می‌کند که علم به تازگی به‌طور جدی با آن روبرو شده است. چه اتفاقی می‌افتد وقتی میلیون‌ها نفر هر روز مقادیر کمی از افزودنی‌های غذایی متعدد را برای تمام عمر مصرف می‌کنند؟

نتایج این تحقیق در مجله «قلب اروپا» (European Heart Journal) منتشر شده است.

انتهای پیام