پس از ماهها خشکی و انتظار، بازگشایی آب در زایندهرود که عصر چهارشنبه ۱۳ خرداد بهطور کامل از زیر پلها و مادیهای نصفجهان جاری شد، نهتنها یک اتفاق هیدرولوژیک، بلکه رویدادی اجتماعی و فرهنگی برای اصفهان محسوب میشود. رخدادی که فراتر از تأمین نیازهای کشاورزی، به احیای روح جمعی شهری منجر شده که سالهاست با بحران کمآبی دستوپنجه نرم میکند.
با افزایش خروجی سد زایندهرود، جریان آب در بستر این رودخانه پس از حدود ۱۱ ماه خشکی، بار دیگر برقرار شد؛ اتفاقی که بلافاصله بازتاب گستردهای در سطح شهر داشت. حضور مردم در حاشیه رودخانه، شکلگیری تجمعهای خودجوش و بازگشت حیات به فضاهای عمومی اطراف زایندهرود، نشان داد که این رودخانه همچنان یکی از اصلیترین مؤلفههای هویتی و زیستی اصفهان است.
در کنار این ابعاد اجتماعی، اهمیت این رهاسازی آب برای بخش کشاورزی نیز قابل توجه است. کشاورزان مناطق شرق و غرب اصفهان که در ماههای گذشته با محدودیتهای جدی در تأمین آب مواجه بودند، اکنون چشمانتظار بهرهمندی از این جریان هستند. تأمین آب برای کشتهای فصلی و جلوگیری از آسیب بیشتر به زمینهای کشاورزی، از مهمترین اهداف این اقدام به شمار میرود.
البته که شرایط منابع آبی همچنان شکننده است. حجم ذخیره سد زایندهرود در زمان رهاسازی، اگرچه نسبت به دورههای بحرانی وضعیت بهتری دارد، اما پاسخگوی نیازهای بلندمدت استان نیست. استمرار این وضعیت و تبدیل آن به یک جریان پایدار، نیازمند مدیریت دقیق منابع، برنامهریزی بلندمدت و رعایت عدالت در توزیع حقآبهها خواهد بود.
از سوی دیگر، تجربه سالهای گذشته نشان داده که جاریسازی مقطعی آب، اگرچه بهطور موقت فضای اجتماعی را تلطیف میکند، اما بدون اتخاذ سیاستهای پایدار، نمیتواند راهحل نهایی بحران باشد. مسئله کمآبی در اصفهان به سطحی رسیده که علاوه بر تأمین آب کشاورزی، بر آب شرب، محیطزیست و حتی پدیدههایی مانند فرونشست زمین نیز اثرگذار بوده است.
در این میان، بازگشت آب به زایندهرود را میتوان فرصتی برای بازاندیشی در سیاستهای آبی کشور دانست. فرصتی که اگر با تصمیمات کارشناسی و نگاه بلندمدت همراه شود، میتواند به احیای تدریجی این رودخانه بینجامد. در غیر این صورت، این جریان نیز همچون دفعات گذشته، به رویدادی کوتاهمدت تبدیل خواهد شد که تنها خاطرهای گذرا از زایندهرودِ زنده را در ذهن شهروندان باقی میگذارد.
انتهای پیام
