حجتالاسلام والمسلمین احسان بیآزار تهرانی در همایش «حوزه علمیه سرآمد و پیشرو؛ از پیام راهبردی تا کنش اجتماعی مردمی» که امروز چهارشنبه ۲۰ خرداد در مجتمع یاوران مهدی برگزار شد، با اشاره به مبانی اعتقادی تشیع، واقعه مباهله و غدیر را از نقاط عطف تبیین ولایت در تاریخ اسلام دانست و اظهار کرد: در مباهله، پیامبر اکرم(ص) با معرفی اهلبیت(ع) بهعنوان نزدیکترین و پاکترین افراد، مسیر ولایت و امامت را برای امت اسلامی روشن کردند و این مسیر در واقعه غدیر بهعنوان نقشه راه هدایت امت تثبیت شد.
وی با اشاره به نقش حضرت زهرا(س) در منظومه ولایت افزود: محوریت حضرت زهرا(س) در تداوم خط ولایت نشان میدهد که نظام هدایت الهی بر پیوند عمیق میان معرفت، ولایت و حضور اجتماعی استوار است.
بیآزار تهرانی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه حوزه علمیه نهادی صرفاً آموزشی نیست، تصریح کرد: حوزه یک نهاد تمدنی است که باید بتواند در مسیر شکلگیری تمدن اسلامی، معارف دینی را به زندگی اجتماعی مردم پیوند بزند.
وی با اشاره به تجربههای تاریخی روحانیت در تحولات اجتماعی گفت: در نهضت تنباکو و دیگر مقاطع مهم تاریخ معاصر، روحانیت با شناخت دقیق زمانه و همراهی با مردم توانست نقش تعیینکنندهای ایفا کند و این تجربهها نشان میدهد که فاصله گرفتن از جامعه، حوزه را از کارکرد اصلی خود دور میکند.
این استاد حوزه با اشاره به برخی تجربههای میدانی خود در فعالیتهای اجتماعی بیان کرد: در آستان مقدس امامزاده صالح(ع) تلاش شده است ارتباط مستقیم با مردم برقرار شود و در همین راستا سالانه هزاران مراجعه مردمی برای حل مشکلات اجتماعی و معیشتی پیگیری میشود.
بیآزار تهرانی با اشاره به نمونهای از این فعالیتها افزود: در این مجموعه طی سالهای اخیر بیش از ۲۷۰ زندانی با پیگیریهای مردمی و خیرخواهانه آزاد شدهاند و هزاران پرونده برای کمک به حل مشکلات مردم مورد رسیدگی قرار گرفته است.
وی همچنین با تأکید بر لزوم ارتباط بیواسطه روحانیت با جامعه تصریح کرد: روحانیون باید از محدود شدن به منبر و سخنرانی صرف عبور کنند و در میدانهای واقعی زندگی مردم حضور داشته باشند؛ چراکه حضور مستقیم و صمیمی روحانیت میتواند اعتماد اجتماعی را تقویت کند.
بیآزار تهرانی با تأکید بر اینکه خدمت اجتماعی بخشی از رسالت تاریخی حوزه است، گفت: اگر روحانیت در کنار مردم باشد، جامعه نیز به معارف دینی و هدایت الهی اعتماد بیشتری خواهد داشت و این مسیر میتواند زمینهساز شکلگیری جامعهای مبتنی بر ارزشهای اسلامی باشد.
«حوزه سرآمد» پیشدرآمدی برای ساماندهی فعالیتهای مردمی
حجتالاسلام والمسلمین مهدی رجائینیا، مسئول مرکز ارتباطات حوزه و نظام، در گفتوگو با ایسنا درباره نخستین همایش «حوزه سرآمد» اظهار کرد: حوزههای علمیه در طول بیش از هزار سال تاریخ خود همواره کارکردهای گستردهای داشتهاند؛ از تربیت نیروهای علمی و پژوهشی و تدوین و نشر معارف اسلامی گرفته تا فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و خدمات اجتماعی در میان مردم.
وی افزود: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این کارکردها در حوزههای علمیه توسعه قابل توجهی پیدا کرده و در عرصههای مختلف شاهد گسترش و تعمیق فعالیتها هستیم. یکی از این عرصهها، کنشگریهای مردمی است.
رجائینیا با بیان اینکه کنشگری اجتماعی علما صرفاً به فعالیتهای فردی محدود نمیشود، تصریح کرد: بسیاری از علما علاوه بر فعالیتهای علمی و آموزشی، در ایام تبلیغ و در عرصههای فرهنگی و اجتماعی حضور فعال دارند؛ اما آنچه در این همایش مورد توجه است، کنشگریهایی است که در قالب تشکلها و به صورت سازمانیافته انجام میشود.
وی ادامه داد: در این تشکلها، گروهی از طلاب و فعالان حوزه به صورت مستمر و سالیانه برای انجام فعالیتهای اجتماعی برنامهریزی و اقدام میکنند. بر همین اساس احساس شد لازم است بخشی از این کنشگران گرد هم آیند تا تجربیات خود را به اشتراک بگذارند.
مسئول مرکز ارتباطات حوزه و نظام با اشاره به برگزاری نخستین همایش «حوزه سرآمد» گفت: به دلیل شرایط موجود امکان دعوت از همه کنشگران فراهم نبود، اما جمعی از آنان به عنوان پیشدرآمدی برای برنامههای بعدی دعوت شدند تا ضمن ارائه تجربیات خود، پیشنهادها و ایدههایی برای توسعه این فعالیتها مطرح کنند.
وی بیان کرد: یکی از اهداف این نشست، بررسی موانع موجود و بهرهگیری از دیدگاههای کنشگران برای کمک به مدیریت حوزه در جهت ساماندهی و شبکهسازی این مجموعههاست تا فعالیتهای اجتماعی حوزه منسجمتر و اثرگذارتر دنبال شود.
رجائینیا درباره تأکید بر مردمپایه بودن فعالیتها نیز گفت: بسیاری از این تشکلها توسط یک روحانی هدایت میشوند، اما بدنه اصلی آنها را مردم تشکیل میدهند. مردمپایه بودن به این معناست که از تمام ظرفیتهای مردمی که علاقهمند به کنشهای اجتماعی و جهادی هستند استفاده کنیم تا با مشارکت آنان بتوانیم به اهداف تعیینشده دست یابیم.
وی در پایان درباره نقش جوانان در این فعالیتها افزود: جوانان، بهویژه دانشجویان و حتی دانشآموزان، ظرفیت بزرگی برای فعالیتهای اجتماعی دارند. با گفتوگو و تبادل تجربه میان فعالان، میتوان این تجربیات را در قالب اسناد و جهتگیریهای راهبردی تدوین کرد و با ساماندهی بهتر، از ظرفیت عظیم جوانان در عرصه کنشگری اجتماعی بهره گرفت.
تشکیل دبیرخانه دائمی کنشگران اجتماعی حوزوی؛ گامی برای تقویت نقش مردمپایه حوزههای علمیه
حجتالاسلام والمسلمین مهدی پناهی، مدیر ارتباطات با سازمانها و نهادهای حاکمیتی حوزههای علمیه، در گفتوگو با ایسنا درباره برگزاری نخستین همایش «حوزه علمیه؛ از پیام راهبردی تا کنش اجتماعی مردم» اظهار کرد: یکی از محورهایی که مقام معظم رهبری در پیام سال گذشته خود به مناسبت یکصدمین سالگرد بازتأسیس حوزه علمیه قم بر آن تأکید کردند، نقشآفرینی حوزویان در عرصه فعالیتهای اجتماعی بود.
وی افزود: حوزویان همواره در کنار مردم بودهاند و در بزنگاههای مهم اجتماعی حضور مؤثر داشتهاند. برای نمونه میتوان به حضور ارزشمند طلاب در جریان زلزله بم و همچنین در دوران شیوع کرونا اشاره کرد؛ حضوری که اگر نبود، چهبسا آسیبهای جدیتری به جامعه وارد میشد.
پناهی ادامه داد: در ایام کرونا شاهد حضور جهادگرانه طلاب در غسالخانهها، بیمارستانها و در کنار خانوادههای بیماران بودیم. حدود ۲۲ هزار طلبه در آن ایام به صورت میدانی در عرصه خدمترسانی فعال بودند که این آمار، گواه روشنی بر ظرفیت عظیم حوزههای علمیه در عرصه اجتماعی است.
وی با بیان اینکه این نقشآفرینی گسترده آنگونه که شایسته است به جامعه و حتی برخی بخشهای حاکمیتی معرفی نشده، تصریح کرد: با توجه به پیام راهبردی رهبر انقلاب و ضرورت ساماندهی این ظرفیتها، بر آن شدیم این همایش را برگزار کنیم تا ضمن بهرهگیری از نظرات کنشگران اجتماعی حوزه از سراسر کشور، زمینه راهاندازی دبیرخانه دائمی کنشگران اجتماعی حوزوی فراهم شود.
مدیر ارتباطات با سازمانها و نهادهای حاکمیتی حوزههای علمیه هدف از تشکیل این دبیرخانه را ایجاد همافزایی، تبادل تجربیات و استفاده مؤثرتر از ظرفیت تشکلهای حوزوی در خدمترسانی به جامعه عنوان کرد و گفت: دستگاهها و وزارتخانههای مختلف نیز خواستار بهرهمندی از توان کنشگران حوزوی هستند و ما باید به عنوان حلقه اتصال میان این ظرفیت مردمی و ساختار حاکمیت عمل کنیم.
وی افزود: یکی دیگر از اهداف، تأمین حمایتهای لازم برای تشکلها و سازمانهای مردمنهاد حوزوی از طریق تعامل با بخشهای مختلف حاکمیتی است تا این مجموعهها بتوانند فعالیتهای خود را با توان و اثربخشی بیشتری دنبال کنند.
پناهی با اشاره به حضور حدود ۷۰ تشکل مردمنهاد حوزوی از سراسر کشور در این همایش گفت: این تشکلها در حوزههای مختلفی از جمله خدمات اجتماعی، مسائل اقتصادی و سلامتمحور فعالیت دارند و امیدواریم با همافزایی شکلگرفته، گامهای مؤثرتری در مسیر پیشبرد اهداف اجتماعی برداشته شود.
وی درباره تأکید بر مردمپایه بودن فعالیتها نیز تصریح کرد: روحانیت هیچگاه از مردم جدا نبوده و امروز نیز حضور گسترده طلاب در مساجد، در قالب ائمه جماعات و تیمهای تبلیغی، ظرفیت ارزشمندی برای خدمترسانی به جامعه است. اما برای تقویت این حضور، سازماندهی هدفمند طلاب از سوی حوزههای علمیه ضروری است.
مدیر ارتباطات با سازمانها و نهادهای حاکمیتی حوزههای علمیه در پایان تأکید کرد: باید ابتدا نیازها و آسیبهای جامعه را بهدرستی شناسایی کنیم و سپس بر اساس یک برنامهریزی هدفمند، طلاب را در عرصههای مورد نیاز به کارگیری کنیم. در این صورت، حضور روحانیت در عرصه اجتماعی حضوری مؤثر، هدفمند و مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه خواهد بود.
انتهای پیام
