به گزارش ایسنا، رسول رسولیپور امروز در دومین دورهٔ همایش «امر ملی و پساجنگ» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با اشاره به حملات صورتگرفته علیه مراکز علمی و آموزشی، تأکید کرد که دشمنان ممکن است مراکز علمی را هدف قرار دهند، اما توان از بین بردن دانش را ندارند و دانشگاهها نباید ناخواسته پروژه ناتمام دشمن را تکمیل کنند.
وی در نشستی با موضوع پیامدهای جنگ و وضعیت دانشگاهها، اظهار کرد: اگر از مفهومی مانند «اسکولاساید» یا «یونیورسیتیساید» به معنای نابودی دانشگاه و مراکز علمی سخن میگوییم، باید توجه داشته باشیم که این مفهوم به معنای نابودی دانشجو، استاد و دانش نیست و هیچ کشور متجاوزی نمیتواند چنین ضربهای را به ایران وارد کند.
شکلگیری مفهوم «اسکولاساید» پس از جنگ غزه
رسولیپور با اشاره به تحولات پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ غزه گفت: پس از کشتار گسترده مردم غزه، مفاهیم و اصطلاحات جدیدی در ادبیات حقوقی و سیاسی مطرح شد که یکی از آنها «اسکولاساید» بود؛ مفهومی که به نابودی مدارس، دانشگاهها و نهادهای علمی اشاره دارد.
وی افزود: این مفهوم در کنار اصطلاحاتی مانند نسلکشی فرهنگی مطرح شد و بر این نکته تأکید داشت که حتی در شرایط جنگ نیز حمله به مراکز آموزشی، دانشگاهها، کتابخانهها، موزهها و سایر نهادهای فرهنگی و علمی مصداق جنایت جنگی است.
دانشیار فلسفه دانشگاه خوارزمی ادامه داد: در سال ۲۰۲۴ نیز کنفرانسهایی در نقاط مختلف جهان با محوریت همین موضوع برگزار شد تا این دیدگاه تبیین شود که جنگ نباید متوجه غیرنظامیان و مراکز علمی و فرهنگی باشد.
وی با اشاره به اقدامات صورتگرفته در این زمینه اظهار کرد: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی نیز در فروردینماه، در اعتراض به حملات آمریکا و اسرائیل به برخی مراکز علمی و دانشگاهی کشور از جمله دانشگاه صنعتی شریف، بیانیهای به سه زبان تهیه و برای دبیرکل یونسکو ارسال کرد و از دانشگاهیان خواست در انتشار آن مشارکت کنند.
رسولیپور افزود: هدف این بیانیه تبیین این واقعیت بود که حمله به مراکز علمی، در حقیقت جنایتی علیه علم و دانش به شمار میرود.
شهادت دانشجویان و اساتید؛ زخمی بر پیکره دانشگاه
وی با اشاره به خسارتهای واردشده به مراکز علمی کشور در جریان جنگ اخیر گفت: در این جنگ، حدود ۳۲ مرکز آموزشی و پژوهشی از جمله دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه شهید بهشتی، مؤسسه پاستور ایران، دانشگاه علم و صنعت ایران، مرکز پژوهشهای هوافضا و همچنین تعدادی از مدارس و مراکز آموزشی هدف حمله قرار گرفتند.
دانشیار فلسفه دانشگاه خوارزمی خاطرنشان کرد: در این حملات حدود ۲۹۰ دانشجو و استاد به شهادت رسیدند. همچنین ۱۰۴ کارآموز نیروی دریایی نیز در حین آموزش جان خود را از دست دادند که این اتفاقات زخمی عمیق بر روان دانشگاه و جامعه دانشگاهی کشور بر جای گذاشت.
علم با بمباران از بین نمیرود
رسولیپور با اشاره به حملات صورتگرفته علیه مراکز هستهای کشور اظهار کرد: بارها از سوی مسئولان تأکید شده است که علم را نمیتوان با بمباران از بین برد. ممکن است یک مرکز علمی مورد هدف قرار گیرد، اما دانش هستهای نابودشدنی نیست، زیرا این دانش در وجود دانشمندان، استادان و دانشجویان کشور جریان دارد.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران طی سالهای گذشته دانشمندان برجستهای را در حوزههای مختلف علمی تربیت کرده است. هرچند در جریان جنگ اخیر شماری از دانشمندان کشور به شهادت رسیدند، اما دانش با شهادت صاحبان آن از میان نمیرود و مسیر علمی کشور ادامه خواهد یافت.
دانشگاهها نباید پروژه دشمن را تکمیل کنند
رسولیپور تأکید کرد: اگر معتقدیم که دشمن از طریق حمله به مراکز علمی قادر به نابودی دانش کشور نیست، باید مراقب باشیم که خودمان در فضای دانشگاهی، پروژه ناتمام دشمن را تکمیل نکنیم.
وی با اشاره به فضای سیاسی و اجتماعی سالهای اخیر در کشور گفت: همانگونه که در پنلهای پیشین نیز مطرح شد، دانشگاهها در مقاطعی با شرایط ناآرامی مواجه بودند و کشور نیز حوادث تلخی را پشت سر گذاشت.
دانشیار فلسفه دانشگاه خوارزمی افزود: برخی صاحبنظران معتقدند هنگامی که در یک شهر بیش از هزار نفر جان خود را از دست میدهند، میتوان از نوعی جنگ شهری سخن گفت. بر اساس آمارهای رسمی نیز کشور در مقاطعی با تلفات گسترده انسانی مواجه بوده است.
وی اظهار کرد: با وجود همه این شرایط، مردم، نیروهای مسلح و مدافعان کشور توانستند از این مرحله عبور کنند و شرایطی را رقم بزنند که در نهایت طرف مقابل بیش از گذشته خواهان دستیابی به توافق باشد.
هشدار نسبت به شکافهای پساجنگ در دانشگاه
رسولیپور با اشاره به شرایط پس از جنگ و بازگشایی دانشگاهها، نسبت به تکرار برخی شکافهای اجتماعی و سیاسی در محیطهای دانشگاهی هشدار داد و گفت: نگرانی اصلی من به فردای بازگشایی دانشگاهها بازمیگردد. ما بارها تأکید کردهایم که دانش از بین نمیرود و برای عالمان، استادان و دانشجویان حرمت قائلیم، اما نباید اجازه دهیم پروژه ناتمام دشمن از مسیر دیگری تکمیل شود.
وی افزود: اگر بمباران آزمایشگاهها، کتابخانهها و مراکز علمی در نهایت به حذف دانشجو و استاد بینجامد، در واقع نه آمریکا و نه اسرائیل، بلکه ما خودمان با دست خود، مفهوم «اسکولاساید» را محقق کردهایم.
ضرورت حفظ انسجام ملی پس از عبور از بحران
دانشیار فلسفه دانشگاه خوارزمی با اشاره به همبستگی شکلگرفته در دوران جنگ اظهار کرد: در این مقطع شاهد شکلگیری انسجامی ارزشمند بودیم؛ افرادی با سلایق، گرایشها و دیدگاههای سیاسی متفاوت در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا از ایران و وطن خود حمایت کنند. این اتفاق بسیار مبارک و امیدبخش بود.
وی ادامه داد: نگرانی من این است که پس از عبور از شرایط بحرانی، دوباره به سمت برچسبزنی، تقسیمبندیهای خودی و غیرخودی، تفکیک افراد به محرم و نامحرم و ایجاد تبعیض در بهرهمندی از فرصتها و امکانات حرکت کنیم. چنین روندی میتواند شکافهای گذشته را دوباره فعال کند.
رسولیپور تصریح کرد: در چهار دهه گذشته بارها تجربه کردهایم که در مقاطع حساس نوعی اتحاد و انسجام ملی شکل میگیرد، اما به محض پایان یافتن شرایط اضطراری، دوباره اختلافات برجسته میشوند و فضای عمومی به سمت دوقطبی شدن پیش میرود. نتیجه چنین وضعیتی نیز از دست رفتن امید، بهویژه در میان نسل جوان و دانشجویان است.
دانشگاه نیازمند آرامش و مداراست
وی با اشاره به وضعیت برخی دانشجویان و استادان پس از رخدادهای سالهای اخیر گفت: بخشی از دانشجویان و دانشگاهیان در سالهای گذشته با مسائل و پروندههای مختلف مواجه بودهاند. اکنون که دانشگاهها در آستانه بازگشایی قرار دارند، باید از این فرصت برای تقویت همبستگی و ترمیم فضای دانشگاه استفاده شود.
دانشیار فلسفه دانشگاه خوارزمی افزود: اگر مسئولان از انسجام ملی ایجادشده در این دوره به عنوان نقطهای افتخارآمیز یاد میکنند و بر ایستادگی مردم ایران با وجود همه اختلافنظرها تأکید دارند، انتظار میرود این نگاه در رفتارها و سیاستگذاریها نیز منعکس شود.
وی تأکید کرد: نباید پروژه نیمهتمام دشمن را با دستان خود تکمیل کنیم. تخریب یک دانشگاه، مدرسه یا آزمایشگاه قابل جبران است؛ میتوان ساختمانها را دوباره ساخت و تجهیزات را بازسازی کرد، اما از بین رفتن حرمت دانشجو، استاد و نهاد علم بهسادگی قابل ترمیم نیست.
حرمت دانشگاه به انسانهای آن است
رسولیپور با بیان اینکه جامعه دانشگاهی در ماههای گذشته آسیبهای متعددی را تجربه کرده است، اظهار کرد: بسیاری از دانشجویان با شرایطی از بلاتکلیفی، تعلیق و فشارهای روحی ناشی از جنگ و تحولات اخیر روبهرو بودهاند. این دانشجویان با روانی آسیبدیده به دانشگاه بازمیگردند و بیش از هر زمان دیگری به آرامش، امنیت و حمایت نیاز دارند.
وی ادامه داد: اگر به جای ایجاد فضایی توأم با آرامش و مدارا برای استادان و دانشجویان، دوباره به سراغ پروندههای گذشته برویم یا پروندههای جدیدی شکل بگیرد، در حقیقت همان مسیری را ادامه دادهایم که دشمن در پی آن بوده است.
دانشیار فلسفه دانشگاه خوارزمی خاطرنشان کرد: حرمت اصلی دانشگاه به ساختمان، آزمایشگاه و تجهیزات آن نیست؛ حرمت واقعی دانشگاه به انسانهایی است که در آن حضور دارند. جان انسانها ارزشمندترین سرمایه هر جامعه است.
جان انسان بر باورها تقدم دارد
وی با اشاره به برگزاری یک نشست علمی میان پیروان ادیان مختلف گفت: چند سال پیش در کنفرانسی با عنوان «تقدم جان بر باور» درباره این موضوع بحث شد که باورها ساخته انساناند، تغییر میکنند و قابل نقد و اصلاح هستند، اما جان انسان موهبتی الهی است و جایگاهی فراتر دارد.
رسولیپور افزود: به همین دلیل نیز در آموزههای دینی بر ارزش والای جان انسان تأکید شده است؛ چنانکه در قرآن کریم آمده است هر کس انسانی را نجات دهد، گویی همه انسانها را نجات داده و هر کس انسانی را به قتل برساند، گویی همه انسانها را کشته است.
وی در پایان تأکید کرد: امیدوارم این پیام به گوش مسئولان برسد که دانشگاه امروز بیش از هر زمان دیگری به امنیت، آرامش و حفظ حرمت دانش، دانشجو و استاد نیاز دارد و این سرمایه اجتماعی باید با دقت و حساسیت مورد صیانت قرار گیرد.
انتهای پیام
