در خوزستان، محرم تنها یک ماه تقویمی نیست؛ بلکه یک «فصل حضور» است؛ فصلی که در آن، سنتهای کهن با خون و خاک این سرزمین گره خورده و آیینهای عزاداری، از یک مراسم مذهبی، به یک «هویت جمعی» تبدیل میشود.
طنین ریتمیک عزای جنوب
در میان جمعیت، اولین چیزی که گوشها را میگیرد، صدای بم و ریتمیک طبلهای بزرگ(دهل) است. این صدا، ضربآهنگ قلب خوزستانیها در ایام سوگواری است. عزاداری در خوزستان رنگ و بوی خاصی دارد؛ آیینهایی که در آن، حرکت جمعیت با ریتم موسیقی سوگ، گره خورده است. از صدای زنجیر که بر پوست تقارن عزاداران مینشیند، تا نالههای سوزناکی که با لهجه شیرین و اصیل جنوبی، در فضای شهر میپیچد؛ همه چیز دست به دست هم داده تا حس مظلومیت را به اوج برساند.
نخلگردانی؛ نماد همبستگی در اوج سختی
یکی از چشمگیرترین مناظر در این ایام، آیین «نخلگردانی» است. وقتی نخلهای عظیم و چوبی، با سنگینیِ خود، بر دوش مردانی قرار میگیرند که در برابر گرمای طاقتفرسای جنوب، لرزشی در تن ندارند، میتوان شکوه این آیین را درک کرد. این حرکت جمعی، تنها جابهجایی یک سازه چوبی نیست؛ بلکه نمادی از همبستگی و پایداری مردمی است که در هر سختی، مانند نخل، سر بلند و در کنار هم ایستادهاند. در لحظهای که نخل در میان جمعیت حرکت میکند، گویی خاک این سرزمین نیز با عزاداران همصدا شده است.
سنت عطای بیپایان؛ وقتی سخاوتمندی با سوگ پیوند میخورد
در کنار این مناظر بصری و شنیداری، جنبهی اجتماع محرم در خوزستان نیز بسیار پررنگ است. از تماشای پادشاهی «طاقهای غذا» و توزیع نذریهای گسترده در کوچهها و میدانها، میتوان دریافت که این ایام، فصل عطای بیدریغ است. در خوزستان، حتی در کمترینها، میزهای نذری همواره آماده است تا مهماننوازی اصیل مردم را در سوگ امام حسین(ع) به نمایش بگذارد. این بخش از آیین، نشان میدهد که محرم در این استان، پلی است میان «ایمان» و «سخاوتمندی»
طنین «نوحههای عربی»؛ ریتمی که از روح عبور میکند
در میان جمعیت شهرهای عرب نشین خوزستان، اولین چیزی که هوش از خود میبرد، صدای بم و پرقدرت نوحههای عربی است. این ریتمهای خاص و پرشور، برخلاف نوحههای معمولی، ضربآهنگی دارند که مستقیما بر لرزش قلب مینشیند. کلمات عربی که با لهجه اصیل و پرحرارت مردم عرب خوزستان بر سر میکشند، تنها کلمات نیستند؛ بلکه فریادهای بیپایان عشق به اهلبیت (ع) هستند. صدای برخورد دستها بر سینهها، با ریتم این نوحهها، چنان با هم هماهنگ است که گویی زمین و زمان در یک تکآهنگ سوگ، به حرکت درآمدهاند.
میراثی که هر سال بازسازی میشود
به گزارش ایسنا، با گذشت هر سال، آیینهای سنتی خوزستان در محرم، نه تنها کمرنگ نمیشوند، بلکه با هر بار تکرار، ریشههای خود را در خاک این منطقه عمیقتر میکنند. این مراسمها، فراتر از یک آیین مذهبی، حافظه تاریخی و فرهنگی مردم خوزستان است که از نسل به نسل منتقل میشود تا یادآوری کند که در این خاک، یاد حسین(ع) همواره زنده و جاری است. مثل آیین نصب پرچم شب اول محرم در شوشتر که یکی از آیینهای عزاداری مردم خوزستان برای حضرت سیدالشهدا(ع) است. آیینی که در دل خود گوشهای از تاریخ این سرزمین و عاشقی مردمانش را روایت میکند.
انتهای پیام
