حمید صمدی در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: جلسات خانگی قرآن در خراسان رضوی، چه در میان بانوان و چه در میان آقایان، از ظرفیتهای مهم فرهنگی، اجتماعی و حتی تربیتی محسوب میشوند. این جلسات سالهاست که بهصورت مردمی و خودجوش در محلات مختلف شکل گرفتهاند و بسیاری از قاریان، حافظان و فعالان قرآنی کشور نیز پرورشیافته همین جلسات هستند.
وی ادامه داد: در گذشته عمدتاً جلسات قرآن توسط آقایان برگزار میشد، اما در سالهای اخیر شاهد رشد قابل توجه جلسات قرآنی بانوان هستیم. امروز در بسیاری از محلات، کوچهها و حتی مناطق روستایی استان، بانوان جلسات قرآنی فعالی دارند که در آن علاوه بر تلاوت قرآن، آموزش روخوانی، روانخوانی، و حفظ قرآن نیز انجام میشود.
مدیر گروه قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به برنامهریزی برای ساماندهی و تقویت این جلسات، اضافه کرد: حدود دو سال پیش شورایی با عنوان «شورای مشورتی و همافزایی فعالیتهای قرآنی استان» بهصورت خودجوش، با حضور مسئولان و فعالان قرآنی دستگاههای مختلف استان شکل گرفت. در این شورا نمایندگانی از ادارات، نهادهای فرهنگی و فعالان مردمی حوزه قرآن حضور دارند و تلاش میشود با همافزایی میان دستگاهها، برنامههای قرآنی استان تقویت شود. طی این دو سال نزدیک به ۵۰ جلسه در این شورا برگزار شده و یکی از مهمترین موضوعاتی که از ابتدا مورد توجه قرار گرفت، استفاده بهتر از ظرفیت جلسات قرآنی محلی بود. به همین منظور موضوع شناسایی، حمایت و توسعه جلسات و ارائه آموزشهای لازم به مدیران و اساتید آنها در دستور کار قرار گرفت.
صمدی بیان کرد: نتیجه این بررسیها و جلسات کارشناسی، تدوین و تصویب طرحی برای ساماندهی و تقویت جلسات قرآن محلی در سطح استان بود. پس از تصویب این طرح، پوستر و فراخوان آن نیز رونمایی شد و فرایند اجرایی آن آغاز شد. در همین راستا سامانهای برای ثبت اطلاعات جلسات قرآن طراحی شد که مدیران جلسات بتوانند اطلاعات جلسه خود شامل نام، زمان برگزاری، محل و مسئول جلسه را در آن ثبت کنند.
ثبت بیش از ۱۳۰۰ جلسه قرآن در خراسان رضوی
وی ادامه داد: تاکنون بیش از ۱۳۰۰ جلسه قرآن در این سامانه ثبت شده است و این روند همچنان ادامه دارد. هدف از این اقدام، ایجاد بانک اطلاعاتی دقیق از جلسات قرآن در سطح استان و فراهم کردن امکان حمایت و برنامهریزی بهتر برای آنها است. با همکاری سازمان تبلیغات اسلامی استان مقرر شد که در مرحله نخست تمرکز ویژهای بر شهر مشهد مقدس داشته باشیم، چراکه مشهد بهعنوان پایتخت معنوی ایران و شهری با جمعیت بالا و حضور گسترده زائران، ظرفیت بسیار مهمی در حوزه فعالیتهای قرآنی دارد.
مدیر گروه قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی افزود: مشهد دارای ۱۷۵ محله است و در قالب این طرح تلاش شده است که جلسات شاخص قرآن در این محلات شناسایی شوند. هدف این است که در هر محله یک یا چند جلسه محوری قرآن مشخص شود و اطلاعات آن در نقشه شهر مشهد درج و اطلاعرسانی شود تا شهروندان و حتی زائران بتوانند از زمان و مکان برگزاری این جلسات مطلع شوند. در این نقشه مشخص میشود که هر جلسه در چه محلهای برگزار میشود، در چه روزی از هفته دایر است و زیر نظر کدام استاد یا قاری فعالیت میکند. این اقدام میتواند به معرفی بهتر جلسات قرآن و افزایش مشارکت مردم در این برنامهها کمک کند.
شناسایی بیش از ۱۸۰ مسجد بهعنوان پایگاه قرآن در خراسان رضوی
صمدی ادامه داد: در این طرح توجه ویژهای به جلسات قرآن مسجد محور شده است، چراکه مساجد همواره پایگاه اصلی فعالیتهای دینی و قرآنی در جامعه بودهاند. در همین راستا تاکنون بیش از ۱۸۰ مسجد در سطح استان بهعنوان پایگاه قرآنی شناسایی شدهاند و در شهر مشهد نیز جلسات قرآن مسجد محور و محله محور در حال شناسایی و معرفی هستند.
وی با اشاره به گستردگی جلسات قرآن در استان، اضافه کرد: تعداد جلسات قرآن در سطح استان بسیار زیاد است و در شهرها، شهرستانها و حتی روستاهای مختلف جلسات فعال و مؤثری برگزار میشود. به همین دلیل از همه مدیران جلسات قرآن درخواست داریم که برای ثبت جلسات خود با «میز خدمت جلسات قرآن» که در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی مستقر است همکاری کنند.
مدیر گروه قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: پیشبینی ما این است که اگر روند ثبت جلسات بهطور کامل انجام شود، تعداد جلسات قرآن ثبتشده در سطح استان به بیش از پنج هزار جلسه برسد. همچنین بخش قابل توجهی از جلسات محلی، بهویژه جلسات بانوان، در قالب جلسات خانگی برگزار میشود. در بسیاری از این جلسات علاوه بر تلاوت و آموزش قرآن، در ایام خاص مذهبی مانند ماههای محرم و صفر، برنامههای عزاداری و ذکر مصیبت اهلبیت(ع) نیز برگزار میشود.
صمدی، اضافه کرد: در همین راستا پیشنهاد شده هیئات مذهبی نیز در برنامههای خود توجه بیشتری به تلاوت قرآن داشته باشند. بهعنوان مثال میتوان مراسم هیئات را با تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز کرد و از قاریان نوجوان و جوان برای این کار استفاده کرد. حتی در متن برنامههای هیئات مذهبی نیز میتوان آیاتی متناسب با موضوع سخنرانی یا مداحی را تلاوت کرد. این کار علاوه بر تقویت جایگاه قرآن در مراسم مذهبی، میتواند ارتباط مفهومی میان آیات قرآن و معارف اهلبیت(ع) را برای مخاطبان روشنتر کند.
راهاندازی میز خدمت جلسات قرآن برای حمایت از محافل مردمی
وی به فعالیت «میز خدمت جلسات قرآن» اشاره کرد و گفت: برای حمایت از جلسات قرآن، میز خدمتی در سازمان تبلیغات اسلامی استان راهاندازی شده است. مدیران جلسات قرآن میتوانند برای دریافت مشاوره، طرح مسائل و نیازهای خود و همچنین دریافت برخی حمایتها به این مرکز مراجعه کنند. تلاش میشود، امکاناتی مانند تأمین قرآن و رحل قرآن با قیمت مناسب، معرفی منابع آموزشی، ارائه کتابها و کتب دینی و همچنین ارائه مشاورههای آموزشی در اختیار مدیران جلسات قرار گیرد. علاوه بر این، بازدیدهای میدانی نیز از جلسات قرآن انجام میشود و بهطور معمول هر هفته دو تا سه جلسه مورد بازدید قرار میگیرد.
تدوین کتاب «منش استادی» درباره روشهای آموزشی اساتید قرآن مشهد
مدیر گروه قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی به تدوین کتاب «منش استادی» اشاره کرد و گفت: مشهد مقدس از گذشته یکی از مهمترین مراکز فعالیتهای قرآنی در کشور بودهاست و بسیاری از جلسات قرآن در این شهر قدمتی بیش از یک قرن دارند. جلسات قرآن طی سالهای طولانی بهصورت سینه به سینه اداره شده و تجربیات ارزشمندی در آنها شکل گرفته است. به همین دلیل تصمیم گرفته شد تاریخچه و تجربیات اساتید برجسته قرآنی مشهد ثبت و مکتوب شود، که برای نسلهای آینده باقی بماند. در همین راستا، روند تدوین این کتاب آغاز شد و اکنون آماده چاپ است.
صمدی تصریح کرد: در این کتاب مصاحبهها و زندگینامههای قرآنی ۱۴ تن از اساتید برجسته مشهد گردآوری شده و روشها و شیوههای آموزشی آنها در اداره جلسات قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین بسیاری از این روشها حاصل دههها تجربه آموزشی در جلسات قرآن است و بررسی آنها نشان میدهد که چگونه این اساتید توانستهاند قاریان و نخبگان قرآنی موفقی را تربیت کنند.
انتهای پیام
