با افزایش تمایل مصرف‌کنندگان به استفاده از مواد غذایی سالم‌تر و کاهش مصرف افزودنی‌های شیمیایی، توجه به منابع طبیعی دارای ترکیبات ارزشمند بیش از گذشته جلب شده است. در این میان، گل محمدی به دلیل خواص متعدد و کاربردهای گسترده خود در صنایع غذایی، به یکی از گیاهان مورد توجه تبدیل شده است.

بهره‌گیری از ترکیبات طبیعی می‌تواند علاوه بر افزایش کیفیت و ایمنی مواد غذایی، به تولید محصولات سالم‌تر و افزایش ماندگاری آن‌ها نیز کمک کند. گل محمدی از جمله گیاهانی است که به واسطه ترکیبات زیست‌فعال خود، ظرفیت‌های قابل توجهی در این زمینه دارد.

ترکیبات ضدمیکروبی گل محمدی مانع رشد عوامل فاسد مواد غذایی می‌شود

دکتر آرزو خضرلو، متخصص بهداشت و ایمنی مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره دلایل توجه صنایع غذایی به گل محمدی اظهار کرد: گل محمدی به دلیل دارا بودن ترکیبات ارزشمندی مانند فلاونوئیدها، آنتوسیانین‌ها و سایر ترکیبات فنولی، از جایگاه ویژه‌ای در صنایع غذایی برخوردار است. این ترکیبات علاوه بر ارزش تغذیه‌ای، دارای خواص محافظتی و سلامت‌بخش نیز هستند.

وی درباره نقش این ترکیبات در افزایش ماندگاری مواد غذایی افزود: ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در گل محمدی می‌توانند از اکسید شدن مواد غذایی جلوگیری کنند و ترکیبات ضدمیکروبی آن نیز مانع رشد برخی میکروارگانیسم‌های نامطلوب می‌شوند. در نتیجه، کیفیت مواد غذایی برای مدت طولانی‌تری حفظ می‌شود.

وی بیان کرد: به همین دلیل در سال‌های اخیر توجه زیادی به استفاده از عصاره‌ها و اسانس‌های گل محمدی در تولید مواد غذایی و فرآورده‌های سلامت‌محور شده است و این گیاه به عنوان یکی از منابع طبیعی ارزشمند مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

گل محمدی می‌تواند جایگزین یا مکمل برخی نگهدارنده‌های شیمیایی باشد

در ادامه دکتر علی احسانی، متخصص بهداشت و ایمنی مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره جایگاه گل محمدی در تولید محصولات طبیعی گفت: امروزه مصرف‌کنندگان بیش از گذشته به دنبال محصولاتی هستند که حاوی ترکیبات طبیعی باشند. گل محمدی به دلیل خواص ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی خود این ظرفیت را دارد که در برخی موارد به عنوان جایگزین یا مکمل نگهدارنده‌های شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد.

وی عنوان کرد: استفاده از ترکیبات طبیعی علاوه بر پاسخگویی به نیاز بازار، می‌تواند به افزایش مقبولیت محصولات غذایی نیز کمک کند. به همین دلیل پژوهش‌های متعددی در سراسر جهان بر روی کاربردهای مختلف گل محمدی در صنایع غذایی در حال انجام است.

وی خاطرنشان کرد: یکی از زمینه‌های نوین استفاده از گل محمدی، به‌کارگیری عصاره‌ها و اسانس‌های آن در بسته‌بندی‌های فعال و هوشمند است. این فناوری‌ها می‌توانند علاوه بر افزایش ماندگاری مواد غذایی، در حفظ کیفیت محصول و حتی پایش برخی نشانه‌های فساد نیز مؤثر باشند.

پژوهش جدید؛ ظرفیت‌های نوین گل محمدی در صنعت غذا

در همین راستا، براساس نتایج مطالعه مروری دکتر خضرلو و دکتر احسانی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز؛ گل محمدی منبعی غنی از ترکیبات زیست‌فعال است که می‌تواند نقش مهمی در صنایع غذایی ایفا کند. این پژوهشگران در این مطالعه به بررسی مهم‌ترین ترکیبات موجود در گل محمدی و کاربردهای آن در افزایش کیفیت و ماندگاری مواد غذایی پرداختند.

یافته‌های این پژوهش نشان داد گل محمدی حاوی ترکیبات ارزشمندی از جمله فلاونوئیدها، آنتوسیانین‌ها و ترپنوئیدها است که به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی، می‌توانند در حفظ کیفیت مواد غذایی و افزایش طول عمر مفید آن‌ها مؤثر باشند.

به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله با شناسه https://doi.org/10.1016/j.fochx.2025.103202 منتشر شده است، نتایج این مطالعه همچنین نشان داد استفاده از روش‌های نوین استخراج، از جمله استخراج با سیال فوق بحرانی و استخراج با کمک مایکروویو، موجب حفظ بهتر ترکیبات مؤثر گل محمدی می‌شود.

همچنین فناوری‌های ریزپوشانی می‌توانند پایداری این ترکیبات را افزایش دهند و زمینه استفاده گسترده‌تر از اسانس‌ها و عصاره‌های گل محمدی را در محصولات غذایی و بسته‌بندی‌های هوشمند فراهم کنند؛ موضوعی که می‌تواند به توسعه راهکارهای طبیعی و پایدار در صنعت غذا کمک کند.

انتهای پیام