فخرالدین صالحی در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب همواره علم را مهمترین ابزار اقتدار ملی و زیربنای استقلال سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی کشور میدانستند و معتقد بودند هر کشوری که در عرصه علم و فناوری پیشتاز باشد، در سایر حوزهها نیز دست برتر خواهد داشت.
وی با بیان اینکه جهاد علمی یکی از الزامات پیشرفت کشور از نگاه رهبر شهید است، افزود: در دنیای امروز، قدرت کشورها بیش از هر زمان دیگری بر پایه علم و فناوری شکل گرفته و استقلال واقعی بدون اقتدار علمی امکانپذیر نیست. هرگونه وابستگی علمی نیز بهدنبال خود وابستگی اقتصادی و سیاسی را به همراه خواهد داشت.
رئیس بنیاد نخبگان استان همدان درباره مؤلفههای اصلی جهاد علمی، گفت: ایمان به توانایی نخبگان و جوانان، خودباوری علمی، شتاب در حرکت علمی، نوآوری و مرزشکنی، مسئلهمحوری در پژوهش، اخلاق و تعهد علمی، تبدیل علم به فناوری و ثروت و همچنین دستیابی به مرجعیت علمی، از مهمترین مؤلفههای جهاد علمی در اندیشه رهبر شهید به شمار میرود.
صالحی اضافه کرد: از نگاه رهبر شهید، پژوهش زمانی ارزشمند است که در خدمت حل مسائل واقعی کشور و ارتقای کیفیت زندگی مردم قرار گیرد؛ بنابراین جهاد علمی با پژوهشهای صرفاً مقالهمحور تفاوت اساسی دارد.
وی درباره نقش دانشگاهها در تحقق این رویکرد، اظهار کرد: دانشگاهها باید از مراکز صرف آموزش و پژوهش به کانونهای نوآوری، فناوری و کارآفرینی تبدیل شوند. تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت، حمایت از پژوهشهای کاربردی، توسعه شرکتهای دانشبنیان، ایجاد فضای آزاداندیشی علمی و توجه ویژه به نخبگان، از مهمترین الزامات تحقق جهاد علمی در دانشگاههاست.
رئیس بنیاد نخبگان استان همدان با اشاره به ضرورت اصلاح نظام ارزیابی دانشگاهها، افزود: لازم است معیارهای ارزیابی دانشگاهها از کمیتگرایی فاصله گرفته و کیفیت، میزان اثرگذاری اجتماعی پژوهشها و نقش آنها در حل مسائل کشور به شاخصهای اصلی تبدیل شود.
وی مهمترین موانع تحقق جهاد علمی را وابستگی فکری، ناامیدی از توان داخلی، بروکراسی و قوانین دستوپاگیر، فاصله میان دانشگاه و صنعت و نگاه صرفاً مقالهمحور به پژوهش دانست و گفت: برای رفع این چالشها باید حمایت از نخبگان و پژوهشگران تقویت شود، سرمایهگذاری در حوزه تحقیق و توسعه افزایش یابد، ارتباط دانشگاه، صنعت و دستگاههای اجرایی گسترش پیدا کند و نظام مدیریت علم و فناوری بر پایه شایستهسالاری و آیندهنگری استوار شود.
صالحی با اشاره به دغدغههای معیشتی نخبگان نیز تصریح کرد: مشکلات اقتصادی، اشتغال و تأمین مسکن از عوامل مهمی است که میتواند تمرکز و انگیزه نخبگان را برای فعالیتهای علمی کاهش دهد و حتی زمینه مهاجرت آنان را فراهم کند. از اینرو، حمایت هدفمند از معیشت، اشتغال و مسکن نخبگان، علاوه بر حفظ سرمایه انسانی کشور، یک ضرورت راهبردی برای تقویت جهاد علمی و استمرار پیشرفت علمی و فناورانه محسوب میشود.
وی خاطرنشان کرد: تحقق جهاد علمی نیازمند همافزایی دانشگاهها، بنیاد نخبگان، دستگاههای اجرایی، صنایع و شرکتهای دانشبنیان است و هرچه این تعامل تقویت شود، مسیر دستیابی به استقلال علمی، اقتصاد دانشبنیان و اقتدار ملی نیز هموارتر خواهد شد.
صالحی با اشاره به تأکید رهبر شهید بر تبدیل پیشرفت علمی به یک گفتمان فراگیر در کشور، اظهار کرد: از نگاه ایشان، پیشرفت علمی نباید یک برنامه مقطعی یا محدود به دانشگاهها باشد، بلکه باید به یک گفتمان ملی تبدیل شود. تحقق این هدف نیازمند مشارکت دولت، دانشگاهها، صنعت، رسانهها، نخبگان و بخش خصوصی است و افزایش سرمایهگذاری در پژوهش، حمایت از فناوریهای راهبردی، توسعه اقتصاد دانشبنیان، فرهنگسازی درباره اهمیت علم، تقویت دیپلماسی علمی و بهرهگیری از ظرفیت جوانان نخبه، از مهمترین الزامات تحقق این رویکرد به شمار میرود.
وی با تأکید بر نقش دانشگاهها در منظومه فکری رهبر شهید، گفت: دانشگاه زمانی موفق خواهد بود که علاوه بر تولید دانش، در حل مسائل اساسی کشور نیز نقشآفرین باشد. پژوهشهای دانشگاهی باید متناسب با نیازهای واقعی کشور در حوزههایی همچون صنعت، کشاورزی، سلامت، محیط زیست، انرژی و آب تعریف شوند و دانشگاههای مسئلهمحور، علاوه بر تربیت نیروی انسانی متخصص، در تصمیمسازی و سیاستگذاری کشور نیز نقش مؤثر ایفا کنند.
رئیس بنیاد نخبگان استان همدان درباره جایگاه شرکتهای دانشبنیان نیز بیان کرد: رهبر شهید، این شرکتها را حلقه اتصال علم، فناوری و اقتصاد میدانستند. شرکتهای دانشبنیان با تبدیل دانش به محصول، ایجاد اشتغال تخصصی، افزایش بهرهوری، کاهش وابستگی به خارج و توسعه صادرات محصولات فناورانه، نقش مهمی در تحقق اقتصاد دانشبنیان و تقویت اقتدار اقتصادی کشور دارند. تجربه سالهای اخیر نیز نشان داده است که این شرکتها در حوزههایی مانند تجهیزات پزشکی، دارو، فناوری اطلاعات، نانو، زیستفناوری و صنایع پیشرفته، ظرفیتهای ارزشمندی برای کشور ایجاد کردهاند.
صالحی با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط میان پژوهش، فناوری و صنعت، افزود: یکی از تأکیدات مستمر رهبر شهید، تکمیل زنجیره «علم، پژوهش، فناوری، تولید و بازار» بود. پژوهش زمانی ارزشآفرین است که به فناوری تبدیل شود و فناوری نیز به تولید ثروت و حل مسائل جامعه بینجامد. از اینرو، لازم است ارتباط دانشگاهها با صنایع و دستگاههای اجرایی به همکاریهای پایدار و نظاممند تبدیل شود.
وی ادامه داد: تعریف پایاننامهها و طرحهای پژوهشی براساس نیازهای واقعی کشور، توسعه مراکز نوآوری و پارکهای علم و فناوری، حمایت از تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی و مشارکت فعال بخش خصوصی در سرمایهگذاریهای فناورانه، از مهمترین راهکارهای تحقق این هدف است.
رئیس بنیاد نخبگان استان همدان خاطرنشان کرد: اندیشه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری بر سرمایهگذاری بر نیروی انسانی نخبه، حفظ شتاب علمی، تقویت دانشگاههای مسئلهمحور، توسعه شرکتهای دانشبنیان و تبدیل علم به اقتدار ملی استوار بود و هرچه این منظومه در سیاستگذاری و اجرا بیشتر محقق شود، مسیر دستیابی به پیشرفت پایدار و تحقق اهداف تمدنی کشور نیز هموارتر خواهد شد.
انتهای پیام
