اربعین حسینی تنها یک آیین مذهبی نیست؛ بزرگترین اجتماع مردمی جهان است که هر سال میلیونها عاشق اهلبیت (ع) را از کشورهای مختلف در مسیر کربلا گرد هم میآورد. راهپیمایی اربعین، علاوه بر جلوههای کمنظیر معنوی، صحنهای از همدلی، ایثار، خدمت و مشارکت مردمی است؛ جایی که هزاران موکب، گروههای جهادی، نیروهای امدادی و دستگاههای اجرایی بدون چشمداشت برای آسایش زائران تلاش میکنند.
در سالهای اخیر، همزمانی ایام اربعین با فصل گرما، اهمیت آمادگی جسمانی و رعایت اصول بهداشتی را بیش از گذشته آشکار کرده است. اگرچه شور و اشتیاق حضور در این اجتماع عظیم، بسیاری از سختیهای مسیر را برای زائران آسان میکند، اما متخصصان حوزه سلامت تأکید دارند که بیتوجهی به توصیههای پزشکی، تغذیهای و امدادی میتواند این سفر معنوی را با مشکلات جدی همراه کند.
از سوی دیگر، استان زنجان نیز همانند سالهای گذشته با برنامهریزی در حوزه حملونقل، استقرار مواکب، خدمات درمانی، امدادی و فرهنگی، خود را برای اعزام و خدمترسانی به زائران آماده کرده است؛ مجموعهای از اقدامات که با مشارکت دستگاههای مختلف و نیروهای مردمی شکل گرفته و هدف آن، فراهم کردن سفری ایمن و آرام برای عاشقان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است.
سلامت زائران؛ نخستین شرط یک سفر معنوی
کارشناسان حوزه درمان معتقدند بسیاری از مراجعات زائران به مراکز درمانی در ایام اربعین، ناشی از مسائلی است که با رعایت چند توصیه ساده قابل پیشگیری است. گرمازدگی، کمآبی بدن، خستگی مفرط، مشکلات گوارشی و تشدید بیماریهای زمینهای از جمله مواردی است که هر سال بخشی از زائران را درگیر میکند.
در همین رابطه، احمد بیگدلی، کارشناس اورژانس زنجان، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به شرایط آبوهوایی عراق، اظهار کرد: گرمازدگی، کمآبی بدن، عفونتهای تنفسی و گوارشی، مشکلات قلبی و آسیبهای عضلانی از مهمترین تهدیدهای سلامت زائران در مسیر پیادهروی اربعین است.
وی میافزاید: گرمازدگی یک اورژانس پزشکی محسوب میشود و در صورت بیتوجهی میتواند به آسیب اندامهای حیاتی، کاهش سطح هوشیاری و حتی مرگ منجر شود؛ به همین دلیل زائران باید از پیادهروی در ساعات اوج گرما، بهویژه بین ساعت ۱۰ صبح تا ۵ عصر، خودداری کنند.
بیگدلی با اشاره به علائم هشداردهنده ادامه میدهد: گیجی، سرگیجه، تپش قلب، کاهش یا قطع ادرار، تیره شدن رنگ ادرار، افزایش دمای بدن و اختلال در هوشیاری از نشانههایی است که نباید نادیده گرفته شود و در صورت مشاهده هر یک از این علائم، زائر باید پیادهروی را متوقف کرده و در سریعترین زمان ممکن به مراکز درمانی مراجعه کند.
به گفته این کارشناس، سالمندان، کودکان، بانوان باردار و افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، دیابت، فشار خون و بیماریهای ریوی بیش از سایر زائران در معرض خطر قرار دارند و لازم است پیش از سفر با پزشک معالج خود مشورت کنند.
وی همچنین توصیه میکند: زائران لباسهای روشن و نخی بپوشند، در فواصل زمانی کوتاه استراحت کنند، حتی پیش از احساس تشنگی آب و مایعات کافی بنوشند و از قرار گرفتن طولانیمدت زیر نور مستقیم خورشید خودداری کنند.
هلالاحمر؛ امداد در کنار معنویت
اگرچه بخش مهمی از سلامت زائران به رعایت نکات فردی وابسته است، اما حضور نیروهای امدادی و درمانی در مسیر پیادهروی، اطمینان خاطر بیشتری برای زائران ایجاد میکند. جمعیت هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران هر سال با استقرار درمانگاهها، مراکز امدادی و نیروهای تخصصی در عراق، خدمات گستردهای را به زائران ارائه میدهد.
در همین رابطه، محمدمهدی حقوردی، کارشناس جمعیت هلالاحمر استان زنجان، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: پیادهروی اربعین مکتب امام حسین (ع) است؛ مکتبی که در کنار جنبههای معنوی و تربیتی، نیازمند آمادگی جسمانی و رعایت نکات بهداشتی نیز هست.
وی ادامه میدهد: امسال به دلیل گرمای هوا، مدیریت زمان پیادهروی اهمیت ویژهای دارد و زائران باید حتیالامکان در ساعات خنک روز یا شب مسیر را طی کنند تا احتمال گرمازدگی کاهش یابد.
حقوردی با اشاره به ضرورت همراه داشتن داروهای شخصی میگوید: افرادی که به بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون یا بیماریهای قلبی مبتلا هستند، باید داروهای مورد نیاز خود را در تمام طول سفر همراه داشته باشند و از مصرف منظم آنها غافل نشوند.
وی یکی دیگر از اشتباهات رایج زائران را استفاده از کفش نو عنوان کرده و میافزاید: کفشی که برای پیادهروی انتخاب میشود باید پیش از سفر چندین بار استفاده شده باشد، زیرا کفش نو احتمال ایجاد تاول و آسیب به پا را افزایش میدهد.
این کارشناس هلالاحمر ادامه میدهد: زائران باید لباسهای نخی و روشن، کلاه آفتابگیر، عینک آفتابی، کرم ضدآفتاب، کرم ضدالتهاب، پاوربانک، گذرنامه معتبر و مقدار کافی دینار عراق را همراه داشته باشند و از نوشیدن مایعات بسیار سرد نیز خودداری کنند.
حقوردی با اشاره به خدمات درمانی هلالاحمر در عراق بیان میکند: نیروهای امدادی و درمانی هلالاحمر در درمانگاهها و مراکز درمانی مسیر نجف تا کربلا مستقر هستند و در صورت بروز هرگونه مشکل، خدمات لازم را به زائران ارائه خواهند کرد.
تغذیه؛ پرخوری دشمن سلامت زائران
در مسیر پیادهروی اربعین، صدها موکب با عشق و ارادت از زائران پذیرایی میکنند و تنوع غذاها و نوشیدنیهای نذری، جلوهای از فرهنگ مهماننوازی مردم عراق و ایران است؛ اما کارشناسان حوزه تغذیه معتقدند همین تنوع، اگر بدون مدیریت باشد، میتواند سلامت زائران را به خطر بیندازد. تغییر ناگهانی رژیم غذایی، مصرف همزمان چند نوع غذا، نوشیدن ناکافی مایعات و بیتوجهی به بهداشت مواد غذایی، از مهمترین عواملی است که هر سال موجب بروز مشکلات گوارشی در بخشی از زائران میشود.
راضیه موسوی، کارشناس تغذیه، در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، با تأکید بر اینکه اربعین سفر پرتحرکی است، اظهار کرد: زائران باید وعدههای غذایی سبک اما مقوی مصرف کنند و از پرخوری، بهویژه در موکبها، خودداری کنند؛ زیرا فعالیت بدنی بالا در کنار مصرف بیش از اندازه غذا، احتمال بروز مشکلات گوارشی را افزایش میدهد.
وی میافزاید: مصرف مداوم آب، دوغ، محلولهای حاوی الکترولیت و میوههای تازه نقش مهمی در جلوگیری از کمآبی بدن دارد و بهتر است زائران تنها زمانی که احساس تشنگی میکنند آب ننوشند، بلکه در طول مسیر بهصورت منظم مایعات مصرف کنند.
این کارشناس تغذیه ادامه میدهد: غذاهای چرب، بسیار شیرین و نفاخ مانند حبوبات در حجم زیاد، میتوانند موجب نفخ، دلدرد و اختلالات گوارشی شوند؛ بنابراین رعایت تعادل در تغذیه، بهترین راه حفظ انرژی بدن در مسیر پیادهروی است.
موسوی با اشاره به شرایط آبوهوایی عراق خاطرنشان میکند: نگهداری صحیح مواد غذایی اهمیت زیادی دارد و زائران باید حتیالامکان از مصرف غذاهایی که مدت طولانی در فضای گرم ماندهاند خودداری کنند و بهداشت فردی، بهویژه شستوشوی دستها قبل از صرف غذا را جدی بگیرند.
زنجان آماده اعزام زائران اربعین
در کنار توصیههای پزشکی و تغذیهای، برنامهریزی برای حملونقل زائران نیز از مهمترین بخشهای عملیات اربعین به شمار میرود. هر سال هزاران زائر زنجانی از طریق ناوگان حملونقل عمومی راهی مرزهای غربی کشور میشوند و همین موضوع، ضرورت برنامهریزی دقیق برای اعزام و بازگشت آنان را دوچندان میکند.
امسال نیز ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای استان زنجان از هفتهها قبل، تمهیدات لازم را برای جابهجایی زائران در نظر گرفته است.
اصغر اسماعیلی، مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای استان زنجان، در گفتوگو با ایسنا اظهار میکند: همانند سالهای گذشته، خدمات حملونقل زائران از طریق ناوگان حملونقل عمومی انجام خواهد شد و برای این منظور بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ دستگاه اتوبوس پیشبینی شده است.
وی میافزاید: پیشفروش بلیت از ۲۷ تیرماه بهصورت حضوری و اینترنتی آغاز شده و همچنان ادامه دارد تا زائران بتوانند با برنامهریزی مناسب سفر خود را انجام دهند.
اسماعیلی با اشاره به اینکه بخش عمده زائران زنجانی از مرز مهران تردد میکنند، ادامه میدهد: حدود ۹۵ درصد زائران استان از مرز مهران و پنج تا شش درصد نیز از مرز خسروی وارد عراق میشوند و ناوگان حملونقل نیز متناسب با این میزان تقاضا برنامهریزی شده است.
وی از زائران خواست سفر خود را به روزهای اوج تردد موکول نکنند و میافزاید: با توجه به افزایش حجم سفرها و گرمای هوا، بهتر است زائران زمان رفت و برگشت خود را مدیریت کنند تا با ازدحام و انتظار طولانی مواجه نشوند.
مدیرکل راهداری استان همچنین خاطرنشان میکند: نیروهای این ادارهکل در مرز مهران مستقر خواهند شد تا ضمن مدیریت بازگشت زائران، از ایجاد ازدحام و معطلی جلوگیری شود.
۳۵ موکب زنجانی آماده خدمترسانی
اربعین بدون موکبها قابل تصور نیست. مواکبی که با مشارکت مردم، خیران و گروههای جهادی شکل میگیرند و علاوه بر اسکان و تغذیه، خدمات فرهنگی، مذهبی، درمانی و رفاهی نیز به زائران ارائه میکنند.
استان زنجان نیز امسال با دهها موکب در داخل کشور، مرزها و عراق، حضوری پررنگ در خدمترسانی به زائران خواهد داشت.
در همین رابطه، محمد اسماعیلی، مسئول کمیته اسکان و تغذیه اربعین حسینی استان زنجان، در گفتوگو با ایسنا اظهار میکند: امسال ۳۵ موکب دارای مجوز از استان زنجان فعالیت خواهند کرد که خدمات اسکان، تغذیه و پذیرایی از زائران را بر عهده دارند.
وی میافزاید: از این تعداد، ۱۳ موکب در نجف اشرف، هشت موکب در کربلای معلی، ۹ موکب در مسیر نجف تا کربلا و دو موکب نیز در داخل استان مستقر خواهند شد و استقرار دو موکب دیگر در مرزهای مهران و خسروی نیز در حال پیگیری است.
اسماعیلی ادامه میدهد: فعالیت مواکب از دهم ماه صفر آغاز میشود و تا پایان مراسم اربعین ادامه خواهد داشت و همه تلاش ما این است که زائران با کمترین دغدغه از خدمات رفاهی و اسکان بهرهمند شوند.
خدمت فرهنگی؛ رسالتی فراتر از پذیرایی
اگرچه بسیاری از زائران، موکبها را با غذای نذری و محل استراحت میشناسند، اما بخش مهمی از فعالیت این مراکز، خدمات فرهنگی و مذهبی است؛ برنامههایی که با هدف ترویج معارف عاشورا، پاسخگویی به مسائل شرعی و تقویت فضای معنوی زائران اجرا میشود.
در همین زمینه، حجتالاسلام علی عیسیزاده، معاون فرهنگی و اجتماعی ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان، اظهار میکند: موکب شهدای کربلا در مرز خسروی علاوه بر توزیع صبحانه، ناهار و شام، برنامههایی مانند اقامه نماز جماعت، مشاوره دینی، پاسخگویی به مسائل شرعی، توزیع اقلام فرهنگی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت را نیز در دستور کار دارد.
وی ادامه میدهد: تمامی خادمان این موکب بهصورت افتخاری فعالیت میکنند و هزینههای آن نیز از محل موقوفاتی تأمین میشود که واقفان با نیت اطعام و خدمت به زائران حضرت اباعبدالله الحسین (ع) وقف کردهاند.
موکبهایی که با عشق اداره میشوند
در کنار همه برنامهریزیهای دستگاههای اجرایی، آنچه اربعین را از سایر اجتماعات متمایز میکند، حضور مردم در میدان خدمت است. خادمانی که شاید ماهها برای چند روز خدمت به زائران برنامهریزی میکنند و بدون هیچ چشمداشتی، تمام توان خود را در این مسیر به کار میگیرند.
مریم حیدری، عضو موکب امالبنین (س) مسجد و حسینیه بیبی زینب (س) زنجان، در گفتوگو با ایسنا اظهار میکند: فعالیت موکب ما تنها به ایام اربعین محدود نیست و در طول سال نیز در برنامههای فرهنگی، مذهبی، جهادی، عید غدیر، نیمه شعبان، دهه فجر و مراسم تشییع شهدا حضور داریم.
وی میافزاید: همه اعضای پایگاه از روی عشق و ارادت به امام حسین (ع) فعالیت میکنند و هیچکس برای دریافت دستمزد در موکب حضور ندارد. هر فرد متناسب با توانایی خود مسئولیتی را بر عهده میگیرد و همین همدلی، فضای صمیمی و خانوادگی میان اعضا ایجاد کرده است.
حیدری ادامه میدهد: از ساعات اولیه صبح، اعضای موکب برای آمادهسازی صبحانه، چای، شربت، آب، ناهار و سایر خدمات مورد نیاز زائران حضور پیدا میکنند و همه کارها با همکاری جمعی انجام میشود.
وی خاطرنشان میکند: پیادهروی جاماندگان اربعین اگرچه قابل مقایسه با مسیر نجف تا کربلا نیست، اما برای کسانی که امکان حضور در عراق را ندارند، فرصتی ارزشمند است تا حال و هوای اربعین را تجربه کنند و ما نیز افتخار میکنیم که سهم کوچکی در خدمت به عاشقان حضرت سیدالشهدا (ع) داشته باشیم.
اربعین، تنها یک سفر نیست؛ روایتی از ایمان، همدلی و مسئولیتپذیری است. سفری که در آن سلامت، تغذیه مناسب، برنامهریزی، مشارکت مردمی و فرهنگ خدمت در کنار معنویت قرار میگیرد و تصویری ماندگار از وحدت و عشق به اهلبیت (ع) را به نمایش میگذارد.
انتهای پیام
