حسن کامرانیفر در گفتوگو با ایسنا، درباره فاصله میان آموزش و نیاز بازار کار استان، اظهار کرد: باید بپذیریم که بخشی از چالش اشتغال جوانان، به فاصله میان آموزشهای نظری و مهارتهای مورد نیاز بازار برمیگردد. امروز بسیاری از فارغالتحصیلان دانشگاهی دانش تئوریک دارند، اما برای ورود مستقیم به محیط کار، مهارت عملی کافی ندارند.
وی افزود: نقش آموزش فنی و حرفهای دقیقاً در همین نقطه تعریف میشود؛ یعنی تبدیل دانش به توانایی اجرایی و آمادهسازی نیروی انسانی برای اشتغال واقعی. ما در خراسان جنوبی تلاش کردهایم آموزشها را بر اساس نیازهای واقعی بازار، مزیتهای منطقهای و ظرفیتهای بومی استان طراحی کنیم تا مهارتآموزی به مسیر مطمئنتری برای اشتغال تبدیل شود.
کامرانیفر درباره مهمترین مهارتهای مورد نیاز بازار کار خراسان جنوبی، بیان کرد: در استان ما، مهارتهای مرتبط با معدن، صنایع معدنی، تراش سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی، گردشگری، صنایعدستی، خدمات فنی، کشاورزی نوین و مشاغل نوظهور دیجیتال بیشترین تقاضا را دارند.
وی ادامه داد: بستههای آموزشی نیز تا حد زیادی متناسب با همین ظرفیتها طراحی شدهاند. برای نمونه، در حوزه گوهرسنگها و تراش سنگهای قیمتی آموزشهای تخصصی دنبال میشود. البته نیاز بازار کار ثابت نیست و ما نیز هر سال نیازسنجی آموزشی را انجام میدهیم تا آموزشها از تحولات اقتصادی استان عقب نماند.
اشتغال ۶۴ درصدی مهارتآموختگان خراسان جنوبی
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی درباره میزان ورود مهارتآموختگان به بازار کار و نحوه سنجش اثربخشی دورهها، گفت: بر اساس گزارشهای اخیر، نرخ اشتغال مهارتآموختگان در خراسان جنوبی حدود ۶۴ درصد اعلام شده است که نشانهای از اثربخشی آموزشهای مهارتی در استان است.
وی افزود: برای سنجش اثربخشی، صرفاً به تعداد شرکتکنندگان بسنده نمیکنیم؛ بلکه شاخصهایی مانند ورود به بازار کار، خوداشتغالی، جذب در واحدهای تولیدی، ایجاد کسبوکار و پایداری اشتغال را بررسی میکنیم.
کامرانیفر تصریح کرد: همچنین از طریق ارتباط با کارفرمایان و مراکز جوار و کنار خط تولید، بازخورد مهارتآموختگان را دریافت و دورهها را اصلاح میکنیم.
وی درباره برنامههای این اداره کل برای هدایت تحصیلی و شغلی نوجوانان و جوانان نیز اظهار کرد: هدایت تحصیلی و شغلی یکی از ضرورتهای جدی امروز است. ما در این مسیر، از ظرفیت مشاوره مهارتی، معرفی مشاغل واقعی استان، بازدیدهای هدفمند، همکاری با آموزشوپرورش و اجرای طرحهای مشترک استفاده میکنیم.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی ادامه داد: هدف این است که نوجوانان پیش از انتخاب مسیر، با بازار کار، ظرفیتهای شغلی و آینده حرفهها آشنا شوند. اگر جوان از ابتدا مسیر خود را درست انتخاب کند، هم هزینههای آموزشی کاهش مییابد و هم احتمال اشتغال پایدار بیشتر خواهد شد.
وی با اشاره به آمار خدمات مشاورهای ارائهشده در سال ۱۴۰۴، گفت: در سال گذشته جمعاً ۴۳ هزار و ۶۶ نفر از خدمات مشاوره بهرهمند شدهاند که از این میزان، ۸۰۳۴ مورد مشاوره به دانشآموزان، ۲۱ هزار و ۵۱۳ مورد مشاوره اختصاصی ویژه کارآموزان و ۱۳ هزار و ۵۱۹ مورد مشاوره به عموم جامعه ارائه شده است.
توسعه آموزش مهارتی در روستاها و حرکت به سمت اقتصاد دیجیتال
کامرانیفر با اشاره به توسعه آموزشهای مهارتی در روستاها و مناطق کمتر برخوردار، بیان کرد: خراسان جنوبی استانی با پراکندگی جغرافیایی و جمعیت روستایی قابل توجه است؛ بنابراین عدالت آموزشی برای ما اهمیت ویژهای دارد.
وی افزود: در ماههای اخیر، آموزش مهارتی در مناطق روستایی و کمتر برخوردار توسعه یافته و تلاش میکنیم آموزشها را به محل زندگی مردم نزدیک کنیم؛ از طریق دورههای سیار، همکاری با دهیاریها، بخشداریها، مراکز جوار و آموزشهای کوتاهمدت و کاربردی.
وی هدف از این اقدامات را تقویت اشتغال محلی و جلوگیری از مهاجرت عنوان کرد و گفت: هدف این است که مهارتآموزی فقط محدود به شهرها نباشد.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی همچنین درباره برنامههای این اداره کل برای آموزش مهارتهای نوین از جمله فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی و کسبوکارهای دیجیتال، اظهار کرد: برای آمادهسازی نسل جدید جهت ورود به اقتصاد دیجیتال، برنامههای گستردهای در حوزه فناوری اطلاعات، تولید محتوا، بازاریابی دیجیتال و کسبوکارهای آنلاین تدوین شده است.
کامرانیفر افزود: در کنار مهارتهای سنتی، باید نسل جدید را برای اقتصاد دیجیتال نیز آماده کنیم. این حوزه میتواند بهویژه برای جوانان تحصیلکرده، زنان و ساکنان مناطق دور از مرکز، فرصتهای جدیدی ایجاد کند.
وی ادامه داد: در استان خراسان جنوبی، با درک ضرورت تحول دیجیتال، گامهای مؤثری در جهت ارتقای مهارتهای نوین برداشتهایم. راهاندازی «مرکز مهارتهای پیشرفته» در بیرجند، مجهز به کارگاههای تخصصی هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، نقطه عطفی در این مسیر بوده است.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی گفت: در حال حاضر دورههای آموزشی متعددی در این حوزهها برگزار میشود و برنامهریزی برای ارائه آموزشهای تخصصی در زمینههایی چون رایانش ابری نیز در دست اقدام است.
وی با اشاره به همکاری با دانشگاههای استان، افزود: این اداره کل با دانشگاههای معتبر استان، از جمله دانشگاه بیرجند و دانشگاه بزرگمهر قائنات، همکاریهای نزدیکی دارد. این همکاریها شامل تجهیز کارگاههای مشترک و برگزاری دورههای آموزشی هدفمند، بهویژه برای دانشجویان در راستای مرکز مدیریت و مشاوره شغلی دانشجویان است.
کامرانیفر تأکید کرد: هدف ما این است که جوانان استان را برای فرصتهای شغلی آینده در اقتصاد دیجیتال آماده سازیم.
وی درباره آموزشهای مرتبط با محصولات و ظرفیتهای بومی استان نیز گفت: مهارتآموزی را به مزیتهای بومی استان گره زدهایم. خراسان جنوبی در محصولاتی مانند زرشک، زعفران، عناب، صنایعدستی و گردشگری ظرفیتهای ویژهای دارد و آموزشها باید در خدمت ایجاد ارزش افزوده برای همین مزیتها باشد.
وی ادامه داد: به همین دلیل، آموزشهای مرتبط با بستهبندی، فرآوری، بازاریابی، فروش، کیفیتسنجی، خدمات گردشگری و تولید محصولات جانبی در دستور کار قرار دارد تا جوانان فقط تولیدکننده خام نباشند، بلکه بتوانند از زنجیره ارزش نیز بهرهمند شوند.
نقش بخش خصوصی و صنعت در تربیت نیروی ماهر
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی درباره ظرفیت آموزشگاههای آزاد و نقش بخش خصوصی در توسعه مهارتآموزی، اظهار کرد: در استان خراسان جنوبی، بیش از ۴۰۰ آموزشگاه آزاد در حوزه مهارتآموزی فعال هستند. این ظرفیت، سرمایه بزرگی برای استان است و نشان میدهد بخش خصوصی در توسعه مهارت نقش جدی دارد.
وی افزود: معتقدیم دولت باید بیشتر نقش سیاستگذار، ناظر و تسهیلگر را ایفا کند و اجرای بخشی از آموزشها به بخش خصوصی توانمند واگذار شود.
کامرانیفر ادامه داد: برای تقویت این نقش، از طریق صدور مجوز، نظارت کیفی، تعامل با آموزشگاهها و پیوند آنها با بازار کار، تلاش میکنیم بخش خصوصی بیش از گذشته در مهارتآموزی اثرگذار باشد.
وی گفت: در سال ۱۴۰۴ با همکاری بخش خصوصی، ۱۰ هزار و ۸۶۹ نفر دوره معادل یک میلیون و ۷۰۵ هزار و ۶۷۴ نفر ساعت آموزش برگزار شده است.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی، درباره نحوه ارتباط میان نیاز واحدهای تولیدی و آموزشهای مهارتی، اظهار کرد: یکی از مهمترین سازوکارهای ما در این زمینه، «کنسرسیوم مهارت» است که تاکنون در استان ۲۰ صنعت عضو آن شدهاند.
وی افزود: این سازوکار برای ایجاد پیوند مستقیم میان آموزش و نیاز واقعی صنعت و کارفرمایان طراحی شده است. همچنین ایجاد و توسعه مراکز جوار و کنار خط تولید به ما کمک میکند تا آموزش از فضای صرفاً کلاسیک خارج شود و در محیط واقعی کار انجام گیرد.
کامرانیفر تصریح کرد: وقتی آموزش با کارگاه و کارخانه گره بخورد، مهارتآموخته دقیقاً بر اساس نیاز بازار تربیت میشود و احتمال جذب او در واحدهای تولیدی بهمراتب بیشتر خواهد شد.
وی درباره توسعه آموزشهای مهارتی در روستاها نیز گفت: در سال ۱۴۰۴، ۲۳۶۶ نفر دوره معادل ۳۱۵ هزار و ۲۱۷ نفر ساعت آموزش در استان برگزار شده است.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی در ادامه با اشاره به توجه ویژه به گروههای هدف خاص، اظهار کرد: ما در آموزش فنی و حرفهای، نگاه ویژهای به توانمندسازی گروههای خاص داریم. زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیت، زندانیان، آسیبدیدگان اجتماعی و سایر گروههای هدف، از مخاطبان جدی برنامههای مهارتی ما هستند.
وی افزود: هدف این است که مهارت به ابزاری برای بازگشت به زندگی مولد، کسب درآمد و مشارکت اجتماعی تبدیل شود. برای این گروهها، دورههایی انتخاب میشود که هم قابلیت اشتغال داشته باشد و هم با شرایط جسمی، اجتماعی و محیطی آنان سازگار باشد.
کامرانیفر درباره آمار آموزش گروههای هدف خاص در سال ۱۴۰۴ گفت: در این سال، ۱۳۲ نفر از آسیبدیدگان اجتماعی و خانوادههای آسیبدیده از اعتیاد، ۹۶ نفر دارای معلولیت، ۴۴ نفر از پناهندگان و اتباع خارجی، ۱۰۸۱ نفر از زنان خانهدار، ۱۳۳ نفر از زنان سرپرست خانوار و اعضای خانوادههایشان، ۱۵۷۸ زندانی، ۳۰۰ نفر از ساکنان سکونتگاههای غیررسمی، ۲۳ کودک کار و خیابان و ۳۷۵ معتاد بهبودیافته تحت آموزشهای مهارتی قرار گرفتهاند.
وی با اشاره به زیرساختها و تجهیزات مراکز فنی و حرفهای استان نیز بیان کرد: خراسان جنوبی در سالهای اخیر در توسعه زیرساختهای مهارتی گامهای مهمی برداشته، اما همچنان در برخی رشتهها به نوسازی تجهیزات و تقویت کارگاهها نیاز داریم.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی افزود: رشتههایی مانند صنایع معدنی، گوهرتراشی، برخی مهارتهای فناوری، گردشگری و آموزشهای نوین فنی نیازمند تجهیزات بهروزتر هستند. در همین راستا، پروژههای زیرساختی متعددی در دست اجراست و بخشی از اعتبارات استان، سازمان و حتی ظرفیت مسئولیت اجتماعی برای توسعه مراکز مهارتی بهکار گرفته شده است.
وی درباره همکاری با دانشگاهها، جهاد دانشگاهی، مراکز دانشبنیان و صنایع گفت: همکاری بین دستگاهی برای ما یک ضرورت است. آموزش فنی و حرفهای بهتنهایی نمیتواند همه نیازهای استان را پاسخ دهد؛ از اینرو همکاری با دانشگاهها، جهاد دانشگاهی، مراکز دانشبنیان و صنایع در دستور کار قرار دارد.
کامرانیفر ادامه داد: بهدنبال طراحی دورههای مشترک، استفاده از ظرفیت علمی دانشگاهها در کنار مهارت عملی فنی و حرفهای و همچنین برقراری ارتباط نزدیکتر با صنایع استان هستیم تا آموزشها تخصصیتر و بهروزتر شوند.
وی افزود: در این راستا، با دانشگاههای استان در قالب «مراکز مدیریت و مشاوره شغلی دانشجویان» تعامل داریم که تاکنون ۱۴ مجوز در این زمینه صادر شده است.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی گفت: همچنین برای اصناف، طرح «مهارتآموزی در محیط کار واقعی» را با صدور مجوزهای لازم اجرا میکنیم. علاوه بر این، جهت رفع نیازهای مهارتی بخش صنعت، «کنسرسیوم مهارت استان» را با هدف اجرای دورههای آموزشی تخصصی و تربیت نیروی کار ماهر مورد نیاز صنایع راهاندازی کردهایم.
کامرانیفر درباره مهمترین دستاوردها و چالشهای یک سال گذشته نیز اظهار کرد: از مهمترین دستاوردهای یک سال گذشته میتوان به افزایش چشمگیر تعداد مهارتآموختگان، رشد قابل توجه آموزشها در مناطق روستایی، توسعه همکاریهای مؤثر با بخش خصوصی، ارتقای پیوند میان مراکز آموزشی و بازار کار و اشتغال ۶۴ درصد مهارتآموختگان اشاره کرد.
وی افزود: همچنین با جذب اعتبارات از محل مسئولیتهای اجتماعی و سایر نهادها، موفق به بهروزرسانی تجهیزات و راهاندازی کارگاههای جدیدی از جمله کارگاه هوش مصنوعی، انرژی خورشیدی در بیرجند و قائن و کارگاههای سرامیک در شهرستانهای نهبندان و سربیشه شدهایم.
وی با اشاره به چالشهای موجود، گفت: لزوم نوسازی مستمر برخی تجهیزات، توسعه و بهروزرسانی آموزشهای نوین، جذب فراگیرتر کارفرمایان به مشارکت در فرآیندهای آموزشی، گسترش عدالتمحور آموزشها در مناطق روستایی و تأمین منابع مالی پایدار برای پروژههای مهارتی، همچنان در دستور کار ما قرار دارند.
کامرانیفر درباره چشمانداز مهارتآموزی در خراسان جنوبی در پنج سال آینده، اظهار کرد: من چشمانداز مهارتآموزی در استان را روشن میبینم. اگر همین مسیر ادامه پیدا کند، میتوان امیدوار بود که مهارت به یکی از مسیرهای اصلی اشتغال جوانان خراسان جنوبی تبدیل شود.
وی افزود: استان ظرفیتهای زیادی در معدن، کشاورزی، گردشگری، صنایعدستی و اقتصاد دیجیتال دارد و اگر این ظرفیتها با آموزش مهارتی درست پیوند بخورد، شاهد اشتغال پایدار، ماندگاری جمعیت، کاهش بیکاری و افزایش بهرهوری خواهیم بود.
مدیرکل آموزش فنی و حرفهای خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: بهنظر من آینده خراسان جنوبی، آیندهای مهارتمحور است؛ به شرط آنکه آموزش، بازار کار و نیاز واقعی جامعه در یک مسیر واحد قرار بگیرند.
انتهای پیام
