کامران فرمانپور در گفتوگو با ایسنا با اشاره به آسفالت بخشی از بستر رودخانهای که از مرکز شهر الیگودرز عبور میکند، بیان کرد: شهرداری الیگودرز با این استدلال که بستر رودخانه به دلیل وجود لجن و ایجاد بوی نامطبوع وضعیت مناسبی نداشته و با هدف استفاده از این محدوده بهعنوان پارکینگ، اقدام به آسفالت بستر رودخانه کرده است، اما نگاه ما باید بلندمدت باشد و موضوعاتی مانند مدیریت بحران و پدافند غیرعامل را نیز در نظر بگیریم.
وی با تأکید بر اینکه چنین اقداماتی باید با نگاه آیندهنگرانه بررسی شود، افزود: اگر واقعاً قرار باشد درازمدت و بلندمدت به موضوعات نگاه کنیم و مباحث مدیریت بحران و پدافند غیرعامل را مدنظر قرار دهیم، شاید این اقدام نباید انجام میشد و شهرداری نیز نباید بدون بررسیهای تخصصی اقدام به تغییر وضعیت بستر رودخانه میکرد.
فرمانپور با اشاره به پیامدهای زیستمحیطی آسفالت بستر رودخانه اظهار کرد: یکی از آسیبها و تخریبهایی که میتواند برای محیط زیست ایجاد شود، تخریب اکوسیستمهای طبیعی رودخانه است. با آسفالت کردن بستر، رودخانه زنده را به یک سطح مصنوعی و غیرطبیعی تبدیل میکنیم و عملاً بخشی از بستر طبیعی آن از بین میرود.
زیستگاه آبزیان و گونههای وابسته به رودخانه در معرض آسیب
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان ادامه داد: ممکن است در همین بستر رودخانه، زیستگاههایی برای آبزیان، جانوران و پرندگانی وجود داشته باشد که وابسته به آب و رودخانه هستند. بهویژه بیمهرگان، حشرات، دوزیستان و گونههای گیاهی حاشیه رودخانه، به این زیستبوم وابستگی دارند و با تغییر بستر طبیعی، زیستگاه آنها نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
وی یکی دیگر از پیامدهای این اقدام را کاهش نفوذ آب به خاک و تغذیه سفرههای زیرزمینی دانست و گفت: زمانی که بستر طبیعی رودخانه تغییر میکند، آب دیگر نمیتواند مانند گذشته در لایههای زیرین خاک نفوذ کند و این مسئله میتواند مشکلاتی در زمینه تغذیه منابع آب زیرزمینی ایجاد کند.
فرمانپور با اشاره به نقش طبیعی رودخانهها در حفظ تعادل اکولوژیک افزود: رودخانهها دارای ظرفیت خودپالایی هستند و تغییر وضعیت بستر میتواند این روند طبیعی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین نباید تنها بر اساس شرایط امروز و وضعیت فعلی رودخانه درباره تغییر کارکرد آن تصمیمگیری کرد.
کاهش تابآوری رودخانه در برابر سیلاب و خشکسالی
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان یکی از مهمترین نگرانیها را کاهش تابآوری اکولوژیک رودخانه در برابر خشکسالی و سیلاب دانست و گفت: باید توجه داشته باشیم که اگر در آینده با یک دوره بارندگی شدید و وقوع سیلاب مواجه شویم، تغییر بستر طبیعی رودخانه میتواند خسارتهایی ایجاد کند.
وی ادامه داد: بستر طبیعی رودخانه میتواند تا حدودی سرعت و شدت جریان سیلاب را کنترل کند و در کاهش خسارتهای ناشی از سیلاب مؤثر باشد. همچنین فرایندهای طبیعی مانند رسوبگذاری که در رودخانهها اتفاق میافتد، اهمیت زیادی دارد و نباید با تغییرات غیرضروری در بستر رودخانه نادیده گرفته شود.
فرمانپور تصریح کرد: درصورت وقوع سیلاب شدید، تغییراتی که در بستر رودخانه ایجاد شده میتواند در پاییندست نیز موجب فرسایش و افزایش خسارت شود. بنابراین موضوع فقط به وضعیت فعلی رودخانه محدود نمیشود و باید پیامدهای احتمالی آن در شرایط بحرانی نیز مورد توجه قرار گیرد.
شهرداری باید پیش از تغییر بستر رودخانه استعلام میگرفت
وی با بیان اینکه حتی اگر رودخانه در شرایط فعلی خشک باشد، اهمیت بستر طبیعی آن از بین نمیرود، گفت: هرچند ممکن است شرایط فعلی رودخانه مطابق توضیحاتی که از سوی شهرداری ارائه شده باشد و بستر آن دارای لجن و بوی نامطبوع بوده باشد، اما این موضوع توجیهی برای تغییر کارکرد اکولوژیک بستر رودخانه بدون بررسیهای تخصصی نیست.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان تأکید کرد: شهرداری الیگودرز باید پیش از این اقدام، با توجه به اینکه تغییر کارکرد و تغییر وضعیت بستر اکولوژیک رودخانه را در دستور کار داشته، استعلامهای لازم را از دستگاههای تخصصی از جمله محیط زیست، مدیریت بحران و مدیریت منابع آب منطقه دریافت میکرد تا موضوع از ابعاد مختلف بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: دستگاههای متولی باید پیش از اجرای چنین طرحهایی، شرایط مختلف از جمله بارندگیهای شدید، سیلاب، وضعیت زیستگاهها، منابع آب زیرزمینی و پیامدهای زیستمحیطی را بررسی کنند تا در آینده با مشکلی مواجه نشویم.
آسفالت بستر رودخانه باید مورد بررسی تخصصی قرار گیرد
فرمانپور درباره امکان بازگرداندن بستر رودخانه به شرایط قبل نیز گفت: در این باره باید متخصصان امر بررسی و اعلام نظر کنند، اما چیزی که ما در تصاویر مشاهده کردیم این است که بخشهایی از بستر رودخانه آسفالت شده و برای بازگرداندن آن به وضعیت طبیعی، باید این لایه آسفالت برداشته شود.
وی ادامه داد: اینکه این کار به چه شکل و با چه سازوکاری انجام شود، نیازمند بررسی تخصصی است و باید دستگاههای متولی از جمله شهرداری و شرکت آب منطقهای که متولی رودخانههای استان است، درباره آن تصمیمگیری کنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان با بیان اینکه مسئولان شهر الیگودرز به پیامدهای احتمالی این اقدام توجه داشته باشند و گفت: امیدواریم مسئولان شهر به این موضوع توجه کنند که اقدامی که امروز انجام شده، ممکن است در آینده خطراتی برای شهر ایجاد کند و لازم است موضوع با نگاه بلندمدت و با در نظر گرفتن مباحث زیستمحیطی، مدیریت بحران و پدافند غیرعامل مورد بررسی قرار گیرد.
انتهای پیام
