غلامرضا ملکی یکشنبه یکم شهریورماه در نشست با اصحاب رسانه، اظهار کرد: ادارهکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی در ساختار دولت، مسئولیت تأمین امنیت غذایی و کالاهای اساسی مورد نیاز مردم را بر عهده دارد و نان به عنوان یکی از مهمترین کالاهای سفره مردم، جایگاه ویژهای در این حوزه دارد. مصرف سرانه نان در کشور حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ کیلوگرم در سال برای هر ایرانی است و در بسیاری از خانوادهها نان در هر سه وعده غذایی مصرف میشود؛ بنابراین کیفیت، سلامت و تأمین مستمر آن اهمیت ویژهای دارد.
وی با اشاره به روند خرید گندم در استان مرکزی گفت: تاکنون حدود ۲۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان استان خریداری شده که این میزان مربوط به حدود ۲۰ هزار کشاورز است. میزان خرید گندم در استان نسبت به سال گذشته حدود ۲۰ درصد افزایش داشته و مقدار خریداریشده بیش از نیاز سالانه استان در حوزه آرد و نان است؛ بنابراین مازاد گندم استان به سایر استانهای مصرفکننده ارسال میشود.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی افزود: در شرایطی که کشور با محدودیت منابع، مشکلات حوزه کشاورزی و شرایط ناپایدار مواجه است، افزایش تولید و خرید گندم در استان یک ظرفیت مهم اقتصادی و کشاورزی محسوب میشود. تاکنون حدود ۸.۴ میلیون تن گندم از کشاورزان کشور خریداری شده و امیدواریم با تأمین منابع لازم، مطالبات کشاورزان در سریعترین زمان ممکن پرداخت شود.
وی درباره تنوع ارقام گندم و تأثیر آن بر کیفیت آرد اظهار کرد: در دنیا بیش از ۲۰۰ رقم گندم کشت میشود و در کشور نیز حدود ۳۰ تا ۴۰ رقم گندم متناسب با شرایط اقلیمی مناطق مختلف وجود دارد. در استان مرکزی نیز حدود ۱۵ تا ۲۰ رقم گندم آبی کشت میشود. برای دستیابی به کیفیت متعادل و پایدار آرد، گندمهای خریداریشده در مراکز و سیلوها مورد آزمایشهای کیفی قرار میگیرند و در زمان مصرف، ارقام مختلف با یکدیگر اختلاط داده میشوند تا کیفیت مطلوب آرد حفظ شود.
وی ادامه داد: سال گذشته حدود ۵۰ هزار تن گندم برای جبران کمبودهای کیفی و انجام اختلاط، از استانهای جنوبی و مبادی وارداتی کشور به استان مرکزی وارد شد و در مقابل حدود ۲۰ هزار تن گندم نیز از استان به سایر استانهای مصرفکننده صادر شد. میزان گندم وارداتی استان بسته به کیفیت تولید داخل، سالانه حدود ۲۰ تا ۵۰ هزار تن متغیر است و معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ درصد اختلاط با گندم داخلی انجام میشود.
ملکی در پاسخ به پرسشی درباره تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران اظهار کرد: پرداخت بهای گندم به صورت متمرکز و در سطح ملی انجام میشود و اولویت پرداخت بر اساس زمان تحویل گندم توسط کشاورزان تعیین میشود. تأمین منابع پرداخت توسط سازمان برنامه و بودجه، سازمان هدفمندی یارانهها و بانک مرکزی انجام میشود و با توجه به حجم بالای منابع مورد نیاز، در پرداخت مطالبات با تأخیرهایی مواجه هستیم. رقم مورد نیاز کشور در این حوزه حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان است که عدد بسیار بزرگی محسوب میشود، اما این مسئله نباید موجب نادیده گرفتن حق کشاورزان شود و باید مطالبات آنان در سریعترین زمان ممکن پرداخت شود.
عرضه نان کامل در ۲۸ نانوایی اراک
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی یکی از اقدامات شاخص استان را اجرای طرح نان کامل عنوان کرد و گفت: نان با توجه به جایگاه ویژهای که در سفره مردم دارد باید از ارزش غذایی مطلوب برخوردار باشد و زنجیره انتقال گندم تا نان باید به گونهای مدیریت شود که حداکثر ارزش غذایی دانه گندم حفظ شود. در همین راستا نهضت احیای نان کامل در استان مرکزی راهاندازی و تثبیت شد و این طرح در ادامه، با همراهی دستگاههای مختلف و اصحاب رسانه، به یک گفتمان عمومی در کشور تبدیل شده است.
ملکی گفت: در حال حاضر بیش از ۱۱۰ واحد خبازی در استان مرکزی نان کامل تولید و عرضه میکنند و حدود هفت درصد آرد استان از نوع آرد کامل است که همچنان از بالاترین نسبتها در کشور محسوب میشود. حدود ۲۸ واحد از نانواییهای عرضهکننده نان کامل در شهر اراک فعالیت دارند و این نانواییها در سایر شهرستانهای استان نیز فعال هستند.
ملکی با اشاره به وضعیت نانواییهای استان مرکزی گفت: حدود یک هزار و ۵۵۰ واحد نانوایی در سطح استان فعال هستند و تمام نانواییهای استان در سامانههای هوشمند نظارت و فروش نان قرار دارند. تعداد محدودی از نانواییها که آرد را با قیمت تمامشده دریافت میکردند نیز در حال اضافه شدن به سامانهها هستند و عملاً امکان مدیریت و پایش نانواییها از طریق سامانههای هوشمند فراهم شده است.
یارانه فراوان، عامل تخلف و سوءاستفاده
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی درباره میزان تخلفات نیز گفت: با توجه به حجم بالای یارانهای که به آرد و نان اختصاص پیدا میکند، زمینه برخی سوءاستفادهها و تخلفات وجود دارد و گزارشهای مراجع نظارتی و تعزیرات نیز مؤید وجود تخلف در این حوزه است.
ملکی با اشاره به حجم یارانه اختصاصیافته به آرد و نان اظهار کرد: در سال جاری پیشبینی شده حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان یارانه در سطح کشور برای آرد و نان پرداخت شود تا نان با قیمت مناسب و فراوانی لازم در اختیار مردم قرار گیرد. در استان مرکزی نیز سالانه حدود ۹ تا ۱۰ هزار میلیارد تومان یارانه آرد و نان پرداخت میشود. اختلاف بسیار زیاد میان قیمت واقعی گندم و قیمت آرد یارانهای، یکی از عوامل ایجادکننده زمینه سوءاستفاده است. قیمت خرید تضمینی گندم امسال حدود ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلوگرم است، در حالی که آرد یارانهای با قیمت بسیار پایینتری در اختیار واحدهای خبازی قرار میگیرد.
وی گفت: به عنوان یک کارشناس در حوزه آرد و نان معتقدم در صورت امکان و با در نظر گرفتن تمام ملاحظات اجتماعی و امنیت غذایی، انتقال یارانه از زنجیره به مصرفکننده میتواند شفافیت بیشتری ایجاد کند و مدیریت مصرف را نیز به خود مردم بسپارد.
هوشمندسازی حمل آرد در دستور کار استان
ملکی یکی دیگر از اقدامات در دست اجرای استان را هوشمندسازی حمل آرد عنوان کرد و گفت: با توجه به اینکه بخشی از مشکلات و احتمال فساد در حوزه آرد میتواند در شبکه حملونقل اتفاق بیفتد، سیستم هوشمند حمل آرد از کارخانه تا واحد خبازی در حال راهاندازی است. این سامانه امکان رصد هوشمند فرآیند حمل آرد و ارائه گزارشهای مختلف به دستگاههای نظارتی را فراهم میکند و در صورت راهاندازی کامل، میتواند یکی از اقدامات ارزشمند و منحصربهفرد در کشور باشد.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی گفت: در استان حدود ۲۵ مرکز ذخیرهسازی استاندارد وجود دارد که مجموع ظرفیت آنها حدود ۷۵۰ هزار تن است؛ یعنی ظرفیت ذخیرهسازی استان تقریباً سه برابر نیاز آن است. در حال حاضر بسته به میزان تولید سالانه، حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تن از این ظرفیت مورد استفاده قرار میگیرد و بخشی از ظرفیت نیز در حوزه نگهداری نهادههای دامی، ذرت و سایر غلات استفاده میشود.
ملکی با اشاره به وضعیت کارخانههای آرد استان مرکزی اظهار کرد: در استان ۱۱ کارخانه آرد وجود دارد که در حال حاضر هشت کارخانه به طور متوسط با حدود ۴۰ درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند. برای استفاده از ظرفیت خالی کارخانههای آرد و سیلوهای استان، طرحی با همکاری اتاق بازرگانی و کارگروه گندم، آرد و نان در حال پیگیری است. در این طرح، گندم از کشورهای دارای مازاد تولید مانند قزاقستان و ازبکستان به صورت ورود موقت وارد کشور شده، در کارخانههای استان به آرد تبدیل و سپس به کشورهایی مانند عراق و افغانستان صادر میشود که میتواند موجب ایجاد ارزش افزوده، اشتغال، گردش اقتصادی و بهبود تراز تجاری استان شود.
برآورد ۳۰ درصدی ضایعات نان
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی با اشاره به میزان ضایعات نان گفت: بر اساس یک شاخص غیررسمی اما مورد پذیرش، میزان ضایعات در چرخه گندم، آرد و نان تا سفره مردم حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد برآورد میشود. این میزان ضایعات عدد بسیار بزرگی است و علاوه بر هدررفت گندم، موجب هدررفت آب، انرژی و یارانه پرداختشده برای تولید و عرضه نان میشود.
ملکی بیان کرد: در حوزه مراکز ذخیرهسازی و کارخانههای آرد، میزان ضایعات پایینتر است، اما در بخش نانواییها به دلیل سنتی بودن فرآیند پخت و نبود یک فرمولاسیون ثابت، میزان ضایعات بیشتر است. یکی از راهکارهای کاهش ضایعات توسعه نان کامل است. تجربه خانوادههایی که از نان کامل استفاده میکنند نشان میدهد این نوع نان به دلیل کیفیت پخت، طعم و ماندگاری مناسب، ضایعات بسیار کمی دارد.
وی در ادامه با بیان اینکه یکی از عوامل فاصله گرفتن از روشهای سنتی پخت نان، افزایش هزینههای اقتصادی واحدهای خبازی و خروج نیروهای ماهر از این صنف است، در استان مرکزی تلاش شده با تعیین قیمت نانهای تنوری و سنتی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بالاتر از نانهای ماشینی، شرایط اقتصادی لازم برای ادامه فعالیت این واحدها فراهم شود. این سیاست موجب شده روند تبدیل نانواییهای تنوری به نانواییهای ماشینی در استان متوقف شود و از ظرفیت روشهای سنتی پخت نان نیز حفاظت شود.
وی در پایان تأکید کرد: تأمین پایدار کالاهای اساسی، ارتقای کیفیت گندم، آرد و نان، توسعه نان کامل، کاهش ضایعات، هوشمندسازی زنجیره حمل آرد و استفاده از ظرفیتهای خالی ذخیرهسازی و کارخانههای آرد از مهمترین برنامههای ادارهکل غله و خدمات بازرگانی استان مرکزی است.
انتهای پیام
