مهدی بهشتی نسب در گفتوگو با ایسنا درباره مراحل ایده تا اجرای نمایش «مصاحبه» اظهار کرد: در سال ۱۳۹۰ نمایشنامه مصاحبه را خوانش کردم و از آن زمان با این متن آشنا هستم. این نمایشنامه درباره انقلاب الجزایر و آسیبهایی است که انسانها حتی بعد از انقلاب همچنان با آنها روبهرو بودهاند. فرم این نمایشنامه مصاحبه گونه است به طوری که یک بازیگر روی صحنه حضور دارد و بازیگری دیگر نقش پرسشگر را ایفا میکند. در میان این گفتوگو داستان زندگی شخصیتها، آسیبهای که دیدهاند و حتی قتلهایی که مرتکب شدهاند روایت میشود.
وی با اشاره به اینکه این نمایش در پی به صحنه آوردن مفاهیم مختلفی است تاکید کرد: مهمترین مفهوم این نمایش اشاره به آسیبهایی است که کشورهای استعمارگر به کشورهای ضعیفتر جهان سومی وارد میکنند. این نمایش درباره دوره استعمار الجزایر توسط کشور فرانسه است که مردم الجزایر با وجود سالها تلاش برای استقلال حتی پس از انقلاب درگیر اعتصابات و آشوبهای زیادی میشوند که آسیبها و تلفات زیادی را به بار میآورد.
این کارگردان تئاتر درباره شخصیت پردازی این نمایش بیان کرد: شخصیت زنی که نویسنده در نمایشنامه نوشته یک نمونه مستند از انقلاب الجزایر است. نام این زن جمیله پوپاشا است که نامش در نمایشنامه به صفیه تغییر کرده است. او یک زن مبارز الجزایری است که توسط فرانسویها مورد شکنجههای وحشتناکی قرار گرفته و آسیبهای جدی دیده است. سالها بعد درباره این زن الجزایری کتابی نوشته شد تا این شکنجههای عجیب و وحشتناک در تاریخ بماند.
بهشتینسب ادامه داد: در این نمایشنامه مصاحبه با آسیب دیدگان جنگ چهار یا پنج سال بعد از وقوع انقلاب انجام شده است و میخواهد نشان دهد که حتی پس از گذشت سالها این آسیبها همچنان وجود دارد و فراموش نشده است.
وی با اشاره به تجربههای تاریخی در کشور ایران بیان کرد: فضای نمایشنامه مصاحبه سیاسی و اجتماعی است و با تاریخ پیوند عمیقی دارد؛ چراکه این نمایش صرفا درباره انقلاب الجزایر نیست، بلکه میشود این آسیبها را به تمام دورهها و در تمام کشورهای درگیر جنگ در دنیا تعمیم داد. امروزه ما در کشور خودمان با جنگهای مختلفی مواجه هستیم که در نتیجه آنها انسانهای زیادی آسیب دیدهاند و این آسیبها به علت عمیق بودن و ادامهدار بودن به راحتی قابل جبران نیست.
این کارگردان تئاتر درباره نقشهای این نمایش گفت: در این نمایش چهار بازیگر ایفای نقش میکنند که دو نفر نقش اصلی روی صحنه هستند و دو پرسشگر که در نمایشنامه تنها صدایشان شنیده میشود اما ما روی صحنه ایده داریم برای اینکه حضور پرسشگران نیز حس شود. در متن نمایشنامه دو اپیزود نوشته شده بود اما در صحنه نمایش دو اپیزود تلفیق شدهاند، یعنی به صورت همزمان یک پارت از اپیزود خانوم و یک پارت از اپیزود آقا بازی میشود.
بهشتینسب تصریح کرد: در این نمایش بازیگران تحرک زیادی روی صحنه ندارند و متمرکز بر احساسات درونی خود هستند. جزئیات حرکتی مانند حرکت بدن، میمیک صورت و حالت نگاه دارای اهمیت بالاتری است. در طراحی صحنه نیز به علت ایستا بودن بازیگران به سمت طراحی مینیمال، ناتریالیتی و رئالیستی رفته و سعی کردیم هر وسیلهای روی صحنه کاربردی باشد. مثلا یه تخت قدیمی فنری و یک صندلی فلزی رنگ و رو رفته روی صحنه آوردیم تا کمک کنند پا به فضای سال ۱۹۶۰ در کشور الجزایر که کشور متمولی نیز نبوده است بگذاریم. در طراحی لباس بازیگران نیز با توجه به شخصیتها سعی شده از رنگهایی با حس و حال قدیمی استفاده شود.
وی درباره چالشهای این نمایش بیان کرد: بزرگترین چالشی که در جریان اجرای این نمایش با آن مواجه هستیم این است که مسئولیت تذکر به حجاب بانوان حاضر در سالن برعهده گروه اجرایی گذاشته شده است. هیچ معیار مشخصی برای این مورد تعیین نشده و من به عنوان کارگردان این نمایش دقیق نمیدانم لازم است به چه نوع پوششی تذکر داده شود. از طرفی این مسئولیت بای بر عهده افرادی خارج از گروه اجرا باشد؛ چراکه باعث میشود تمرکز ما به جای اجرا معطوف این موضوع باشد. همچنین امکان این را نداریم که به بانوان فاقد حجاب اجازه ورود به سالن را ندهیم چون بلیط خریداری کردهاند.
این کارگردان تئاتر با اشاره به چالشهای اقتصادی در عرصه تئاتر اظهار کرد: با توجه به وضعیت کنونی تئاتر حتی در کار سادهای مثل نمایش ما که برای طراحی صحنه هزینه آنچنانی نشده، ساخت نمایش برای هیچ یک از عوامل صرفه اقتصادی ندارد و حتی ممکن است منجر به ضرر شود اما با وجود این مسئله ما باز هم با عشق به این کار ادامه خواهیم داد.
بهشتینسب با اشاره به اینکه در سالنهای دولتی امکان تعامل میان گروه اجرا با سالن بسیار پایین است خاطرنشان کرد: مشکلاتی مانند کم بودن مخاطبان تئاتر و فقدان موقعیت مناسب برای تبلیغات به اندازه کافی کار نمایش را سخت میکند و بروز مشکلی مانند پذیرش مسئولیت تذکر به حجاب بانوان شرایط را بیش از پیش سخت میکند. حل این مسئله نیازمند تعاملی میان گروه تئاتر با سالن اجرا است که من به عنوان کارگردان باید مطیع سالن دار باشم.
این کارگردان تئاتر در توضیح اینکه وضعیت تئاتر نسبت به گذشته چه تغییراتی داشته است تصریح کرد: ورود من به عرصه تئاتر از دهه ۸۰ بود. نسبت به آن زمان تئاتر امروز از نظر مخاطب وضعیت بهتری دارد؛ چراکه حضور روابط عمومیها و ورود تهیه کنندهها به عرصه تئاتر باعث بهتر شدن چرخه اقتصادی شد و کیفیت آثار نیز بالا رفت. به مرور جنبه اقتصادی پررنگ تر و فضا رقابتی تر شد. دغدغه تئاتریها به جای پیشرفت در کار، بالا بردن کیفیت کار و پژوهش راجع به تئاتر به سمت پر کردن سالنها رفت.
بهشتینسب افزود: در نیم دهه اخیر با ورود نسل جدید تعداد آثار بالا رفته اما کیفیت به شدت نزول کرده است. استقبال مردم به تئاتر نسبت به دهه ۸۰ بسیار بهتر شده است اما آثار نسبت به دهه ۸۰ و ۹۰ بسیار بی کیفیت نوشته و اجرا میشوند. از نظر حمایتی نگاه مدیران و مسئولان به تئاتر طوری است که حتی اگر ساخت نمایش به طور کامل متوقف شود اهمیتی ندارد و به همین علت هیچگونه حمایت جدی از این هنر نمیشود.
انتهای پیام
