مهرداد رضاپور در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اضطراب اجتماعی در کودکان و نوجوانان، اظهار کرد: اضطراب اجتماعی در کودکان و نوجوانان میتواند در سنین مختلف وجود داشته باشد و مختص به سن خاصی نیست، این اختلال معمولا از حدود سه یا چهار سالگی میتواند بروز پیدا کند و تا دوره نوجوانی و حتی بزرگسالی افراد را در بر بگیرد.
این مشاوره خانواده با اشاره به نشانههای اضطراب اجتماعی در کودکان و نوجوانان، گفت: یکی از مواردی که برای کودکان و نوجوانان مبتلا به اضطراب اجتماعی اهمیت زیادی دارد، ترس از قضاوت شدن توسط دیگران است، برای مثال ممکن است کودک یا نوجوان تصور کند دیگران لباسهای او را مسخره میکنند و به همین دلیل از قرار گرفتن در اجتماع دچار دلهره شود و تمایلی به حضور در جمع نداشته باشد.
وی با اشاره به دیگر علائم اضطراب اجتماعی در کودکان ادامه داد: برای مثال، کودک یا نوجوان ممکن است از صحبت کردن در مقابل دیگران اجتناب کند، زیرا تصور میکند اگر صحبت کند دیگران او را مسخره میکنند یا نمیتواند از پس پاسخها برآید، در چنین شرایطی ممکن است علائمی مانند لرزش صدا نیز بروز کند و در دوره دبستان و سالهای ابتدایی مدرسه و حتی سالهای بعد، عدم مشارکت کودک در فعالیتهای کلاسی را به دنبال داشته باشد.
رضاپور بیان کرد: گاهی این ترسها و اضطرابها در قالب علائم جسمانی نیز بروز پیدا میکنند، برای مثال دلدرد، تهوع، تپش قلب، لرزش و تعریق زیاد هنگام قرار گرفتن در جمع میتواند از نشانههای اضطراب اجتماعی باشد.
این مدرس دانشگاه با اشاره به دیگر نشانههای اضطراب اجتماعی، تصریح کرد: گاهی کودک یا نوجوان نگران است که اگر در فعالیتها مشارکت کند، توانمندیهایش در مقایسه با دیگران ضعیفتر و ناتوانتر باشد و دیگران این ضعف و ناتوانی را مسخره کنند.
وی افزود: گاهی این کودکان بسیار کمحرف هستند و تمایل زیادی به گفتوگو ندارند یا از مشارکت در فعالیتهای گروهی خودداری میکنند و در بازیهای گروهی نیز شرکت نمیکنند، حتی ممکن است دائما درباره خودشان تصورات منفی داشته باشند.
رضاپور ادامه داد: گاهی کودکان رفتارهایی نشان میدهند که در ظاهر ایمنیبخش است، اما در واقع نوعی رفتار اجتنابی محسوب میشود، بهعنوان مثال معمولا آرام و آهسته صحبت میکنند، زمانی که در جمع هستند به زمین نگاه میکنند، خود را با تلفن همراه مشغول میکنند یا به فعالیتهای انفرادی روی میآورند، در واقع فرد از اینکه با گروه یا فعالیتهای گروهی مواجه شود یا در معرض قضاوت و نگاه دیگران قرار گیرد، دلنگران است و به همین دلیل رفتارهایی را انتخاب میکند که بیشتر حالت انفرادی دارد.
این دکتری مشاوره خانواده تأکید کرد: این موارد از جمله نشانههایی هستند که اگر در کودکان دیده شوند، باید متوجه شویم که یک علامت خطر وجود دارد و سطح اضطراب اجتماعی فرد بالا رفته است، هرچه تعداد و شدت این نشانهها بیشتر شود، هشدار نیز جدیتر خواهد بود.
وی با اشاره به پیامدهای اضطراب اجتماعی در کودکان و نوجوانان، اظهار کرد: این موضوع میتواند پیامدهای تحصیلی، اجتماعی و عاطفی به همراه داشته باشد، برای مثال ممکن است دانشآموزی از نظر توانمندیهای تحصیلی عملکرد خوبی داشته باشد، اما به دلیل مشارکت نکردن در فعالیتهای گروهی و ناتوانی در ابراز وجود مناسب در کلاس، عملکرد تحصیلی او در مدرسه نیز تحت تأثیر قرار گیرد، از دیگر پیامدهای اضطراب اجتماعی میتوان به تحت تأثیر قرار گرفتن اعتمادبهنفس و ارتباطات دوستانه کودکان و نوجوانان اشاره کرد.
این مدرس دانشگاه درخصوص زمان مراجعه والدین برای دریافت کمک تخصصی، گفت: زمانیکه این رفتارها بیش از چند ماه طول بکشد، باید آن را بهعنوان یک علامت هشدار در نظر گرفت. وقتی کودک یا نوجوان در مهمانیها، فعالیتهای گروهی و مدرسه از حضور در جمع اجتناب میکند، احساس نگرانی دارد و دائما از این فعالیتها بیزاری نشان میدهد، باید این موضوع جدی گرفته شود.
وی ادامه داد: همچنین تکرار علائم جسمانی مانند سردرد، تهوع یا بیماریهایی که منشأ فیزیولوژیک مشخصی ندارند، میتواند یک علامت جدی باشد، زمانیکه عملکرد تحصیلی و ارتباطات اجتماعی فرد دچار مشکل شود یا احساس شود کودک دچار احساس کمبینی شده و ممکن است افکار خودآسیبرسان پیدا کند، موضوع جدیتر است و والدین باید حتما فرزند خود را برای دریافت اقدامات درمانی و مداخلات مناسب پیگیری کنند.
رضاپور تأکید کرد: والدین نیز باید مراقب باشند با رفتارهای خود باعث نشوند کودک بیشتر احساس خجالت کند یا مورد تحقیر قرار گیرد.
این دکتری مشاوره خانواده با بیان اینکه کوچک شمردن احساسات کودک میتواند شرایط را دشوارتر کند، گفت: وقتی والدین متوجه ترس و نگرانی فرزند خود میشوند، نباید به او بگویند خجالت نکش یا اینها موضوعاتی نیستند که بخواهد تو را نگران کند، زمانی که احساسات کودک کوچک شمرده شود و بهدرستی پذیرفته نشود، این موضوع میتواند برای کودک تحقیرآمیز باشد.
وی افزود: هیچوقت نباید کودک را مجبور کرد که در موقعیتهای شلوغ قرار بگیرد، باید تلاش شود کودک به صورت تدریجی در فعالیتها مشارکت داده شود و آرامآرام در موقعیتهای شلوغ قرار گیرد.
رضاپور ادامه داد: حتی تلاشهای کوچک کودک زمانی که برای غلبه بر مشکل تلاش میکند باید مورد تشویق قرار گیرد، همچنین نباید کودک را با عنوانهایی مانند خجالتی یا ضعیف خطاب کرد، زیرا برچسب زدن میتواند بهشدت شخصیت کودک را تحت تأثیر قرار دهد و زمینهساز مشکلات جدی شود.
این مدرس دانشگاه در پایان با اشاره به اینکه اضطراب اجتماعی میتواند در هر دو گروه دختران و پسران دیده شود، خاطرنشان کرد: اضطراب اجتماعی در گروههای سنی مختلف تفاوت مشخصی از نظر جنسیت ندارد و هم در پسران و هم در دختران وجود دارد، هرچند ممکن است در یک مقطع سنی در دختران بیشتر و در مقطع دیگری در پسران شیوع بیشتری داشته باشد.
انتهای پیام
