حجتالاسلام محمد کاروند، چهارشنبه چهارم شهریورماه در نشست خبری با اصحاب رسانه استان کردستان، با اشاره به فرا رسیدن هفته وقف اظهار کرد: امسال نیز همانند سالهای گذشته، با احساس مسئولیت بیشتری وارد ایام وقف شدهایم و از هفتم تا چهاردهم شهریورماه به عنوان هفته وقف نامگذاری شده است.
وی شعار امسال هفته وقف را «میراث ماندگار، آینده پایدار» عنوان کرد و افزود: وقف، میراثی ماندگار از انسانهایی است که امروز در میان ما نیستند، اما آثار و ثمرات نیت خیر آنان همچنان در جامعه جاری است.
کاروند با بیان اینکه سازمان اوقاف خود را اختیاردار موقوفات نمیداند، گفت: ما در این سازمان امانتدار موقوفات هستیم و باید تلاش کنیم امانتدار خوبی برای واقفان باشیم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان ادامه داد: یکی از وظایف اصلی سازمان اوقاف، حفظ و نگهداری اصل موقوفات و وظیفه دیگر، تبدیل ظرفیت این سرمایهها به خدماتی است که ضمن حفظ اصل موقوفه، آثار آن برای مردم ملموس باشد.
وی با اشاره به وضعیت موقوفات در کشور اظهار کرد: در کشور حدود ۲۱۶ هزار موقوفه و یک میلیون و ۵۰۰ هزار رقبه وجود دارد و برای این موقوفات حدود ۸۰۰ نوع نیت واقف شناسایی شده است.
کاروند افزود: برخلاف تصور عمومی که ممکن است وقف را بیشتر در حوزههایی مانند عزاداری، روضهخوانی و مسجد تصور کنیم، بخش قابل توجهی از موقوفات کشور دارای نیتهای اجتماعی است و در حوزههایی همچون امور خیریه، آموزش و درمان نیز ظرفیتهای ارزشمندی وجود دارد.
وی بهترین نوع وقف را موقوفهای دانست که دست متولی را برای انجام امور خیر باز بگذارد و بیان کرد: نیازهای جامعه در طول زمان تغییر میکند؛ یک زمان ممکن است نیاز اصلی جامعه تحصیل باشد و زمانی دیگر درمان یا سایر امور اجتماعی. بنابراین وقفهایی که با نیت عامالمنفعه ایجاد میشوند، ظرفیت بیشتری برای پاسخگویی به نیازهای روز جامعه دارند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان با اشاره به جایگاه استان در حوزه موقوفات گفت: کردستان در زمینه وقف برای مساجد، از نظر تعداد نیتهای ثبتشده، در جایگاه قابل توجهی قرار دارد و این امر نشاندهنده دغدغه دینی و اجتماعی واقفان استان است.
کاروند با اشاره به موقوفات منفعتی استان کردستان اظهار کرد: در استان کردستان ۹۳۰ موقوفه منفعتی وجود دارد که بخشی از آنها متصرفی و بخشی غیرمتصرفی هستند.
وی توضیح داد: در موقوفات متصرفی، مدیریت موقوفه با سازمان اوقاف است، اما در موقوفات غیرمتصرفی، واقف تولیت را به شخص یا اشخاص مشخصی واگذار کرده است و سازمان اوقاف در چارچوب قانون وظیفه نظارت بر عملکرد متولی را برعهده دارد.
کاروند با بیان اینکه اختیارات سازمان اوقاف در موقوفات غیرمتصرفی محدود به چارچوبهای قانونی است، افزود: عزل متولی یا تعیین امین برای موقوفه صرفاً در شرایط و مواردی که قانون تعیین کرده و با طی فرآیندهای قانونی و قضایی امکانپذیر است و سازمان نمیتواند صرفاً به دلیل بروز یک اختلاف یا اشتباه، رأساً متولی را عزل کند.
وی همچنین از وجود ۴۸۰ پرونده حقوقی جاری در حوزه موقوفات استان کردستان خبر داد و گفت: این پروندهها در مراحل مختلف کارشناسی، بدوی، تجدیدنظر و دیوان در حال رسیدگی هستند و هر کدام اهمیت خاص خود را دارند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان، رسیدگی به پروندههای حقوقی را یکی از وظایف ذاتی این سازمان عنوان کرد و گفت: در این حوزه، حفظ عین موقوفه و صیانت از حقوق موقوفات اهمیت ویژهای دارد و یکی از موضوعات مهم در این زمینه، تثبیت مالکیت موقوفات است.
کاروند تأکید کرد: صیانت از موقوفات تنها یک وظیفه اداری نیست، بلکه امانتی است که واقفان به جامعه سپردهاند و باید با حفظ اصل موقوفه و اجرای صحیح نیت واقف، زمینه بهرهمندی مردم از آثار و برکات وقف را فراهم کنیم.
در ادامه این نشست، مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان با اشاره به استفاده از ظرفیت وکلا و امینان موقوفات اظهار کرد: در حال حاضر از ظرفیت ۱۰ وکیل و ۳۱ نفر امین موقوفات در استان استفاده میکنیم. امین موقوفات بر اساس ماده ۵ قانون اوقاف، با هدف استفاده از ظرفیت اشخاص حقیقی و مردم در مدیریت موقوفاتی که در اختیار اداره اوقاف قرار دارد، انتخاب میشوند.
وی یکی از مهمترین وظایف سازمان اوقاف را تثبیت مالکیت موقوفات عنوان کرد و افزود: با توجه به قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، این موضوع با جدیت دنبال میشود و تاکنون در مجموع ۸۷۱۰ سند مالکیت برای موقوفات استان اخذ شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان ادامه داد: بخشی از اسناد باقیمانده به دلیل وجود اختلافات حقوقی و ملکی با مشکلاتی مواجه است، اما تلاش میکنیم با پیگیریهای حقوقی و ثبتی، این موارد نیز تعیین تکلیف شده و روند تثبیت مالکیت موقوفات به پایان برسد.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه مساجد گفت: طی یک سال گذشته از محل موقوفات مرتبط با مساجد، ۴۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان در حوزههای عمرانی و هزینههای جاری از جمله پرداخت هزینههای امام جماعت و خادم مساجد هزینه شده است.
وی افزود: همچنین در این مدت ۵۹ مسجد در استان در زمینه تعمیرات جزئی، بازسازی یا تغییرات اساسی مورد اقدام قرار گرفتهاند یا اجرای پروژههای مربوط به آنها در دست انجام است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان با اشاره به شرایط جنگی اخیر گفت: تلاش کردیم در این شرایط، ملاحظات لازم را در مدیریت موقوفات مسکونی اعمال کنیم. با توجه به اینکه قیمتگذاری اجارهبها توسط کارشناس انجام میشود، در برخی موارد از افزایش اجارهبهای واحدهای مسکونی موقوفه خودداری کردیم و در مواردی نیز به جای برگزاری مجدد مزایده، قرارداد مستأجران سال گذشته را با همان شرایط تمدید کردیم.
وی همچنین از اجرای بخشی از نیات واقفان در حوزه خدمات اجتماعی خبر داد و گفت: با توجه به ظرفیت نیات واقفان، در شرایط جنگی نیز تلاش کردیم خدمات اجتماعی را در حوزههای مختلف از جمله سلامت و کمکهای معیشتی افزایش دهیم. در همین راستا در اسفندماه و اردیبهشتماه، اجرای طرحهای مرتبط با سبد کالا و حمایت از اقشار نیازمند با جدیت بیشتری دنبال شد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان با تأکید بر ضرورت افزایش بهرهوری موقوفات اظهار کرد: تلاش کردهایم درآمد موقوفات صرفاً به اجارهداری محدود نشود و از ظرفیت موقوفات برای ایجاد پروژههایی استفاده کنیم که علاوه بر افزایش بهرهوری اقتصادی، آثار و خدمات اجتماعی نیز برای مردم به همراه داشته باشد.
وی با اشاره به پروژه ساختمان پزشکان مریوان افزود: این پروژه از جمله طرحهایی است که با همین رویکرد دنبال شده و در حال حاضر حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. همچنین در شهرستانهای مختلف استان، پروژههایی از جمله بازارچههای موقوفه اجرا و به بهرهبرداری رسیده است تا ضمن ایجاد درآمد پایدار برای موقوفات، خدمات بیشتری به جامعه ارائه شود.
وی درباره همکاری با دستگاههای اجرایی در زمینه اراضی موقوفه نیز گفت: در ماههای اخیر تفاهمنامههای خوبی با دستگاههایی همچون میراث فرهنگی، بنیاد مسکن، راه و شهرسازی و منابع طبیعی منعقد شده و تلاش کردهایم اختلافات موجود از طریق گفتوگو و تفاهم به حداقل برسد تا در نهایت بیشترین خدمات اجتماعی به مردم ارائه شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان یکی از مهمترین این تفاهمها را مربوط به نهضت ملی مسکن دانست و گفت: در حال حاضر ۲۸ هکتار از اراضی موقوفه در چارچوب توافقات انجامشده وارد مرحله اجرا شده و در اختیار مجموعه راه و شهرسازی برای اجرای طرح نهضت ملی مسکن قرار گرفته است.
وی در ادامه بر ضرورت تقویت مشارکت مردم در امور خیریه تأکید کرد و افزود: یکی از موضوعاتی که انتظار داریم اصحاب رسانه نیز بیشتر به آن بپردازند، راهکارهای افزایش اعتماد عمومی و استفاده از ظرفیتهای مردمی در حوزه وقف و امور خیریه است.
وی با اشاره به فعالیت شورای امور خیریه اظهار کرد: در این شورا تلاش شده است با استفاده از ظرفیت افراد توانمند و خیر، زمینه ارائه خدمات اجتماعی و کمک به نیازمندان فراهم شود. این اقدامات از محل موقوفات انجام نمیشود و صرفاً با استفاده از کمکهای مردمی و ظرفیت خیران صورت میگیرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان ادامه داد: از ابتدای سال تاکنون، در قالب فعالیتهای شورای امور خیریه، برای ۴۱ نفر زمینه اشتغالزایی فراهم شده است که در برخی موارد این حمایتها از طریق تأمین وسایل و تجهیزات مورد نیاز برای راهاندازی کسبوکار، از جمله چرخ خیاطی، انجام شده است.
وی افزود: همچنین حدود هزار نفر در قالب طرحهای اهدای کفش و لباس از این خدمات بهرهمند شدهاند و برای تعدادی از خانوادهها و افراد نیازمند نیز وسایلی مانند بخاری و یخچال تأمین شده است.
وی این اقدامات را آغاز مسیر توسعه فعالیتهای خیرخواهانه دانست و گفت: تاکنون ۲۰ حامی دائمی نیز در قالب این طرحها جذب شدهاند و تلاش میکنیم با معرفی افراد نیازمند به خیران و ایجاد ارتباط مستقیم و هدفمند، این ظرفیت را بیش از گذشته توسعه دهیم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان تأکید کرد: این اقدامات نشان میدهد که ظرفیت امور خیریه و مشارکت مردم بسیار گسترده است و اگر اعتمادسازی و ارتباط میان خیران و نیازمندان به شکل هدفمند انجام شود، میتوان خدمات اجتماعی مؤثرتری در استان ارائه کرد.
انتهای پیام