محمود رسولی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با بیان اینکه انسان امروز با تنهایی، اضطراب، خشونت، فردگرایی افراطی، گسست نسلی و کاهش اعتماد اجتماعی مواجه است، اظهار کرد: قرآن کریم پیامبر اسلام (ص) را با تعبیر «رحمةً للعالمین» معرفی می‌کند، تعبیری که نشان می‌دهد رسالت پیامبر محدود به یک قوم یا یک دوره تاریخی نیست، بلکه رحمت او همه انسان‌ها و همه زمان‌ها را دربرمی‌گیرد. رحمت نبوی در حقیقت، منطق رابطه با انسان است، منطقی که در آن، کرامت انسان مقدم بر خطاهای او است.

وی در ادامه گفت: انسان زمانی آمادگی بیشتری برای تغییر دارد که احساس کند دیده، شنیده و ارزشمند تلقی می‌شود. در مقابل، تحقیر و طرد اجتماعی می‌تواند احساس بی‌ارزشی و گسست را تشدید کند. از این منظر، سیره پیامبر، الگویی از همدلی، پذیرش، امیدبخشی، تنظیم هیجان و بازسازی روابط اجتماعی است و با اصل روان‌شناختی «احترام نامشروط» همخوانی دارد.

رسولی افزود: پژوهش‌های جدید در حوزه روان‌شناسی اسلامی نیز بر پیوند مفاهیمی مانند رحمت، شفقت و بهزیستی روانی تأکید دارند و نشان می‌دهند که این مؤلفه‌ها می‌توانند در سلامت روان و روابط اجتماعی نقش مؤثری ایفا کنند.

وی با تأکید بر اینکه رحمت نبوی به معنی چشم‌پوشی از اصول و ارزش‌ها نیست، بیان کرد: باید میان رفتار نادرست و شخصیت انسان، تفاوت قائل شد. آنچه باید نقد و رد شود، رفتار ناهنجار است، نه کرامت و شخصیت فرد. این نگاه، مسیر اصلاح را باز می‌گذارد و از ایجاد شرمساری و آسیب‌های عمیق روانی جلوگیری می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان با اشاره به اهمیت این اصل در تربیت نسل جدید، به‌ویژه نوجوانان و جوانان نسل Z، گفت: مهم‌ترین پیام تربیتی سیره نبوی این است که خطا را نقد کنیم، اما کرامت خطاکار را حفظ کنیم.

رسولی اظهار کرد: در منظومه فکری پیامبر، انسان موجودی صرفاً مادی نیست، بلکه نیازهای جسمانی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی و معنوی دارد. بنابراین درمان بحران‌های انسان امروز فقط با رفاه مادی یا تکنیک‌های روان‌شناختی ممکن نیست و انسان به معنا، تعلق، امید و ارتباط با امر متعالی نیز نیاز دارد. برخی مطالعات نیز نشان می‌دهد، مؤلفه‌های معنوی مانند توکل و امید می‌توانند با سازوکارهای مقابله با فشارهای روانی و افزایش بهزیستی ارتباط داشته باشند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به سیره پیامبر نیازمند است، گفت: در خانواده، مدرسه، دانشگاه و جامعه باید گفت‌وگو جایگزین خشونت، کرامت جایگزین تحقیر، جذب حداکثری جایگزین طرد و امید جایگزین ناامیدی شود.

رسولی اضافه کرد: اگر بخواهیم پیامبر را به نسل امروز معرفی کنیم، فقط روایت معجزات و حوادث تاریخی کافی نیست، بلکه باید «محمدِ رحمت» را به‌عنوان الگویی دست‌یافتنی از زیست انسانی معرفی کنیم، الگویی که انسان را به اخلاق، مسئولیت‌پذیری، امید و مهربانی فرا می‌خواند و می‌تواند پاسخی به بحران معنا و رهاشدگی اخلاقی انسان معاصر باشد.

انتهای پیام