دکتر مهدی زارع در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به وقوع زمینلرزه امروز به بزرگای ۳.۸ در جنوب جاجرود در شرق تهران اظهار کرد: این زمینلرزه که ساعت ۷:۱۹ بامداد دوشنبه ۹ شهریورماه ۱۴۰۵ در محدوده شرقی تهران رخ داد؛ حتی در طبقه دوم ساختمانها نیز قابل احساس بود و به صورت دو تکان کوتاه احساس شد.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با اشاره به ویژگیهای زمین شناسی و گسلهای منطقه شرق تهران و جاجرود، خاطرنشان کرد: محدوده شرق تهران و منطقه جاجرود با روندهای گسله شمالغربی ـ جنوبشرقی شاخص هستند.
وی ادامه داد: این گسلها در جنوب روند سامانه گسله مشا با راستای شرقی ـ غربی مایل به شمالغربی ـ جنوبشرقی واقع شدهاند و در محدوده شمال جاجرود و حوضه آبخیز سد لتیان قرار دارند.
زارع با بیان اینکه گسل «مشا» یکی از اصلیترین چشمههای لرزهزای البرز مرکزی محسوب میشود، یادآور شد: این گسل در محدوده شرق تهران، در محل روستای کلان و بالادست سد لتیان، با گسل شمال تهران تلاقی دارد. سازوکار این گسل عمدتا فشاری است و مؤلفه امتدادلغز چپگرد نیز دارد.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با اشاره به گسل «شرق تهران» اظهار کرد: این سامانه گسلی از شرق تهران به سوی «تهرانپارس» و برآمدگی «تپه کوثر» یا قنات کوثر امتداد یافته است.
زارع اضافه کرد: این سامانه گسلی با ورود به محدوده شهری و تلاقی با بخش شرقی پهنه گسل «شمال تهران»، یک برخورد ساختاری را در شمال شرق تهران شکل میدهد.
وی با اشاره به اهمیت لرزهای این محدوده به دلیل مجاورت با مناطق پرجمعیت تاکید کرد: این سامانه گسلی از شرق تهران به سوی تهران پارس و برآمدگی تپه کوثر (قنات کوثر) امتداد یافته و با ورود به محدوده شهری و تلاقی با بخش شرقی پهنه گسله شمال تهران، یک برخورد ساختاری را در شمال شرق تهران شکل میدهد. فعالیت احتمالی در این زون به دلیل نزدیکی به مناطق جمعیتی رو به رشد در شرق کلانشهر تهران از جمله مناطق ۴، ۸، ۱۳ و یک و شهرهای اقماری (مانند جاجرود پردیس و بومهن) همواره از دغدغههای اصلی مطالعات ریسک و پهنهبندی خطر بوده است.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، با اشاره به شرایط زمین شناسی «دره جاجرود» و محدوده «سد لتیان» گفت: در دره جاجرود، بستر سد لتیان و مناطق کوهستانی پیرامون آن، از جمله محورهای ارتباطی و دامنههای مشرف به رودخانه، علاوه بر وجود گسلهای اصلی، از شرایط زمینشناسی و ناپایداریهای دامنهای برخوردارند که میتواند پتانسیل وقوع زمینلغزش را افزایش دهد.
وی افزود: وقوع زمینلغزش در این مناطق بهویژه در زمان رخداد زمینلرزه یا بارشهای شدید میتواند محتملتر باشد و از این رو، بررسی ناپایداری دامنهها در مطالعات خطر و ریسک این محدوده اهمیت دارد.
زارع با اشاره به اهمیت وضعیت منابع آب زیرزمینی و ارتباط آن با شرایط زمینشناسی منطقه اظهار کرد: تغییرات سطح آب زیرزمینی و سامانههای گسلی محلی در این پهنه، از موضوعات مهم در تحلیل پایداری زیرساختها و منابع آب منطقه به شمار میروند.
وی در ادامه با اشاره به سابقه زمینلرزههای شرق تهران گفت: در شرق تهران، وقوع زمینلرزهای با بزرگای ۴.۶ در ساعت ۲۳:۴۰ شامگاه سهشنبه در پردیس، بار دیگر سابقه لرزهخیزی پهنه شرق تهران شامل دماوند، رودهن و بومهن و وقوع زمینلرزههای متعدد در این محدوده را یادآوری میکند.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله ادامه داد: وقوع زمینلرزههای متعدد در این محدوده با نزدیکی به محل تلاقی گسلهای مهم ارتباط دارد و از این منظر، شرق تهران یکی از پهنههای مهم در مطالعات لرزهخیزی و ارزیابی خطر زلزله محسوب میشود.
زارع با اشاره به زمینلرزه تاریخی سال ۱۸۳۰ میلادی، معادل ۱۲۰۹ شمسی، اظهار کرد: این زمینلرزه با بزرگای تخمینی ۷.۱، مخربترین رویداد تاریخی در شرق تهران به شمار میرود که موجب تخریب گسترده در مناطق دماوند، شمیرانات و بخشهایی از شرق تهران شد.
به گفته وی مسبب این زمینلرزه، شاخه شرقی گسل «مشا» یا محل تلاقی این گسل با گسل «شمال تهران» عنوان شده است.
وی همچنین با اشاره به زمینلرزه دماوند در سال ۱۳۹۹ گفت: زمینلرزه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ در دماوند با بزرگای ۵.۱ که کانون آن روی گسل «مشا» قرار داشت، موجب ترس و نگرانی زیادی در تهران شد. ناطق «رودهن» و «بومهن» نیز بهطور مستمر شاهد رخداد خوشههای لرزهای با بزرگای حدود ۲ تا ۴ هستند.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با بیان اینکه این فعالیتهای لرزهای خرد در بررسی رفتار پوسته منطقه اهمیت دارند، اظهار کرد: این فعالیتها نشان دهنده نرخ بالای تغییر شکل در پوسته این منطقه هستند.
وی شرق تهران، به ویژه محدوده رودهن و دماوند، را از مناطق بسیار لرزهخیز دانست و گفت: دلیل اهمیت لرزهای این محدوده، قرار گرفتن آن در یک محل تلاقی مهم ساختاری است؛ به گونهای که گسل «مشا» با طول بیش از ۲۰۰ کیلومتر با گسل «شمال تهران» با طول حدود ۹۰ کیلومتر در محل روستای کلان لواسان به یکدیگر میرسند.
این محقق حوزه مخاطرات افزود: این تلاقی گسلی و سابقه رخداد زمینلرزههای متعدد در منطقه، ضرورت توجه جدی به مطالعات لرزهخیزی، ارزیابی خطر و کاهش ریسک در شرق تهران و شهرهای پیرامونی آن را نشان میدهد.
انتهای پیام
