آیتالله لطفالله دژکام امروز چهارشنبه ۱۱ شهریور، در همایش یاوران وقف در شیراز با تأکید بر رعایت چارچوبهای قانونی و شرعی در مدیریت موقوفات اظهار کرد: سازمان اوقاف پیش از انقلاب نیز وجود داشت، اما پس از انقلاب اسلامی قرار بود تغییر و تحولی در این حوزه ایجاد شود و برخی امور شرعی که پیش از انقلاب مورد کمتوجهی قرار گرفته بود، دوباره مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در کشور قانون داریم و در امور اوقاف نیز باید قوانین رعایت شود. اگر بخواهیم از ظرفیت وقف بهره بیشتری ببریم، باید در چارچوبهای قانونی و شرعی حرکت کنیم و در نهایت ببینیم ولایت چه چیزی را اجازه میدهد.
توجه به جایگاه شریعت و طریقت در امور وقف
نماینده ولیفقیه در فارس با اشاره به اهمیت توجه به شریعت و طریقت گفت: پس از انقلاب اسلامی، قرار بود در امور شرعی که پیش از آن مورد کمتوجهی قرار گرفته بود، توجه بیشتری شود و در این مسیر باید چهارچوب شریعت و مسیر ولایت مورد توجه قرار گیرد.
آیتالله دژکام ادامه داد: طریقت نیز باید در چارچوب شریعت مورد توجه باشد و این دو را نمیتوان از یکدیگر جدا کرد. امام راحل و رهبر معظم انقلاب نیز مسیر معنوی و طریقت را در کنار شریعت مورد توجه قرار دادهاند.
وی افزود: ظاهر شریعت و باطن طریقت نباید از یکدیگر جدا شود و اگر کسی میخواهد معنویت پیدا کند، باید از ظواهر شریعت شروع کند.
مدیریت موقوفات در چارچوب قانون
امام جمعه شیراز با تأکید بر رعایت قوانین در امور اوقاف اظهار کرد: قانون در کشور وجود دارد و در امور اوقاف نیز باید قوانین رعایت شود. اگر قرار است تغییری در این مسیر انجام شود، باید در چارچوب قانونی و با رعایت موازین شرعی باشد.
وی افزود: اگر بخواهیم بهرهمندی از ظرفیت وقف بیشتر شود، راه آن این است که در چارچوبهای قانونی و شرعی حرکت کنیم و ببینیم ولایت چه چیزی را اجازه میدهد.
قدردانی از واقفان و خدمتگزاران جامعه
آیتالله دژکام در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت فرهنگ قدردانی اظهار کرد: شاید یکی از نشانههای انسانیت و تشکر، قدردانی از زحمات دیگران باشد، اما متأسفانه جامعه ما در یک دوره تقریباً ۵۰ ساله تحت تأثیر نوعی تبلیغات کمونیستی و مارکسیستی قرار گرفت و به محض اینکه میخواهیم بگوییم فردی زحمتی کشیده و دستش درد نکند، گفته میشود که وظیفه او بوده است.
وی افزود: اگر انجام کاری را وظیفه یک فرد میدانیم، باید ببینیم وظیفه خودمان چیست. از نظر انسانی، وظیفه ما نیز این است که تشکر کنیم.
نماینده ولیفقیه در فارس ادامه داد: باید قدردان خدمتگزاران جامعه باشیم. اگر دولتی خدمت میکند، حتی اگر هفته دولت نیز گذشته باشد، باید از آن تقدیر شود. اینکه خدمت کردن وظیفه فرد است، به این معنا نیست که ما وظیفهای برای تشکر نداریم.
آیتالله دژکام با تأکید بر ضرورت ایجاد تفاوت میان خادم و خائن گفت: اگر کسی خدمت کرد و فرد دیگری خیانت کرد، نباید این دو را یکسان ببینیم. کسی که وظیفه خود را انجام داده باید مورد توجه قرار گیرد تا میان خادم و خائن تفاوت ایجاد شود.
نماینده مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری افزود: نتیجه این تشکرها باید این باشد که مردم و نسلهای بعدی تلاش کنند در زمره خادمان قرار بگیرند.
امور خیریه تنها به وقف محدود نمیشود
نماینده ولیفقیه در استان فارس با اشاره به عنوان سازمان اوقاف و امور خیریه اظهار کرد: نام سازمان اوقاف و امور خیریه است و باید توجه داشته باشیم که کارهای خیر منحصر به وقف نیست، اما وقف یکی از مصادیق مهم امور خیریه است.
وی با اشاره به نمونهای از اقدامات خیرخواهانه پزشکان گفت: اخیراً در خدمت یک مجموعه خیریه بودیم که ۴۰ پزشک فوقتخصص، کار خود را به مردم هدیه کرده بودند.
آیتالله دژکام افزود: یکی از این پزشکان در حوزه پیوند فعالیت میکرد و قلب جنین را در رحم مادر عمل کرده بود. این پزشک فوقتخصص گفته بود قلب این جنین را پیش از به دنیا آمدن تنظیم میکنم.
وی ادامه داد: تعدادی از متخصصان و فوقتخصصها آمده بودند و کار خود را برای خدا انجام میدادند. اینکه انسان دست و توانایی خود را که میتواند با آن کار کند، برای خدا به کار بگیرد، نشاندهنده شرف، عزت و عظمت کار خیر است که خداوند به خیرین داده است. همه امور خیریه باید مورد تشویق قرار بگیرند.
آثار خیر انسان پس از مرگ باقی میماند
آیتالله دژکام با اشاره به ویژگی ماندگار وقف گفت: انسان میرود، اما اثر وقف باقی میماند. خداوند در قرآن میفرماید آثار کارهای انسان نوشته میشود. مدیران، مسئولان و همه مردم باید بدانند هر کار خوبی که انجام میدهند، برای آنان نوشته میشود.
نماینده ولیفقیه در فارس ادامه داد: تا زمانی که زنده هستیم هر کار خیری که انجام دهیم، ثبت میشود و وقتی انسان از دنیا میرود، آثار خیر او همچنان باقی میماند.
آیتالله دژکام با اشاره به مفهوم «آثارنا بعدنا» افزود: هرکس آثار خیری از خود باقی بگذارد، این آثار مردم را به یاد او میاندازد و ملائکه را مشغول نوشتن ثواب میکند.
فرزندآوری نیز از آثار وجودی انسان است
وی در ادامه با اشاره به موضوع فرزندآوری گفت: یکی از آثار وجودی انسان، فرزند است و متأسفانه بسیاری از خانوادهها در این زمینه کوتاهی میکنند.
آیتالله دژکام افزود: اینکه انسان ازدواج کند و فرزندی از او باقی بماند، یکی از آثار وجودی انسان است و نباید این موضوع را از فرهنگ خود فراموش کنیم.
وی با اشاره به زحمات والدین برای فرزندان بیان کرد: تربیت فرزند زحمت دارد. امروز حتی ثبتنام یک بچه در مدرسه برای پدر و مادر دغدغه ایجاد میکند و والدین تلاش میکنند برای فرزند خود جای خوبی پیدا کنند.
نماینده ولیفقیه در فارس ادامه داد: این زحمتی که برای فرزند میکشیم نیز از آثار وجودی انسان است و خداوند زحمتی را که در مسیر خیر کشیده شود، ضایع نمیکند.
صیانت از نیت واقفان، مسئولیتی مهم
آیتالله دژکام با تأکید بر اهمیت صیانت از نیت واقفان گفت: واقف یک عمر زحمت کشیده، چیزی را جمع کرده و سپس گفته است این مال باید برای یک مسیر خیر و شرعی مصرف شود؛ بنابراین استفاده درست از موقوفات و بازگرداندن آنها به مسیری که واقف تعیین کرده، کار آسانی نیست.
وی افزود: یکی از مسئولیتهای مهم در این حوزه، رسیدگی به حساب و کتاب موقوفات است و این موضوع برای مسئولان و اهل علم یک جهاد محسوب میشود.
امام جمعه شیراز تأکید کرد: واقف برای چیزی که وقف کرده خون دل خورده است و باید از آن درست استفاده شود و موقوفات در همان مسیری که واقف تعیین کرده، به کار گرفته شوند.
نیت واقفان باید متناسب با نیازهای روز جامعه باشد
رئیس کل دادگستری فارس نیز در این مراسم با تأکید بر ضرورت توجه به نیازهای روز جامعه در وقف، گفت: متولیان اوقاف باید نیازهای واقعی جامعه در حوزههایی مانند بهداشت، علم، فرهنگ، امنیت و محیط زیست را به واقفان گوشزد کنند تا نیات وقف به سمت رفع نیازهای واقعی جامعه هدایت شود.
حجتالاسلام والمسلمین سیدصدرالله رجایینسب اظهار کرد: استان فارس هم از نظر تعداد موقوفات و هم از نظر وسعت موقوفات و بهروزرسانی نیات واقفان، از استانهای ممتاز کشور است و خدمات ارزشمندی در این حوزه انجام میشود.
وی با قدردانی از مدیرکل اوقاف و امور خیریه فارس و کارکنان این مجموعه افزود: اقدامات خوبی در زمینه احیای موقوفات، استفاده از موقوفات و تبدیل به احسن آنها در استان فارس انجام شده است که بخشی از این اقدامات در برنامههای ارائهشده نیز به نمایش درآمد.
رئیس کل دادگستری فارس با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای امروز جامعه در حوزه وقف ادامه داد: در گذشته خیران و واقفان، موقوفات خود را برای موضوعاتی اختصاص دادهاند که ممکن است به دلیل محدودیت در شناخت نیازهای آن زمان، امروز پاسخگوی تمام نیازهای جامعه نباشد؛ در حالی که متولیان در مقام اجرا مکلف هستند بر اساس موازین شرعی و حقوقی، نیت واقف را اجرا کنند.
رجایینسب گفت: لازم است هم واقفان نگاه روز داشته باشند و هم متولیان اوقاف زمینهای فراهم کنند تا نیازهای واقعی جامعه در حوزههای مختلف از جمله بهداشت، علم، فرهنگ، امنیت و محیط زیست به واقفان معرفی شود و نیات وقف به سمتی هدایت شود که نیازهای واقعی جامعه را برطرف کند.
وی با اشاره به سرمایهگذاریهای انجامشده در حوزه وقف افزود: اقدامات خوبی در این زمینه در حال انجام است و نیات واقفان به نحوی اجرا میشود که در شأن و مطابق با مراد و مطلوب آنان باشد.
رئیس کل دادگستری فارس با بیان اینکه وقف تنها به اختصاص یک مال محدود نمیشود، تصریح کرد: وقف مصادیق بسیار گستردهای دارد و از مهارتآموزی و برگزاری کلاسهای آموزشی تا ساخت بیمارستان و مدرسه، انجام فعالیتهای علمی، تألیف و ترجمه کتاب و دیگر اقدامات عامالمنفعه را شامل میشود.
رجایینسب با تأکید بر ضرورت تبدیل وقف به یک فرهنگ عمومی گفت: باید تلاش کنیم نگاه به وقف از یک اقدام فردی به یک نگاه اجتماعی و فرهنگ عمومی تبدیل شود، چراکه نیاز جامعه امروز به اجرای این تأسیس دینی و حقوقی بیش از گذشته است.
وی ادامه داد: نیازهای امروز جامعه در حوزههای مختلف از کمک به نیازمندان و حمایت از ایتام و ازدواج جوانان گرفته تا مسائل علمی و فرهنگی، توسعه آموزش، ایجاد مراکز درمانی و حفظ محیط زیست گسترده است و میتوان از ظرفیت موقوفات برای پاسخگویی به این نیازها استفاده کرد.
رئیس کل دادگستری فارس با اشاره به مسئولیت متولیان موقوفات اظهار کرد: وظیفه سنگینی متوجه متولیان موقوفات، اعم از متولی خاص و اداره اوقاف است و اگر این ظرفیت بهدرستی مورد استفاده قرار گیرد، میتوان شاهد تحول و دگرگونی در جامعه از محل موقوفات و درآمدهای آن بود.
رجایینسب در بخش دیگری از سخنان خود با تقدیر از واقفان حاضر در این نشست گفت: کسانی که به عنوان واقف اقدام میکنند، نام، شخصیت و عزت خود را ماندگار کردهاند و هنگامی که نام واقفان نیکاندیش برده میشود، مردم برای آنان طلب مغفرت و رحمت میکنند.
وی افزود: ثواب اقدامات ماندگار واقفان به آنان خواهد رسید و آنان با انجام وقف، زمینه خدمت دیگران به نیازمندان و جامعه را فراهم میکنند.
رئیس کل دادگستری فارس در پایان ابراز امیدواری کرد با همراهی مسئولان، واقفان و خیران و با ترویج این اقدام دینی، فرهنگ وقف در جامعه اسلامی گسترش یابد و از ظرفیت این سنت ارزشمند برای رفع نیازهای واقعی جامعه بیشترین استفاده صورت گیرد.
فرماندار شیراز نیز در این مراسم با اشاره به اهمیت فداکاری، ازخودگذشتگی و تلاش برای ساختن جامعه، اظهار کرد: حرکت و حضور انسانها در طول تاریخ، صرفاً یک واژه یا کلمه نیست، بلکه مفهومی گسترده است که عزت انسانها را شکل داده و فداکاری و ازجانگذشتگی نیز ریشه در همان روحیهای دارد که خداوند از زمان آفرینش انسان در وجود بشر به ودیعه گذاشته است.
تلاش برای آبادانی جامعه، میراثی برای آیندگان
سیدعلاءالدین کراماتی افزود: تلاش برای اینکه نوع بشر زندگی و زیست کند، موجب شده است جامعه و تمدن اسلامی به دلیل توجه ویژه به این مقوله ارزشمند، همواره بالنده باشد. تا زمانی که این روحیه در میان مردم وجود داشت و آنان درک درستی از جامعه خود داشتند، تلاش میکردند به جای اینکه داشتههای خود را صرفاً برای آیندگان به میراث بگذارند، در زمان حیات خود برای رشد و آبادانی جامعه اقدام کنند.
فرماندار شیراز ادامه داد: به همین دلیل تمدن اسلامی در مقاطعی بسیار درخشانتر از تمدنهای دیگر ظاهر شد. حتی در تمدنها و دولتهایی که بیشتر رویکرد ملیگرایانه داشتند نیز از موضوع فقر غافل نبودند.
مساجد و مدارس؛ بخشی از میراث تمدن اسلامی
کراماتی با اشاره به نمونههایی از این رویکرد در تاریخ ایران گفت: در دوره صفاریان، مساجد و بناهای مختلفی در شیراز ساخته شد که ممکن است امروز بسیاری از مردم نام برخی از آنها را به یاد نداشته باشند، اما آثار و بناهای آن دوره همچنان بخشی از میراث تاریخی این شهر محسوب میشود.
وی افزود: مدارس متعدد و حوزههای علمیهای که در تمدن اسلامی شکل گرفتند نیز حاصل فعالیت و همراهی افرادی بودند که موجب شدند بسیاری از شخصیتهایی که امروز جامعه جهانی و جامعه انسانی از آنان به نیکی یاد میکند، از دل همین تمدن ظهور کنند.
ساخت تمدن با مشارکت مردم
فرماندار شیراز ادامه داد: این تمدن تنها به دست افراد ثروتمند ساخته نشد، بلکه کسانی که احساس میکردند باید به نوعی در ساخت و پیشرفت تمدن خود مشارکت کنند نیز در شکلگیری آن نقش داشتند.
کراماتی با اشاره به شکلگیری مدارس نظامیه در دوره سلجوقیان بیان کرد: در آن دوره، مدرسه نظامیه شکل گرفت، اما متأسفانه تغییر رویکردی ایجاد شد و در میان فقههای مختلف، بر تدریس فقه شافعی تأکید شد. این مسئله و هزینههایی که به کشور تحمیل شد، در ادامه موجب شد تمدن اسلامی مسیر دیگری را طی کند و از شکوفایی فاصله بگیرد و در نهایت جنگهای صلیبی نیز شکل گرفت.
تأکید بر نقش خیرخواهان در ساخت جامعه
وی با اشاره به اهمیت مشارکت اجتماعی افراد در طول تاریخ گفت: بسیاری از افرادی که علاقهمند بودند نام و یادشان در دنیا به نیکی باقی بماند، با اختصاص ثروت و امکانات خود در ساخت و توسعه جامعه نقشآفرینی کردند.
ادامه دارد
