محمدرضا امیری در گفتوگو با ایسنا درباره ایده شکلگیری نمایش «قضاوت گذرا یا اعترافات آقای کی نه»، اظهار کرد: ایده اصلی این نمایش به دوران دانشجویی من بازمیگردد. در سال ۱۳۷۰ داستان «هابیل و چند داستان دیگر» اثر میگل د اونامونو، نویسنده اسپانیایی، را خواندم و تصمیم گرفتم برای پایاننامه عملی خود، نمایشنامهای را بر اساس این داستان اقتباس و ارائه کنم.
وی افزود: هنگام تبدیل داستان به نمایشنامه متوجه شدم برخی عناصر مورد نیاز برای شکلگیری یک اثر نمایشی در داستان وجود ندارد. به همین دلیل طی سالهای مختلف تلاش کردم روی متن کار کنم، اما هر بار به نتیجه نهایی نمیرسیدم. سرانجام در سال ۱۳۹۳ به صورت جدی تصمیم گرفتم این اقتباس را به سرانجام برسانم و از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ بهطور متمرکز روی متن کار کردم و در نهایت نگارش نمایشنامه به پایان رسید.
این کارگردان تئاتر با اشاره به انتشار این نمایشنامه در خارج از کشور، بیان کرد: این متن به دلیل برخورداری از مضمونی جهانی، در سال ۲۰۱۷ توسط انتشارات پانتئون پاریس به زبان فرانسه منتشر شد و در هشت سایت بینالمللی نیز برای فروش قرار گرفت. نسخه فارسی این نمایشنامه نیز یک سال بعد توسط انتشارات ترانه منتشر شد.
امیری درباره مفهوم نمایش خاطرنشان کرد: داستان آفرینش، داستان خلقت و داستان تمام انسانهاست. نمایشنامه «قضاوت گذرا یا اعترافات آقای کی نه» برداشتی آزاد از کتاب «هابیل و چند داستان دیگر» است. در این نمایش تلاش نکردهام مخاطب را به دریافت پیام یا برداشت مشخصی محدود کنم؛ چراکه کلمات دارای ارزش احساسی هستند و هر مخاطب میتواند متناسب با تجربه و نگاه خود، آنها را تفسیر، تحلیل، تعبیر یا تأویل کند.
وی با اشاره به جایگاه شعر و شاعرانگی در فرهنگ ایرانی، گفت: از ایران به عنوان سرزمین شاعران یاد میشود و در شعر شاعران ایرانی میتوان تصاویر متعددی را یافت که گاه از حد و توان معمول فراتر میرود. من نیز تلاش کردم در متن و اجرا به نوعی شاعرانگی دست پیدا کنم.
این کارگردان تئاتر درباره فرآیند انتخاب بازیگران نمایش اظهار کرد: از سال ۱۳۹۷، همزمان با انتشار نسخه فارسی نمایشنامه، تصمیم داشتم خودم این اثر را کارگردانی و روی صحنه ببرم. برای انتخاب بازیگران، نمایشهای روی صحنه را دنبال میکردم و در این زمینه تحقیق میدانی انجام میدادم، اما با آغاز همهگیری کرونا در سال ۱۳۹۸، این روند متوقف شد. سرانجام در مردادماه ۱۴۰۴ با انتشار فراخوان و برگزاری تست، فرآیند انتخاب بازیگران را از سر گرفتم.
تأمین فضای تمرین و بودجه؛ چالشهای تولید نمایش
امیری درباره دشواریهای تولید نمایش بیان کرد: یکی از مهمترین چالشهای تولید، پیدا کردن فضای مناسب برای تمرین و پس از آن، تأمین بودجه مورد نیاز برای بخشهای مختلف نمایش بود. اجرای یک اثر نمایشی به امکاناتی همچون نور، صدا، لباس، طراحی صحنه و اکسسوار نیاز دارد و تأمین این امکانات برای یک گروه نمایشی کار سادهای نیست؛ بهویژه زمانی که فضای مناسب برای تمرین نیز محدود باشد.
وی ادامه داد: نور، موسیقی، لباس و طراحی صحنه صرفاً عناصر جانبی یک نمایش نیستند، بلکه در شکلگیری فضای اثر و برقراری ارتباط میان صحنه و مخاطب نقش اساسی دارند. از این رو، برخورداری از سالنهایی مجهز و استاندارد با امکانات مناسب، یکی از نیازهای جدی تئاتر مشهد است.
این کارگردان تئاتر درباره وضعیت تئاتر مشهد گفت: یکی از موضوعات قابل توجه، ورود افراد غیرمتخصص به عنوان تهیهکننده به بدنه تئاتر است. البته بخشی از این مسئله به افزایش چشمگیر هزینههای تولید بازمیگردد، اما در مواردی، نگاه اقتصادی و تجاری بر انگیزههای فرهنگی و هنری غلبه پیدا کرده است و این مسئله میتواند تئاتر را به سمت تجاریشدن سوق دهد.
امیری با تأکید بر ضرورت توجه به جایگاه فرهنگی تئاتر، تصریح کرد: تئاتر صرفاً یک کالای فرهنگی یا فعالیت اقتصادی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی جامعه محسوب میشود. اگر نگاه اقتصادی و تجاری بر تئاتر غلبه کند، ممکن است جنبههای فرهنگی و هنری این هنر تحت تأثیر قرار گیرد؛ بنابراین در کنار توجه به مسائل اقتصادی و هزینههای تولید، باید جایگاه فرهنگی و هنری تئاتر نیز مورد توجه قرار گیرد.
انتهای پیام
