معضلی که شهرداری از بررسی اجرای طرح ضربتی مبارزه با جوندگان خبر میدهد و دامپزشکی نسبت به مخاطرات احتمالی آن برای سلامت انسان و حیوانات هشدار میدهد، در حالی که محیط زیست، مدیریت صحیح پسماند و جلوگیری از فراهم شدن منابع غذایی برای حیوانات را از عوامل مهم کنترل جمعیت موشها میداند.
موشها شاید برای بسیاری از شهروندان تنها یک حیوان موذی و ناخوشایند باشند که گاه در کوچه و خیابان یا اطراف مخازن زباله دیده میشوند، اما افزایش حضور آنها در یک شهر میتواند نشانهای از وجود مشکلاتی در حوزه مدیریت پسماند، فاضلاب و بهداشت محیط باشد.
در اسدآباد نیز به گفته شهروندان و مسئولان شهری، این موضوع به تازگی جدیتر شده و حضور موشها در کانالهای سطح شهر افزایش یافته است؛ موضوعی که حالا ضرورت یافتن راهکاری اساسی برای کنترل جمعیت این جوندگان را بیش از گذشته مطرح کرده است.
موشها سر از کانالهای اسدآباد درآوردهاند
سرپرست شهرداری اسدآباد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به افزایش حیوانات موذی جونده از جمله موش در سطح شهر، اظهار کرد: در راستای حل این معضل، واحد خدمات شهری شهرداری در حال استفاده از تجربیات شهرداری ملایر و سایر شهرستانهایی است که در این زمینه تجربه دارند.
مهدی هوشمندی با بیان اینکه اسدآباد تاکنون تجربه جدی در رابطه با این معضل نداشته است، افزود: در حال حاضر هر کجا که در سطح شهر کانال وجود دارد، متأسفانه موشها حضور دارند و این موضوع به تازگی در اسدآباد جدی شده و خود را نشان داده است.
وی از احتمال اجرای طرح ضربتی مبارزه با حیوانات موذی جونده خبر داد و گفت: با جمعآوری اطلاعات و استفاده از تجربیات شهرداریهایی مانند ملایر، احتمالاً این طرح را در پاییز و زمستان اجرا خواهیم کرد تا با کنترل جمعیت موشها، در فصل بهار شاهد زاد و ولد آنها نباشیم.

هوشمندی با اشاره به کانال شهری واقع در محدوده چهارباغ جهاد به سمت پایین شهر، تصریح کرد: این کانال امکان ورود ندارد و محوطه کوچکی هم نیست که بتوان به راحتی برای مهار موشها در آن اقدام کرد.
وی ادامه داد: در حال بررسی موضوع هستیم تا مشخص شود چگونه میتوان مشکل افزایش جمعیت موشها در کانالهای شهری را کنترل کرد و برای آن اقدام مؤثری انجام داد.
سرپرست شهرداری اسدآباد تأکید کرد: در داخل شهر هر کجا که کانال وجود دارد شاهد حضور موش هستیم و اگر با این موضوع مقابله نشود، میتواند به تهدیدی جدی برای شهر تبدیل شود.
هشدار دامپزشکی درباره احتمال انتقال بیماری
در کنار نگرانیهای شهری، حضور و افزایش جمعیت موشها از منظر سلامت نیز قابل توجه است.
مدیر اداره دامپزشکی اسدآباد در همین رابطه با اشاره به خطرات موشهای شهری برای سلامت انسان و حیوانات اهلی به ایسنا گفت: اگر موشهای شهری به مناطق آلوده و لاشههای آلوده به بیماریهایی مانند طاعون، از جمله لاشه سگ، گربه، موش و سایر حیوانات دسترسی داشته باشند، میتوانند ناقل بیماری باشند و محیط شهری را با چنین معضلی مواجه کنند.
مجید کاظمی با اشاره به بیماریهای مشترک میان انسان و حیوانات، افزود: بیماری هاری نیز از جمله بیماریهایی است که در این زمینه مورد توجه قرار دارد و ممکن است موش با خوردن یا گاز گرفتن یک لاشه آلوده، در چرخه انتقال بیماری قرار گیرد و احتمال انتقال آن به جامعه شهری ایجاد شود.
وی تأکید کرد: خوشبختانه تاکنون هیچگونه گزارشی در این رابطه در شهرستان اسدآباد نداشتهایم.

کاظمی گفت: معمولا در مناطق حفاظتشده، از موشها نمونهبرداری انجام میشود و تحت کنترل و پایش هستند تا وضعیت بیماری مورد بررسی قرار گیرد از جمله در زمان قدیم که الان هم تحت کنترل است یکی از روستاهای کبودرآهنگ را میتوان اشاره کرد که هنوز هم در این رابطه از آن نمونه برداری میشود.
مبارزه با موش نباید مقطعی باشد
مدیر اداره دامپزشکی اسدآباد با تأکید بر ضرورت استمرار برنامههای مبارزه با جوندگان، خاطرنشان کرد: مبارزه با موشهای شهری باید به صورت مستمر و دائمی توسط شهرداری انجام شود و نباید تنها به یک مقطع زمانی محدود شود.
وی از شهروندان خواست مسیرهای احتمالی ورود موش به منازل را مسدود کنند و افزود: در منازلی که احتمال ارتباط راهآب با کانالهای فاضلاب وجود دارد و این مسیر میتواند محل رفتوآمد موش و سوسک باشد، شهروندان باید با توریگذاری از ورود حیوانات موذی جلوگیری کنند.
کاظمی همچنین مدیریت صحیح زبالههای خانگی را در کنترل جمعیت موشها مؤثر دانست و گفت: هر چیز بوداری از جمله زباله و فاضلاب میتواند موجب افزایش جمعیت موشها در مناطق شهری یا هر محیط دیگری شود.
وی با اشاره به اهمیت وضعیت ساختمانی منازل و انبارهای مواد غذایی، تصریح کرد: سنگکاری میتواند نقش مؤثری در جلوگیری از ورود موشها به منازل داشته باشد، چرا که در محلهایی که از خاک، گچ و سیمان تشکیل شدهاند، موشها راحتتر میتوانند نفوذ کنند.
طعمهگذاری به تنهایی چاره کار نیست
اما پرسش مهم اینجاست که آیا سمپاشی و طعمهگذاری میتواند مشکل موشهای اسدآباد را حل کند؟
کاظمی در پاسخ به این پرسش گفت: طرحها و روشهایی مانند طعمهگذاری، استفاده از دیاکسید کربن، طعمه چسبی، سمپاشی و حتی پودر کردن شیشه، چندان پاسخگو نیستند و شهرداری باید با بررسی دقیق موضوع، راهکار مناسبتری برای کنترل جمعیت موشهای شهری اتخاذ کند.
وی با بیان اینکه توریگذاری کانالها نیز به تنهایی پاسخگو نیست، خاطرنشان کرد: طعمهگذاری نیز به تنهایی جواب نمیدهد، چراکه موشها حیوانات باهوشی هستند و به راحتی در دام طعمهگذاریها نمیافتند.
وقتی غذای سگ و گربه، سفره موشها را هم پهن میکند
در این میان، محیط زیست نیز نقش رفتار شهروندان و نحوه مدیریت پسماند را در افزایش جمعیت حیوانات شهری مورد توجه قرار میدهد.
مدیر اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اسدآباد درباره راهکارهای پیشگیری از افزایش جمعیت موشها، اظهار کرد: مردم نباید در غذادهی به حیواناتی مانند سگ و گربه دخالت کنند، چرا که در چرخه طبیعی، گربه میتواند موش را شکار کند، اما وقتی غذای کافی در اختیار گربه قرار میگیرد، این حیوان دیگر به دنبال شکار موش نخواهد رفت و در نتیجه ممکن است جمعیت موشها افزایش پیدا کند.
مجید اسکندری در گفتوگو با ایسنا خاطرنشان کرد: در هر منطقه و زیستگاهی که غذا برای حیوانات، از جمله موش، سگ و گربه فراهم باشد و جمعیت آنها نیز کنترل نشود، این حیوانات میتوانند به آفت تبدیل شوند.

وی مدیریت صحیح زباله را یکی از مهمترین راهکارهای کنترل جمعیت حیوانات شهری دانست و افزود: پسماندها نباید در دسترس حیوانات قرار گیرد و شهروندان باید زبالههای خود را در ساعت مقرر و بهموقع از منزل خارج کنند.
اسکندری از شهروندان خواست از دپوی زباله در کنار باکسهای جمعآوری پسماند خودداری کنند، چراکه پخش شدن زبالهها توسط سگها و گربهها در سطح شهر میتواند شرایط مناسبی برای افزایش جمعیت موشها فراهم کند.
فاضلاب و زباله؛ دو حلقه مهم در زنجیره افزایش موشها
مدیر اداره حفاظت محیط زیست اسدآباد با تأکید بر اینکه کنترل این معضل تنها بر عهده شهرداری نیست، گفت: مردم نیز باید در زمینه مدیریت زباله با شهرداری همکاری کنند.
وی مدیریت بهتر فاضلاب را نیز یکی دیگر از راهکارهای جلوگیری از افزایش جمعیت موشها دانست و با اشاره به افزایش جمعیت گرازها و خسارت آنها به اراضی کشاورزی شهرستان، آن را نمونهای از برهم خوردن تعادل طبیعی برشمرد و گفت: کاهش جمعیت گرگها به عنوان یکی از شکارچیان طبیعی گراز، موجب افزایش جمعیت این حیوان و در ادامه آسیب به اراضی کشاورزی شده است.
به گزارش ایسنا؛ آنچه از مجموع دیدگاههای مسئولان اسدآباد میتوان دریافت این است که افزایش جمعیت موشها یک مسئله تکبعدی نیست؛ کانالهای شهری، فاضلاب، پسماند، دسترسی حیوانات به مواد غذایی و حتی نحوه رفتار شهروندان، همگی میتوانند در شکلگیری و تشدید این معضل نقش داشته باشند.
از یک سو شهرداری اسدآباد از بررسی اجرای طرح ضربتی در پاییز و زمستان سخن میگوید و از سوی دیگر دامپزشکی تأکید دارد که مبارزه با موشها نباید به یک مقطع خاص محدود شود. محیط زیست نیز بر ضرورت مدیریت پسماند و جلوگیری از فراهم شدن منابع غذایی برای حیوانات تأکید دارد.
بنابراین، اگر قرار است اسدآباد در بهار آینده با موج تازهای از زاد و ولد موشها مواجه نشود، به نظر میرسد مبارزه با این جوندگان نیازمند برنامهای مستمر، علمی و چندجانبه است؛ برنامهای که در کنار اقدامات شهرداری، همکاری شهروندان و مدیریت صحیح زباله و فاضلاب را نیز طلب میکند.
چراکه موشها شاید کوچک باشند، اما اگر جمعیتشان کنترل نشود، مشکلی بزرگ برای یک شهر خواهند شد.
انتهای پیام