رئیس جهاد کشاورزی شهرستان گناباد، از تبدیل این منطقه به مرکز تولید سماق در کشور خبر داد و تأکید کرد: با اجرای برنامههای جامع توسعه و تقویت زنجیره فرآوری، گناباد اکنون با در اختیار داشتن بیش از ۹۰ درصد تولید ملی، جایگاه خود را به عنوان قطب نخست تولید سماق در ایران تثبیت کرده است.
اسماعیل قربانی، در حاشیه جشنواره سماق در روستای خانیک گناباد قطب تولید سماق کشور در گفت و گو با ایسنا بر ضرورت تقویت زنجیرههای ارزش و توسعه صنایع تبدیلی تأکید کرد و گفت: گناباد امروز پایتخت تولید سماق در ایران است. اگرچه در برخی استانهای دیگر کشور نیز شاهد کشت پراکنده سماق هستیم، اما در پهنه شرق ایران، گناباد تنها منطقهای است که توانسته این محصول را از حالت سنتی، به یک محصول اقتصادی، صنعتی و گسترده تبدیل کند که چرخه معیشت هزاران خانوار روستایی به آن گره خورده است.
رئیس جهاد کشاورزی گناباد با اشاره به وضعیت کشتزارهای این شهرستان در سال جاری، افزود: بر اساس بررسیهای میدانی و آمار ثبت شده در سامانه پهنهبندی، سطح زیر کشت سماق در این شهرستان به ۱۵۲۰ هکتار رسیده است که در مقایسه با سال زراعی گذشته، رشدی ۲۰ درصدی را نشان میدهد.
وی خاطرنشان کرد: از این میزان، حدود ۱۳۵۰ هکتار در مرحله باروری قرار دارند و با توجه به شرایط اقلیمی امسال و اقدامات ترویجی انجام شده، پیشبینی میشود حدود ۵۰۰ تن محصول نهایی برداشت شود که این رقم حاکی از افزایش ۱۵ درصدی تولید نسبت به سال گذشته است.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان گناباد، درباره دلایل افزایش تولید، به شرایط محیطی و جغرافیایی خاص گناباد اشاره و اظهار کرد: ارتفاعات جنوبی شهرستان گناباد و به ویژه مناطق کوهپایهای بخش کاخک، شرایطی بسیار خوبی برای رشد سماق فراهم کردهاند.
وی بیان کرد: بافت خاک و اقلیم این منطقه به گونهای است که سماق تولیدی در اینجا، بالاترین میزان آنتیاکسیدان و کیفیت ارگانیک را دارد. در همین خصوص در حال رایزنیهایی با اداره کل منابع طبیعی استان هستیم تا با شناسایی اراضی مستعد دیگر، سطح زیر کشت را به مرز ۲۰۰۰ هکتار برسانیم.
قربانی خاطرنشان کرد: استراتژی ما در این توسعه، صرفاً افزایش کمیت نیست؛ بلکه هدف اصلی، اقتصادی کردن فرآوری است. هرچه حجم ماده اولیه افزایش یابد، هزینههای ثابت فرآوری سرشکن شده و تولید برای بهرهبرداران به صرفهتر میشود که در نهایت، ارزش افزوده بیشتری را نصیب کشاورزان زحمتکش منطقه خواهد کرد.
پایان دوران خامفروشی
وی در ادامه خامفروشی را معضل دیرینه کشاورزی دانست و گفت: گرچه در سالهای گذشته سود اصلی محصول نصیب دلالان میشد، اما راهبرد اصلی ما در جهاد کشاورزی گناباد، فاصله گرفتن از فروش محصول به صورت فله و خام است.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان گناباد، تأکید کرد: باید ارزش افزوده سماق را در خود شهرستان ایجاد کنیم. در همین راستا، شرکت تعاونی چهارفصل خانیک بهعنوان پیشران در این حوزه بسیار نقش حائز اهمیتی دارد، این شرکت توانسته با راهاندازی خطوط مدرن فرآوری و بستهبندی، تحول قابل توجهی در زنجیره ارزش سماق ایجاد کند.
وی ادامه داد: پیشبینی میکنیم امسال حدود ۱۱۸ تن پودر سماق با رعایت تمامی استانداردهای بهداشتی و بستهبندیهای استاندارد، تولید و روانه بازارهای داخلی و خارجی شود.
قربانی گفت: با رعایت استانداردهای بهداشتی و بستهبندیهای استاندارد محصول نهایی با برند بومی گناباد به دست مصرف کننده میرسد و سود حاصل از آن به جای سرازیر شدن به جیب واسطهها، در خود شهرستان و برای توسعه زیرساختهای همان مناطق روستایی هزینه میشود.
نفوذ به بازارهای اروپایی؛ رقابتی سخت اما امیدوار کننده
رئیس جهاد کشاورزی گناباد در تشریح اقدامات صادراتی این سازمان بیان کرد: سال گذشته، صدور ۱۰ تن پودر سماق فرآوری شده به کشورهای اروپایی و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس را داشتیم.
وی افزود: این حجم صادرات و ورود به بازارهای سختگیر اروپایی که استانداردهای بسیار دقیقی برای سلامت مواد غذایی دارند گرچه سخت است اما نشان میدهد که سماق گناباد از کیفیت جهانی برخوردار است و توان رقابت با نمونههای مشابه خارجی را دارد.
قربانی تصریح کرد: با توجه به افزایش کیفیت بستهبندیها و تبلیغات هدفمند در فضای مجازی و نمایشگاههای تخصصی، پیشبینی میکنیم میزان صادرات ما در سال جاری به ۱۵ تن برسد. تقاضای جهانی برای محصولات کاملاً طبیعی و ارگانیک شهرستان گناباد روزبهروز در حال افزایش است و سماق شهرستان دقیقاً همان محصولی است که بازارهای هدف به دنبال آن هستند.
هشدار نسبت به تهدید رقبا
وی در ادامه با تأکید بر اینکه نباید به موفقیتهای فعلی اکتفا کرد، اظهار کرد: سماق تنها محصولی نیست که در گناباد تولید میشود؛ این گیاه در مناطقی از غرب آسیا، شرق آفریقا و حتی آمریکای شمالی نیز تولید میشود و رقابت در بازار جهانی بسیار شدید و نفسگیر است. اگر نتوانیم برند سماق گناباد را با بستهبندیهای مدرن، جذاب و بازاریابی مبتنی بر نیاز مشتری معرفی کنیم، به سرعت محصولات کشورهای رقیب جای ما را در قفسه فروشگاههای زنجیرهای خواهند گرفت.
قربانی اضافه کرد: نباید اجازه دهیم سهم بازار داخلی و خارجی را از دست بدهیم. اولویت ما در سالهای آینده، علاوه بر ارتقاء کیفی محصول، تمرکز جدی بر بهینهسازی مصرف آب در مزارع سماق است.
وی افزود: سماق گیاهی مقاوم به خشکی است اما برای افزایش بهرهوری، استفاده از روشهای نوین آبیاری قطرهای در باغات جدیدالتاسیس ضروری است. گناباد باید نه تنها در تولید، بلکه در مدیریت تجارت جهانی سماق نیز پیشرو باشد. تبدیل سماق از یک محصول بومی به یک کالای استراتژیک صادراتی، نیازمند همافزایی دولت و بخش خصوصی است.
نقش مهم صنایع تبدیلی در اشتغالزایی روستایی
وی در ادامه با تأکید بر اینکه توسعه کشت سماق در گناباد یکی از مهمترین عوامل در کاهش نرخ مهاجرت از روستاها به شهرهاست، تصریح کرد: وقتی کشاورز میبیند که سماق او نه به صورت خام، بلکه با برند و بستهبندی فاخر در بازارهای بینالمللی خریدار دارد، انگیزهاش برای حفظ باغ و زمین چند برابر میشود. این یعنی اشتغالزایی پایدار در مناطق کوهپایهای که در گذشته چندان مورد توجه نبودند.
رئیس جهاد کشاورزی گناباد سرمایهگذاری بخش خصوصی در واحدهای فرآوری کوچک و متوسط در روستاها را موتور محرک اقتصاد محلی دانست و افزود: جهاد کشاورزی بهعنوان نهاد حامی، تمام توان خود را برای تسهیل صدور مجوزها، ارائه مشاورههای فنی و کمک به دریافت تسهیلات بانکی برای کارآفرینانی که در حوزه بستهبندی و فرآوری فعال هستند، به کار بسته است. معتقدیم سماق میتواند به عنوان سفیر اقتصادی گناباد، نام این شهرستان را در تمام بازارهای جهانی پرآوازه کند.
وی اظهار کرد: بازارهای مدرن امروز به دنبال داستان محصول هستند؛ اینکه این محصول کجاست، چگونه تولید شده و چه خواص سلامتی دارد. سماق گناباد تمامی این مؤلفهها را دارد. ما در حال برنامهریزی برای معرفی بهتر این محصول در قالبهای نوین گردشگری کشاورزی هستیم. وقتی گردشگران به مناطق کوهپایهای گناباد میآیند و از نزدیک با فرآیند تولید سماق آشنا میشوند، خود به مبلغان این محصول در سراسر کشور تبدیل خواهند شد.
قربانی تأکید کرد: حمایتهای دولتی در قالب بستههای تشویقی صادراتی و سرمایهگذاری بخش خصوصی در واحدهای پیشرفته، کلید تبدیل این محصول بومی به یک کالای استراتژیک است. ما مسیر را برای حضور بخش خصوصی هموار میکنیم تا با همافزایی، شاهد روزی باشیم که در تمامی کشورها، بستهبندی سماق گناباد با نشان اصالت ایرانی خودنمایی کند. این یک هدف بلند پروازانه اما کاملاً دست یافتنی است و تمام ظرفیتهای شهرستان برای تحقق آن بسیج شده است.
انتهای پیام
