جاده ایلام به مهران، این شاهرگ حیاتی غرب کشور که سالانه میلیونها زائر و مسافر را به مرزهای بینالمللی میرساند، در قطعهای به نام «ماربره» با پدیدهای دستوپنجه نرم میکند که از سالها پیش کارشناسان و مردم منطقه نسبت به آن هشدار دادهاند، رانش زمین در این قطعه، نه یک پیشبینی، بلکه یک واقعیت علمی بوده که متأسفانه در سایه شتاب برای تکمیل پروژه، کمتر به آن توجه شده است.
ماربره؛ گذرگاهی بر روی گسل خاموش
بخش رانشی ماربره در کیلومتر ۱۱ محور ایلام - مهران قرار دارد. جایی که دانشیار دانشگاه ایلام با اشاره به لایههای شیبدار کوه که در این منطقه به سمت جاده امتداد یافته، آن را یکی از نقاط خطرناک و بحرانزا توصیف کرده است.
حاجی کریمی در گفتوگو با ایسنا دراینخصوص گفت: بارها در خصوص رانشی بودن این مسیر تذکر دادهام، زمین این منطقه مرتب رانش میکند که آخرین نمونه آن را در بارشهای شدید تعطیلات نوروز امسال دیدیم که بخشی از کوه همراه با درختان و تختهسنگهای عظیم ریزش کرد و کل لاین بازگشت را بست.
وی افزود: این مسیر میتوانست با پل مرتفع درست شود؛ اما مسئولان اعلام کردند در ایران فناوری و علم این پل وجود ندارد، این در حالی است که پلهای مرتفعتر و طولانیتر را در برخی نقاط کشور داریم.
دانشیار دانشگاه ایلام همچنین به حجم عظیم تخریب کوهستان برای جاده اشاره کرد و توضیح داد: دستکاری طبیعت در این حجم عظیم و در جایی که جنس زمین رانشی است، خطرناک است.
این قطعه رانشی به طول ۵ کیلومتر (با احتساب رمپها و لوپهای تقاطع غیرهمسطح ماربره)، سال گذشته برای تردد ایام اربعین بهصورت موقت زیر بار ترافیک قرار گرفت؛ اما آنچه در این میان محل پرسش است، این واقعیت است که طرح ساخت جاده در این منطقه، باوجود هشدارهای کارشناسی در خصوص رانشی بودن زمین و ریزشهای بزرگ، به اجرا درآمده است.
هشدارهایی که نادیده گرفته شد بااینحال، عملیات تثبیت و راهسازی در این قطعه رانشی با جدیت ادامه یافت. برای جلوگیری از رانش کوه در این قسمت، طبق برآورد اولیه، ۲۷۵ شمع با عمقهای مختلف پیشبینی شده بود که تاکنون حدود ۲۰۰ شمع بتنی ۳۵ متری و بیش از ۱۰۰ متر دیوار نیز احداث شده است. همچنین ۱۷ شمع پیشبینیشده در ابتدای منطقه رانشی، همگی حفاری و اجرا شدهاند.
آیندهای مبهم در مسیر رانش
بنا بر اعلام مدیرکل راه و شهرسازی، قطعه رانشی ماربره هماکنون با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۴۵ درصد در حال اجرا است. تقاطع غیرهمسطح آن تا پایان ماه جاری و چهارخطه آن تا پایان سال به پایان میرسد و رمپ و لوپهای تقاطع و تکمیل دیوارها و روکشهای نهایی تا خردادماه ۱۴۰۵ انجام میشود.
اما این پرسش همچنان باقی است که باوجود هشدارهای مکرر کارشناسان و تجربه تلخ رانشهای زمین در نقاط مختلف استان ایلام، چرا ساختوساز در این منطقه پرخطر با هزینههای گزاف ادامه یافته است؟
آیا ایمنسازی این قطعه با شمعکوبی و دیوارسازی، میتواند تضمینکننده پایداری بلندمدت آن باشد، یا این پروژه، سرمایهای عظیم بر روی زمینی ناپایدار خواهد بود که ممکن است در آینده نهچندان دور، خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد؟
جعفر رفیعی مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام در گفتوگو با ایسنا دراینخصوص اظهار کرد: بحث مطالعات ژئوتکنیک توسط مشاور ذیصلاح انجام میشود و این موضوع در حوزه اختیارات شرکت زیرساخت نیز هست، همکاران ما در شرکت ساخت، مهندس مشاور ذیصلاح را برای مطالعات ژئوتکنیک و روانشناختی گرفتند و سازندهها را مشخص کردند.
وی خاطرنشان کرد: بستر طبیعی و محکمی که وجود دارد، از مطالعات ژئوتکنیک و زمینشناسی مشخص شده است. تقریباً تا عمق دو و نیم متر، شمعهایی که الان طراحی کردیم در عمق آن بستر محکم فرو خواهند رفت.
رفیعی بیان کرد: ارتباط یکپارچه بین شمعها نیز برقرار میشود. خوشبختانه در این رانش جدیدی که اتفاق افتاد، در منطقهای که شمعها ایجاد شده بودند، کوچکترین تغییری نداشتیم.
مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام توضیح داد: منطقهای که رانش در آن رخ داد، خارج از انتهای محدودهٔ شمعگذاری شده بود، آن منطقه در بستری قرار داشت که مطالعات زمینشناسی برای آن انجام شده بود.
وی افزود: تا جایی که دیوار حائل و شمعکوبی انجام شده، ما رانشی نداشتیم، باوجود بیشترین میزان بارندگیها، بیشترین اشکال در آن منطقه شکل گرفت؛ اما با برداشتن بار اضافی و ایجاد شمعها، تغییری ایجاد نشد.
رفیعی یادآور شد: در قسمتی که رانش اتفاق افتاد، خارج از محدوده مطالعهشدن و شمعکوبی در آن منطقه اجرا نشده است که انشاءالله بهزودی انجام خواهد شد.
این مسئول تشریح کرد: در مورد عدم تحویل بهموقع، انصافاً پیمانکاران باوجود مشکلات اعتباری، تلاش زیادی کردند، در بهار گذشته همه شاهد رانش بزرگ بودیم، اما باوجود آن، پیمانکار قبل از اربعین پروژه را انجام داد.
رفیعی اضافه کرد: انشاءالله قبل از سال ۱۴۰۵، این پروژه به اتمام میرسد و ایمنسازی آن انجام شده است. ۳۰۰ شمع با قطر یک متر و در عمق ۲۵ تا ۲۷ متری در زمین ایجاد شده که هزینه گزافی داشته است، تحکیم لایههای خاک و دیوارهای حائل نیز انجام شد. همکاران ما انصافاً پیمانکاری که از پیمانکاران خوشنام استان است را تأیید میکنند که اقدامات خوبی انجام داده است.
مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام گفت: در پروژههای عمرانی، بعضی وقتها اتفاقاتی خارج از برآورد و پیشبینیهای اولیه رخ میدهد که طبیعت کار اجرایی است. امیدواریم این پروژه را در موعد مقرر تحویل دهیم.
انتهای پیام
