به گزارش ایسنا، ماجرای حذف شورای پروانه ساخت یا اصلاح روند صدور آن اگرچه در یک سال گذشته پررنگ شد اما سابقه طرح و پیگیری آن به چند دهه قبل و دوران مدیریت سیفالله داد در خانه سینما برمیگردد که پس از آن هم در دهههای بعد باز هم فراموش نشد و سینماگران به فراخور زمان و موقعیت از طرح آن هیجگاه دست نکشیدند.
این مسئله حتی در سال ۱۴۰۳ در یک نشست تخصصی با حضور حبیب ایلبیگی، سیدضیا هاشمی، محمدحسین فرحبخش، آرش خوشخو، سجاد نوروزی و محمد ساسان بررسی شد که در بخشی از آن ایلبیگی گفته بود: «آنچه از میراث پیش از انقلاب به ما رسیده و بعد از انقلاب هم این رویه با تغییراتی در آییننامه در دستور کار است، چندین دوره به سمت حذف پروانه ساخت رفته است. در دهه نود درباره این موضوع بسیار صحبت شد و منافع افراد مختلف هم مورد بررسی قرار گرفت. اینکه این اتفاق نیفتاد به دلیل مخالفت بخش زیادی از تهیهکنندگان سینما بود.»
او در عین حال تأکید کرده بود: «فکر میکنم یک کار زیرساختی و بلندمدت درون حوزه لازم است تا بعد از آن ما پروانه ساخت را برداریم. این کار نیازمند تصمیم بزرگ توسط مسئولان است یعنی به شکلی نیست که توسط دولت، وزارت ارشاد و سازمان سینمایی چنین تصمیمی گرفته شود.»
بنابر اظهارات متعدد سینماگران و مدیران در سالهای مختلف، مهرماه سال ۱۴۰۴ کانون کارگردانان سینمای ایران در نامهای به رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی خواستار برچیده شدن شورای پروانه ساخت و پایان ممیزی فیلمنامهها شد و اعلام کرد که در صورت تداوم روند فعلی ممیزی فیلمنامهها، نماینده کانون کارگردانان دیگر در شورای پروانه ساخت شرکت نخواهد کرد. البته این کانون، تیرماه سال ۱۴۰۳ در نامهای به مسعود پزشکیان که پیروز انتخابات ریاستجمهوری شده بود، هم نوشته بود: «ما خواهان حذف هر گونه نظارتی قبل از ساخت فیلم هستیم و پروانه ساخت باید حذف شود. شورای پروانه نمایش هم باید ترکیبی از همه تفکرات داخل سینما و زیر نظر صنوف سینما باشد و درجه بندی سنی برای عرضه اندیشههای متفاوت رعایت شود.»
نامه کانون کارگردانان به رئیس سازمان سینمایی، با پشتیبانی صنوف دیگر خانه سینما همراه شد و بعد از آن منوچهر شاهسواری در گفتوگویی با ایسنا بیان کرد: «من با اینکه عضو شورای پروانه ساخت و از قدیمیهای آن شورا به عنوان نماینده خانه سینما و در مقام تهیهکننده هستم اما معتقدم شورای پروانه ساخت دیگر کارکردهای خود را ندارد. روزگاری بود که وقتی پروانه ساخت میگرفتیم انگار مثل آن مأمور مخصوص حاکم بزرگ، علامت میتیکومون داشتیم و هر جایی آن را ارائه میدادیم هیچکس از ما فیلمنامه نمیخواست. پروانه ساخت سینما آنقدر اعتبار داشت که با آن از بانک وام میگرفتیم و فیلم میساختیم. اما حالا خدا روز بد نیاورد که هر جا آن را نشان بدهی میگویند این که مهم نیست، فیلمنامهات را بده بخوانیم؛ یعنی وضعیت به جایی رسیده که حتی در نظام دولت هم پروانه ساخت به رسمیت شناخته نمیشود و هر نهاد و دستگاه و حتی کیوسک روزنامهفروشی هم میگوید فیلمنامه را بده بخوانم!»
با وجود تمام این اظهارات و تأکیدها به دلیل اتفاقهایی که در دیماه سال گذشته رخ داد و بعد هم جنگ به وقوع پیوست، این موضوع تقریبا مسکوت ماند ولی مدتی قبل با غیبت نمایندگان خانه سینما (منوچهر شاهسواری و دانش اقباشاوی) در شورای پروانه ساخت وارد مرحلهای جدیتر شد که محمدمهدی طباطبایینژاد - معاون جدید ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی - در پاسخ به پیگیری ایسنا از احتمال جایگزینی این دو نفر در صورت ادامه غیبت خبر داد و گفت: «ما در وزارت ارشاد این ادعا را نداریم که شورای پروانه ساخت و به طور کلی هر قانون و آییننامهای وحی مُنزل است، اما معتقدیم هر امر واجبی، ملزومات واجبی هم دارد و اگر قرار باشد در این امر تغییراتی حاصل شود باید برای شکل جدید آن مقدماتی فراهم شود. ما نمیتوانیم ابتدا به ساکن مسیری را تخریب کنیم و جایگزینی برای آن نداشته باشیم. اگر هم جایگزینی داریم باید ابتدا مقدمات و ملزومات آن ایجاد شده باشند.»
حالا به نظر میرسد ماجرا وارد مرحله پیچیدهتری شود چرا که گویا کنارهگیری نمایندگان خانه سینما از شورای پروانه ساخت قطعی است و محمدمهدی عسگرپور هم تاکید دارد که عملا هر پیشرفتی در این موضوع متوقف شده است.
او در مصاحبه اخیرش با ایسنا بیان کرد: «طی این دو سال گفتوگوهای متعددی با سازمان سینمایی داشتیم و طرحی برای اصلاح نظام صدور مجوز دادیم، اما وزارت ارشاد با اعلام عدم همسویی، عملاً پیشرفت را متوقف کرد. در ابتدا برخی مدیران جدید سازمان سینمایی در جلسات خصوصی رویکردی بازتر و مترقیتر از طرح ما داشتند و حتی پیشنهاداتی فراتر از طرح ما مطرح میکردند (مثلاً میگفتیم برخی بخشها حذف شود، آنها میگفتند بخشهای دیگری هم حذف شود). اما با نزدیک شدن به مرحله عملیاتی، این مدیران بهتدریج از مواضع خود عقب نشستند و امروز رسماً اعلام کردهاند با طرح ما همسو نیستند. این عقبنشینی به یکباره رخ نداد؛ ظاهراً تماسهای بدون شماره و فشارهای خارج از چارچوب، از سوی نهادهایی که نگاهشان به سینما حرفهای نیست، این مدیران را از موضع پیشرو خود عقب کشانده است. مدت کوتاه مدیریت هم عاملی است که باعث میشود برخی مدیران ترجیح دهند با وضع موجود کنار بیایند تا درگیر تحولات اساسی نشوند؛ این رفتار در دورههای مختلف تکرار شده و پروندههای باز همچنان بینتیجه میمانند.»
انتهای پیام
