نادر صولتی فر در گفت و گو با ایسنا، با ارزیابی وضعیت ارتباط دانشگاههای کشور با صنعت و جامعه، اظهار کرد: این ارتباط در حال حاضر در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و موضوعات پایاننامهها در بسیاری از موارد بیشتر با هدف تولید مقاله، کسب امتیاز و کمک به رتبهبندیهای داخلی و خارجی تعریف میشوند.
وی افزود: با توجه به فاصلهای که میان صنعت و دانشگاه وجود دارد و مشکلاتی که در این ارتباط شکل گرفته، صنعت نیز چندان راغب نیست که مسائل خود را برای دانشگاه تعریف کند و استادان را به سمت موضوعاتی ببرد که در راستای نیازهای واقعی صنعت باشند.
صولتیفر ادامه داد: در نتیجه این شرایط، بخشی از موضوعات پایاننامهها با هدف حل یک مسئله واقعی تعریف نمیشوند و در مواردی نیز هدف اصلی، فارغالتحصیلی دانشجو و دریافت مدرک است.
وی با بیان اینکه البته پژوهشهای خوب و کاربردی نیز انجام میشود، عنوان کرد: این دسته از پژوهشها هنوز معدود هستند و در مواردی بسیاری از کارهای خوب نیز با هدف دستیابی به خروجیهای ملموس و زودبازده، بیشتر به سمت تولید مقاله میروند.
عضو هئیت علمی دانشگاه ارومیه تأکید کرد: اگر صنعت وارد این فرایند شود، میتواند همافزایی ایجاد کند. به این معنا که یک پژوهش هم خروجی علمی مانند مقاله داشته باشد و هم نتیجه آن در راستای نیاز صنعت و جامعه مورد استفاده قرار گیرد، اما این ارتباط در شرایط فعلی بسیار کمرنگ است.
صولتیفر محرک اصلی تغییر این وضعیت را صنعت مطرح و اظهار کرد: اگر بخواهیم پایاننامههای دانشجویی از حالت صرفاً نظری فاصله بگیرند و به سمت حل مسائل واقعی حرکت کنند، گام اصلی و محرک این فرایند باید از طرف صنعت باشد.
وی افزود: البته صنعت به تنهایی نمیتواند این نقش را ایفا کند و نهاد سیاستگذار و حاکمیتی نیز باید در این زمینه وارد عمل شود. در واقع سه ضلع اصلی این فرایند، دولت به عنوان نهاد سیاستگذار، صنعت و جامعه به عنوان صاحبان مسائل و دانشگاه به عنوان مجموعهای است که میتواند برای این مسائل راه حل ارائه کند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: برای اینکه صنعت به سمت استفاده از ظرفیت دانشگاه ترغیب شود، دولت باید سیاستهای خود را در این راستا تنظیم کند، مشوقهایی در نظر بگیرد و در مواردی نیز الزاماتی ایجاد کند تا مسائل صنعت و جامعه از ظرفیت دانشگاه برای حل شدن استفاده کنند.
صولتیفر با اشاره به برخی سیاستهای تشویقی در زمینه همکاری دانشگاه و صنعت گفت: در حوزههایی مانند مالیات و معافیتهای مالیاتی برای قراردادهای صنعت با دانشگاه اقداماتی انجام شده که میتواند مثبت باشد، اما مسئله این است که باید بررسی شود این سیاستها در عمل تا چه اندازه اجرا میشوند.
وی تأکید کرد: این موضوع میتواند یکی از محورهای قابل بررسی برای رسانهها باشد که آیا صنعت واقعاً از سیاستهای تشویقی دولت بهرهمند میشود یا این مشوقها صرفاً در آییننامهها و روی کاغذ باقی میمانند.
صولتیفر درباره نقش استاد راهنما در این فرایند نیز اظهار کرد: نقش استاد راهنما بسیار مهم است، اما به شرطی که تقاضا و درخواست واقعی از طرف صنعت وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: اگر استاد راهنما تقاضای صنعت را ببیند و احساس کند که با حرکت در این مسیر میتواند خروجیهای مناسبی برای خود، دانشجویان و جامعه علمی ایجاد کند، این موضوع برای او نیز جذاب خواهد بود و در نتیجه استاد میتواند هم در تعریف موضوعات تقاضامحور نقش داشته باشد و هم خود به سمت صنعت حرکت کند.
مدیر گروه مهندسی عمران دانشکده فنی مهندسی دانشگاه ارومیه افزود: نقش استاد راهنما صرفاً این نیست که یک موضوع تقاضامحور را تعریف کند، بلکه استاد باید خودش نیز در طرحهای پژوهشی و پروژههایی که برای حل مسائل صنعتی و اجتماعی کشور تعریف میشوند، درگیر شود و دانشجویان را نیز در این مسیر قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین نقش استاد راهنما در این فرایند بسیار مهم و برجسته است، اما شرط اصلی آن است که تقاضای واقعی از خارج از دانشگاه وجود داشته باشد و صنعت و جامعه این درخواست را از دانشگاه داشته باشند.
جشنواره امیرکبیر، ظرفیتی برای توسعه فرهنگ پژوهشهای تقاضامحور
صولتیفر که در دوره پیشین جشنواره استاد راهنمای پنج پایان نامه کارفرما محور بوده است، درباره نقش جشنواره امیرکبیر در تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت نیز گفت: در شرایطی که در نظام دانشگاهی توجه چندانی به این موضوعات نمیشود، جشنواره امیرکبیر جایگاه خود را دارد و اطلاعرسانی مناسبی درباره آن انجام شده و به نظر میرسد استقبال خوبی نیز از آن صورت گرفته است.
این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت توسعه این رویکرد گفت: به نظر میرسد جای دارد این مسیر بیشتر توسعه پیدا کند و تمرکز بر پایاننامههای تقاضامحور و کاربردی افزایش یابد.
وی ادامه داد: اگر صنعت در جشنواره حضور داشته باشد، طبیعتاً میتواند اهمیت این رویکرد را بیشتر نشان دهد و به نظر من این بخش نیز جای توسعه بیشتری دارد.
انتهای پیام
