خدیجه باقرآبادی در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به نزدیک شدن روزهای بازگشایی مدرسه و خصوصا نگرانی که ممکن است دانشآموزان کلاس اولی داشته باشند، گفت: مقداری اضطراب برای ورود به کلاس اول طبیعی است، زیرا بچهها وارد فضایی جدید میشوند و تا حدودی از فضای امن خانه و والدین فاصله میگیرند، اما با اقدامات درست از سوی والدین و حتی مربیان مدرسه، میتوان این استرس را تا حدود زیادی کنترل کرد.
وی اولین و مهمترین گام برای مدیریت استرس کلاس اولیها را شناخت دقیق آنها نسبت به احساساتشان دانست و افزود: والدین باید از قبل فرزند خود را طوری تربیت کنند که بتواند احساسات خود را نامگذاری کرده و دقیقا بگوید چه مشکلی دارد و چه چیزی او را نگران کرده است. وقتی دانش آموز بتواند احساس خود را به درستی با والدین در میان بگذارد، والدین هم بهتر میتوانند او را همراهی کنند.
این کارشناس ارشد روانشناسی با اشاره به اهمیت همراهی والدین با دانشآموز کلاس اولی در روزهای ابتدایی مدرسه برای کمک به کاهش استرس او، خاطرنشان کرد: قطعا اگر پدر و مادر بتوانند هر دو با دانشآموز همراه شوند و روز اول مدرسه را در کنار او باشند بسیار اثرگذار خواهد بود، اما اگر به هر دلیلی امکان حضور پدر و مادر وجود نداشت، حداقل یکی از والدین باید حضور داشته باشند.
باقرآبادی اضافه کرد: اگر در هر صورت در شرایط خاص امکان حضور هیچکدام از والدین نبود، کسی که بعد از والدین مراقب کودک است و کودک با او احساس امنیت دارد، باید او را همراهی کند.
وی با بیان اینکه گاهی کودکان احساس نیاز میکنند که والدین ساعاتی در مدرسه بمانند، از والدین خواست با حضور خود این احساس امنیت را به کودک بدهند و خاطرنشان کرد: یکی از بدترین کارهای والدین این است که به فرزند خود بگویند که در مدرسه میمانند، اما او را ترک کنند که این امر حس بیاعتمادی و اضطراب کودک را دو چندان خواهد کرد. توصیه این است که اگر والدین امکان ماندن در مدرسه را ندارند حتما زمان دقیق رفت و برگشت دوباره به مدرسه را با فرزند خود در میان بگذارند.
این روانشناس از نقش مهم مربیان مدرسه نیز یاد کرد و افزود: توصیه میشود مربیان مدرسه هم با دانشآموزانی که سختتر از والدین خود جدا میشوند بیشتر صبوری کنند، با او ارتباط برقرار کنند و حتی در کلاس مسئولیتی به دانشآموز بدهند تا بهتر با مدرسه ارتباط برقرار کند و احساس امنیت داشته باشد.
باقرآبادی در ادامه از کلاس اول به عنوان یکی از مقاطع حساس و بحرانی زندگی یک فرد یاد کرد و افزود: از همین رو توصیه میشود هنگامی که یک دانشآموز قرار است به کلاس اول برود، استرس و بار منفی دیگری به او تحمیل نشود.
این کارشناس ارشد روانشناسی از خانوادهها خواست از ایجاد هرگونه هیجان و بار منفی در روزهایی که قرار است فرزند آنها راهی کلاس اول شود خودداری کنند و یادآور شد: هرگونه مجادله و اتفاق جدید و ناخوشایند مانند جدا کردن اتاق کودک و... نباید در چنین روزهای اتفاق بیفتد و بار روانی مضاعفی به دانش آموز کلاس اولی وارد کند.
مقایسه و پرخاشگری ممنوع
باقرآبادی درباره رفتارهای نادرستی که گاهی والدین هنگام رفتن کودکان به کلاس اول بروز میدهند، گفت: عصبی شدن و پرخاشگری با کودکی که نگران جدا شدن از والدین است کار بسیار نادرستی بوده و والدین اصلا نباید با کودک خود با پرخاش صبحت کرده و او را ترک کنند.
وی اضافه کرد: از سوی دیگر برخی والدین فرزند خود را با کودکان دیگری که راحت به مدرسه میروند مقایسه میکنند که این کار نیز بسیار نادرست است، زیرا هر کودکی شرایط خاص خود را دارد و حتی دو کودک از یک خانواده هم ممکن است با هم متفاوت باشند.
اگر اضطراب مدرسه تا یک یا دو ماه فروکش نکند، مداخله تخصصی نیاز است
باقرآبادی در ادامه با بیان اینکه دانشآموزان به طور معمول به تدریج با فضای مدرسه انس میگیرند و اضطراب آنها کمتر میشود، گفت: چنانچه دانشآموزی بعد از حدود یک یا دو ماه همچنان با مشکل مواجه بود و احساس ترس و اضطراب داشت باید از یک روانشناس و فرد متخصص برای کودک کمک گرفت، زیرا این علام ممکن است بیانگر اضطراب جدایی در کودک باشد.
وی خاطرنشان کرد: گاهی این اختلال خود را با مشکلات جسمی مانند پرخاشگری، اختلال در خواب و غذا، ناخن جویدن، شب ادراری و ... نیز ممکن است نشان دهد و والدین حتما باید مراقب این موضوع باشند.
به گفته این روانشناس، اضطراب جدایی در کودکانی که والدین آنها با هم خوب رفتار نمیکنند، کودکان طلاق، کودکانی که والد بیمار دارند و... بیشتر است.
مانور مدرسه برگزار کنیم
وی درباره راهکارهایی که میتوان تا زمان باقی ماندن تا باز شدن مدرسه برای آشنایی بهتر دانش آموز با محیط کلاس انجام داد نیز گفت: توصیه میشود والدین در صورت امکان یک روز دانشآموز را با فضای مدرسه آشنا کنند، مثلا یک روز با فرزند خود به مدرسه بروند و آن روز را با یک خاطره خوش دیگر برای کودک همراه کنند، تا حضور در مدرسه برای او تداعیگر یک احساس خوب باشد، این خاطره خوش میتواند خرید چیزی که کودک را خوشحال میکند یا بردن او به جایی برای بازی باشد.
باقرآبادی یکی از نگرانیهای کودکان برای ورود به مدرسه را انجام دادن امور شخصی دانست و اظهار کرد: لازم است والدین از قبل مستقل بودن را به فرزند خود یاد دهند تا برای ورود به مدرسه نگرانی نداشته باشد، این مستقل بودن در زمینه رفتن به دستشویی، آب خوردن و ... مهم است.
این روانشناس توصیه کرد والدین با برگزاری مانورهایی در قالب بازی در خانه، فضای مدرسه را برای کودک خود به نوعی بازسازی کنند و به او یاد بدهند که در موقعیتهای مختلف باید چه کاری انجام دهد.
کار کلاس اولیها امسال سخت است
باقرآبادی در ادامه به شرایط سخت و ویژه امسال کلاس اولیها نیز اشاره کرد و ادامه داد: سال گذشته به دلیل شرایط جنگ دانشآموزان پیشدبستانی نتواستند این دوره را به طور کامل بگذرانند و امسال برای رفتن به کلاس اول دچار مشکلات بیشتری هستند.
وی گفت: به علاوه پیشدبستانیهای سال گذشته که امسال قرار است راهی کلاس اول شوند، هنوز نگرانی و هجوم والدین به پیش دبستانیها برای بردن بچهها را در ساعات اول جنگ به خاطر دارند. تعطیلی و فاصله افتادن بین تحصیل دانشآموزان نیز کار مدرسه رفتن را امسال سختتر کرده است.
باقرآبادی با بیان اینکه شرایط خاص امسال صبوری بیشتری را از سوی والدین و مربیان مدرسه نیاز دارد، عنوان کرد: البته والدین نیز هنوز نگرانی و استرسی به دلیل شرایط خاص کشور برای مدرسه رفتن فرزند خود دارند و حتی ممکن است اختلاف نظر بین دو والد در این خصوص وجود داشته باشد که حتما باید مدیریت شود.
انتهای پیام