به گزارش ایسنا، محمد زمانیان در برنامه گردهمایی سالیانه برنامهریزی تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر که ۲۲ شهریور در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر برگزار شد، با اشاره به نقش بخش تحقیقات غلات در تامین امنیت غذایی کشور اظهار کرد: تاکنون ۲۲۱ رقم در بخش غلات معرفی شده که حدود ۵۰ درصد کل ارقام معرفی شده توسط موسسه را شامل میشود. از این تعداد ۱۵۰ رقم گندم، ۵۲ رقم جو و پنج رقم تریتیکاله است.
زمانیان ادامه داد: از ۱۵۰ رقم گندم معرفیشده، ۶۹ رقم در عرصه وجود دارد و از ۵۲ رقم جو نیز ۳۳ رقم در عرصه کشت میشود. همچنین از ۱۵ رقم دوروم، ۶ رقم و از پنج رقم تریتیکاله نیز دو رقم در عرصه وجود دارد که نشان دهنده سهم قابل توجه ارقام معرفیشده توسط موسسه در مزارع کشور است.
معرفی ۴۹ رقم مقاوم به خشکی و شوری
رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با اشاره به چالش تغییر اقلیم، خشکسالیهای آخر فصل و شوری خاک گفت: بخش تحقیقات غلات در زمینه معرفی ارقام مقاوم به این تنشها نیز اقدامات خوبی انجام داده است.
وی افزود: تاکنون ۲۲ رقم گندم، هشت رقم جو و چهار رقم کلزا مقاوم به خشکی معرفی شده و در زمینه مقاومت به شوری نیز ۹ رقم گندم، پنج رقم جو و یک رقم معرفی شده که در مجموع ۴۹ رقم مقاوم به خشکی و شوری در این بخش تولید و معرفی شده است.
زمانیان با بیان اینکه کشت این ارقام میتواند به کاهش مصرف آب کمک کند، گفت: بر اساس برآوردها، کشت ارقام مقاوم به خشکی و شوری غلات میتواند حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب صرفهجویی ایجاد کند و کشت ارقام جویی که معرفی شدهاند نیز حدود ۲۸ میلیون مترمکعب کاهش مصرف آب به همراه دارد.
تولید بذر پرورشی سه تا چهار برابر نیاز کشور
وی تولید بذرهای پرورشی گندم و جو را یکی دیگر از دستاوردهای بخش تحقیقات غلات عنوان کرد و گفت: میزان بذر پرورشی تولید شده در ستاد و مراکز تحقیقاتی، سه تا چهار برابر میزان مورد نیاز برای تولید بذر گواهیشده در کشور است و کشور از نظر تولید هستههای اولیه بذر کاملاً خودکفا است.
رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با اشاره به انتقال فناوری و واگذاری ارقام به بخش خصوصی اظهار کرد: تاکنون ۱۸۲ فقره انتقال فناوری و واگذاری به بخش خصوصی توسط موسسه انجام شده که این قراردادها با ۹۰ شرکت در ۲۵ استان منعقد شده است.
وی افزود: بیش از ۷۰ فقره از این قراردادها مربوط به بخش غلات است که حدود ۴۰ درصد کل قراردادهای انتقال فناوری و واگذاری موسسه را شامل میشود.
وی ادامه داد: در گندم با سطح زیر کشت بیش از دو میلیون هکتار، حدود ۹۵ درصد این سطح به ارقام معرفیشده توسط موسسه اختصاص دارد. در جو نیز با سطح زیر کشت حدود ۷۰۰ هزار هکتار، حدود ۸۵ درصد ارقام کشت شده مربوط به ارقام موسسه است که این موضوع برای موسسه، بخش تحقیقات غلات و کشور یک دستاورد مهم محسوب میشود.
تعیین کلاس تجاری نان ایران بر اساس کیفیت گندم
رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر یکی دیگر از اقدامات بخش تحقیقات غلات را تعیین کیفیت گندمهای تولیدی عنوان کرد و گفت: این بخش در سالهای گذشته توانسته کیفیت پروتئین گندمهای استانهای مختلف کشور را بررسی و تعیین کند.
وی افزود: امسال نیز تعیین کلاسهای تجاری نان ایران بر مبنای صفات مرتبط با کیفیت صنایع غذایی آغاز شده است. برای این منظور اطلاعات از ۳۱ استان کشور جمعآوری شده و بررسی دادهها در حال انجام است.
زمانیان با اشاره به چالشهای پیش روی بخش کشاورزی کشور اظهار کرد: تغییر اقلیم، کاهش منابع آب، افزایش تنشهای زیستی و غیرزیستی، محدودیت نهادهها و تحولات سریع فناوری از جمله چالشهایی هستند که بخش کشاورزی با آنها مواجه است و با وجود این چالشها، بخش تحقیقات غلات و موسسه اقدامات موثری برای حل این مشکلات انجام دادهاند.
وی مهمترین هدف گردهمایی سالیانه برنامهریزی تحقیقات را بررسی این چالشها و ارائه راهکار برای عبور از آنها مطرح کرد و گفت: لازم است برنامههای تحقیقاتی از تحقیقات عملکرد محور به سمت تحقیقات تابآوری و آیندهپژوهی سوق پیدا کند.
رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با اشاره به استفاده از فناوریهای جدید در اصلاح نباتات افزود: یکی از اقدامات انجام شده، استفاده از روش اسپیدبردینگ است که سالانه بیش از دو هزار لاین گندم نان، گندم دوروم و جو از این طریق تولید و در اختیار برنامههای اصلاحی در ستاد و مراکز تحقیقاتی سراسر کشور قرار میگیرد.
وی ادامه داد: ارقام جدیدی که از این طریق در حال مطالعه هستند، طی دو تا سه سال آینده وارد چرخه اصلاح نباتات خواهند شد.
شناسایی ژنهای مقاومت به زنگ زرد با استفاده از نشانگرهای مولکولی
زمانیان استفاده از نشانگرهای مولکولی را از دیگر اقدامات بخش تحقیقات غلات عنوان کرد و گفت: در همکاری بخش تحقیقات غلات و بخش بیوتکنولوژی، با تلفیق اصلاح کلاسیک و گزینش مبتنی بر نشانگرهای مولکولی، ژنهای مقاومت به زنگ زرد شناسایی شده است.
وی افزود: در این طرح، دو ژن مقاومت به زنگ زرد شناسایی شده که میتواند در برنامههای اصلاحی و تولید ارقام مقاوم مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر همچنین با اشاره به فعالیت بخش پاتولوژی گفت: با وجود ظهور نژادهای جدید زنگ در هر سال، رصد به موقع بیماریها موجب شده ارقامی که از سوی موسسه معرفی شدهاند با کمترین خسارت بیماری در استانهای مختلف مواجه باشند.
پیشنهاد تشکیل سامانه ملی دادهمحور تحقیقات غلات
زمانیان با ارائه دو پیشنهاد برای ارتقای تحقیقات غلات گفت: پیشنهاد نخست، تشکیل سامانه ملی دادهمحور تحقیقات غلات با استفاده از هوش مصنوعی است. امروز دادههای زیادی در زمینه عملکرد، صفات زراعی، خاک شناسی، اقلیم، بیماریها و سایر حوزههای مرتبط در موسسه و مراکز مختلف وجود دارد و اگر بتوانیم این دادهها را با استفاده از هوش مصنوعی در یک سامانه ملی ساماندهی کنیم، میتوانیم بر اساس نتایج به دست آمده، در آینده بهترین رقم را برای بهترین اقلیم، تاریخ کاشت، مکان و مدیریت زراعی پیشنهاد دهیم.
وی تقویت تحقیقات شبکهای را دومین پیشنهاد خود عنوان کرد و گفت: هیچ موسسهای به تنهایی نمیتواند پاسخگوی واکنش گیاهان زراعی به شرایط پیچیده اقلیمی آینده باشد و لازم است موسسات و رشتههای مختلف در کنار یکدیگر قرار گیرند و دانش خود را به اشتراک بگذارند.
هدف نهایی تحقیقات غلات، تامین پایدار امنیت غذایی است
زمانیان با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد در تحقیقات غلات مطرح کرد: اگر تولیدات امروز نتواند پاسخگوی مشکلات آینده باشد، کشور هزینه زیادی پرداخت خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به چالشهای موجود، شعار این گردهمایی میتواند افزایش عملکرد تا ایجاد نظام تولید تابآور باشد، اما هدف نهایی ما افزایش تولید نیست. بلکه تامین پایدار امنیت غذایی در شرایط نامطمئن آینده است.
انتهای پیام
