جشنواره انگور را نمیتوان صرفاً نمایشگاهی از خوشههای رسیده و فرآوردههای آن دانست؛ این جشنواره فرصتی است برای بازخوانی بخشی از فرهنگ و سبک زندگی مردمی که انگور در زیست روزمره آنان جایگاهی فراتر از یک محصول دارد.
در این رویداد، آنچه در کنار هم قرار میگیرد تنها محصولات تاکستانها نیست، بلکه روایتهایی از گذشته و امروز ارومیه است؛ روایتهایی که در غذاها، نغمهها، آیینها و خاطرات مردم این شهر جریان دارند و جشنواره فرصتی فراهم میکند تا این میراث فرهنگی از دل زندگی روزمره بیرون آمده و در معرض دید و تجربه نسل امروز قرار گیرد.
نهمین جشنواره انگور ارومیه امسال نیز با حضور شهروندان، گردشگران و مسئولان درحال برگزاری است؛ رویدادی که اگرچه نام خود را از یکی از محصولات شناختهشده ارومیه گرفته، اما در سالهای اخیر فراتر از معرفی یک محصول، به بستری برای بازنمایی بخشی از فرهنگ، آیینها و سبک زندگی مردم این منطقه تبدیل شده است.
جشنواره انگور فرصتی برای معرفی هویت شهر
شهردار ارومیه ۱۹ شهریور در جریان برگزاری این جشنواره با اشاره به ریشههای فرهنگی آن اظهار کرد: جشنواره انگور ریشه در آیینهای بومی و سنتهای این شهر در پاسداشت و شکرانه برداشت محصول دارد و برگزاری چنین رویدادهایی علاوه بر جنبه اقتصادی، در معرفی فرهنگ و داشتههای بومی نیز مؤثر است.
آیدین رحمانی رضائیه افزود: توجه به ابعاد فرهنگی جشنوارهها میتواند موجب شود این رویدادها از یک برنامه مناسبتی فراتر رفته و به فرصتی برای معرفی هویت و ظرفیتهای فرهنگی شهر تبدیل شوند.
شهردار ارومیه با تأکید بر نقش دیدگاههای تخصصی در ارتقای کیفیت رویدادهای فرهنگی، خاطرنشان کرد: بهرهگیری از دیدگاهها و نظرات متخصصان حوزه فرهنگ میتواند به بهبود فرآیند برگزاری جشنوارهها و افزایش کیفیت محتوای این رویدادها کمک کند.
وی همچنین فرهنگ را یکی از زیربناهای اساسی جامعه دانست و گفت: فرهنگ بهویژه در شرایطی که کشور با تهدیدها و تجاوز دشمن مواجه است، نقشی بنیادین در تقویت انسجام اجتماعی، حفظ هویت ملی و افزایش مشارکت مردم دارد.
رحمانی رضائیه بر ضرورت استفاده هدفمند از ظرفیتهای فرهنگی و رسانهای نیز تأکید کرد و افزود: هدایت و ارائه خوراک رسانهها در قالب یک قرارگاه رسانهای منسجم میتواند به تبیین برنامهها، تقویت اولویتهای فرهنگی و افزایش اثربخشی اقدامات مدیریت شهری کمک کند.
شهردار ارومیه همچنین با تأکید بر ضرورت توجه به پیوست فرهنگی در اقدامات مدیریت شهری، اظهار کرد: همه برنامهها و اقدامات، حتی پروژههای عمرانی، باید دارای پیوست فرهنگی باشند و اولویتبندی و بودجهریزی نیز با توجه به این موضوع انجام شود.
به گفته وی، توجه به پیوست فرهنگی در پروژههای عمرانی و توسعه شهری میتواند زمینه ایجاد اشتراک فکری میان مدیران و برنامهریزان را فراهم کرده و موجب شود اقدامات شهری متناسب با نیازهای فرهنگی و اجتماعی شهروندان پیش برود.

ضرورت تقویت رویکردهای فرهنگی و اجتماعی
رئیس شورای اسلامی شهر ارومیه نیز در آیین افتتاح این جشنواره بر ضرورت تقویت رویکردهای فرهنگی و اجتماعی در مدیریت شهری تأکید کرد و گفت: مدیریت شهری نوین تنها به حوزههایی همچون پسماند، آسفالت و ترافیک محدود نمیشود، بلکه مدیریت فرهنگ، هویت، نشاط و کیفیت زندگی شهروندان نیز از وظایف مهم مدیریت شهری است.
حسین پناهی ااظهار کرد: توسعه شهری در کنار پیوستهای فرهنگی و اجتماعی میتواند به شکلگیری شهرهایی انسانمحور، پویا و سرزنده کمک کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی ارومیه، بر حمایت از هنرمندان بومی، احیای سنتهای اصیل، حفظ هویت ایرانی ـ اسلامی محلات و توسعه زیرساختهای ورزشی بهعنوان مؤلفههای مؤثر در ارتقای نشاط اجتماعی تأکید کرد.
رئیس شورای اسلامی شهر ارومیه، جشنواره انگور را نمونهای از یک رویداد جامع اجتماعی و فرهنگی دانست و گفت: این جشنواره نشان میدهد که میتوان ظرفیتهای طبیعی، میراث کشاورزی، فرهنگ بومی و آداب و رسوم را در کنار اقتصاد محلی، گردشگری و نشاط اجتماعی قرار داد و از این ظرفیتها برای تقویت فرهنگ عمومی و زندگی شهری بهره گرفت.
وی همچنین بر ضرورت بازتعریف و بازنمایی آداب و رسوم گذشتگان برای نسل جدید با استفاده از فناوریهای روز، ابزارهای هوشمند و مدلهای نوین فرهنگی تأکید کرد.
سنتهایی که هنوز برای نسل جدید جذاباند.

جشنواره انگور را فرصتی برای معرفی آداب و رسوم و فرهنگ ارومیه
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانغربی در گفت و گو با ایسنا، جشنواره انگور را فرصتی برای معرفی آداب و رسوم و فرهنگ استان و شهر ارومیه دانست و اظهار کرد: رویدادهایی از این دست میتوانند بخشی از میراث فرهنگی و سنتهای بومی را در معرض دید مردم و بهویژه نسل جوان قرار دهند.
مرتضی صفری با اشاره به نمایش روشهای سنتی پخت شیره انگور، تهیه کشمش، میلاخ و دیگر فرآوردههای سنتی انگور در جشنواره، افزود: آشنایی نسل جوان با این شیوهها میتواند به شناخت بیشتر آنان از میراث ناملموس و سنتهای بومی کمک کند و نباید اجازه داد این سنتها به مرور زمان فراموش شوند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانغربی با اشاره به پیشینه برگزاری رویدادهای مرتبط با محصولات کشاورزی در کشور و استان، گفت: بسیاری از این جشنوارهها ریشه در سنتهای قدیمی شکرگزاری دارند و جشنوارههای سیب و انگور نیز در واقع ادامهدهنده بخشی از همین سنتها هستند که در کنار معرفی ظرفیتهای منطقه، میتوانند به حفظ میراث فرهنگی، انتقال سنتها به نسلهای جدید و ایجاد نشاط اجتماعی کمک کنند.

جشنواره فرصتی برای آشنایی نزدیکتر مهمانان با فرهنگ و سبک زندگی مردم منطقه
فرماندار ارومیه نیز در جریان برگزاری نهمین جشنواره انگور با حضور در بخشهای مختلف این رویداد، جشنواره را فرصتی برای معرفی ظرفیتهای شهرستان در حوزههای مختلف دانست و با اشاره به جایگاه انگور در فرهنگ و زندگی مردم ارومیه، اظهار کرد: برگزاری جشنوارههایی با محوریت داشتههای بومی، امکان معرفی ظرفیتهای شهرستان در کنار آداب و رسوم و جاذبههای فرهنگی و گردشگری را فراهم میکند.
قهرمان عیوضلو افزود: این رویدادها زمانی میتوانند اثرگذاری بیشتری داشته باشند که ابعاد مختلف ظرفیتهای یک منطقه را در کنار یکدیگر به مخاطب معرفی کنند؛ از محصولات و داشتههای بومی گرفته تا فرهنگ، آداب و رسوم و ظرفیتهای گردشگری.
وی همچنین بر اهمیت مشارکت مردم در چنین رویدادهایی تأکید کرد و گفت: حضور شهروندان و گردشگران در جشنوارهها میتواند به شناختهشدن بیشتر ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری ارومیه کمک کند و زمینه آشنایی نزدیکتر مهمانان با فرهنگ و سبک زندگی مردم منطقه را فراهم آورد.
اما شاید بخشی از واقعیت جشنواره را بتوان در روایت کسانی دید که برای نخستین بار یا از فاصلهای دورتر به آن آمدهاند.

یکی از بازدیدکنندگان که از شیراز به ارومیه سفر کرده بود، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: جشنواره بسیار شاد و دارای برنامههای متنوع بود و آشنایی با روش تهیه شیره انگور برای ما جذاب بود و به عنوان سوغات برای اقوام خریداری کردیم.
وی ادامه داد: در این جشنواره علاوه بر آشنایی با انواع انگور، دیدن برنامههای مربوط به فرهنگ مردم ارومیه، آداب و رسوم، لباسهای محلی، موسیقی فولکلور و سنتی و آیینهای مختلف برای ما بسیار جذاب بود و این حضور، شب بهیادماندنی را برای ما رقم زد.
یک گردشگر ترکیهای نیز که برای دومین سال در جشنواره انگور ارومیه حضور یافته بود، به ایسنا گفت: سال گذشته نیز در این جشنواره شرکت کردم و امسال همراه خانوادهام آمدم.
وی افزود: موسیقی محلی، رقص آذربایجانی و غذاهای محلی که برخی از آنها با غذاهای ترکیه نیز قرابت دارند، برای خانوادهام تجربه متفاوتی بود.
این گردشگر با اشاره به فرآوردههای تهیهشده از انگور گفت: با دسرها و غذاهایی که با شیره انگور و کشمش تهیه میشوند آشنا شدیم و در مجموع، جشنواره علاوه بر ایجاد فضای نشاط و سرگرمی، جنبه آموزشی نیز داشت.

به گزارش ایسنا؛ آنچه در روایت مسئولان و گردشگران از نهمین جشنواره انگور ارومیه به چشم میآید، این است که انگور در این رویداد بیش از آنکه صرفاً یک محصول باشد، دروازهای برای ورود به بخشی از فرهنگ ارومیه است؛ فرهنگی که در طعم غذاهای محلی، روش تهیه دوشاب، موسیقی و رقصهای بومی، پوشش سنتی، آیینهای شکرگزاری و خاطرات نسلهای مختلف بازتاب پیدا میکند.
در چنین رویدادهایی، نسل جدید با دیدن، شنیدن، چشیدن و تجربهکردن با بخشی از میراث فرهنگی شهر خود آشنا میشود و گردشگر نیز ارومیه را تنها از مسیر جاذبههای شناختهشده نمیبیند، بلکه با بخشی از سبک زندگی و فرهنگ مردم آن مواجه میشود.شاید به همین دلیل است که نام جشنواره از انگور گرفته شده، اما روایت آن به انگور ختم نمیشود؛ انگور بهانه است تا بخشی از فرهنگ ارومیه دوباره دیده، تجربه و برای نسلهای بعد روایت شود.
انتهای پیام