ریحانه شریعتی در حاشیه بازدید از وضعیت منطقه شکار ممنوع نوبهار در گفتوگو با ایسنا ضمن تشریح پیامدهای مخرب خشکسالیهای زنجیرهای بر اکوسیستمهای این شهرستان، از اجرای پروژههای مشارکتی برای تأمین آب حیات وحش خبر داد و اظهار کرد: حفاظت از تنوع زیستی، امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند رویکردی فراتر از اقدامات اداری است.
وی تصریح کرد: طی سالهای اخیر، استان خراسان رضوی و به ویژه شهرستان مهولات، تحت تأثیر نوسانات اقلیمی و خشکسالیهای پیاپی قرار گرفته است. این پدیدهها تنها به کاهش تولیدات کشاورزی محدود نمانده، بلکه در ابعادی عمیقتر، زیستبومهای طبیعی و حیات وحش منطقه را با بحرانی جدی مواجه کرده است.
وی با اشاره به شرایط سخت زیستی برای گونههای جانوری در منطقه شکار ممنوع نوبهار، اظهار کرد: تغییرات اقلیمی که این روزها در قالب گرمایش زمین و کاهش نزولات جوی نمود پیدا کرده است، در شهرستان مهولات به شکلی بیسابقه، زیرساختهای زیستی را متزلزل کرده است.
فرماندار مهولات خاطرنشان کرد: این منطقه با وسعتی بالغ بر ۱۷۰ هزار هکتار، یکی از استراتژیکترین و ارزشمندترین پهنههای طبیعی در استان خراسان رضوی به شمار میرود که زیستگاه گونههای شاخصی همچون آهو و هوبره است.
وی تصریح کرد: خشکسالیهای طولانی مدت، چرخه هیدرولوژیک منطقه را مختل کرده است. کاهش شدید بارشهای مؤثر، منجر به خشکیدگی تعدادی از چشمهسارها، قناتها و آبشخورهای طبیعی شده که در گذشته تأمین کننده نیاز آبی حیات وحش بودند.
شریعتی اظهار کرد: وقتی یک زیستگاه با کمبود آب مواجه میشود، تنها تشنگی مشکل نیست؛ بلکه زنجیرهای از پیامدهای مخرب آغاز میگردد. کاهش آب باعث میشود گیاهان مرتعی که منبع اصلی تغذیه آهوان هستند کیفیت و کمیت خود را از دست بدهند و این امر، بقای جمعیتهای جانوری را با تهدید مواجه میکند.
وی افزود: در شرایطی که منابع آبی کاهش مییابد، حیات وحش برای دسترسی به آب و غذا ناگزیر به مهاجرت از زیستگاههای امن به حاشیه مزارع و مناطق مسکونی میشود. این جابهجایی، آنها را در معرض خطراتی همچون شکار غیرمجاز، تصادفات جادهای و درگیری با سگهای گله قرار میدهد. در واقع، خشکسالی، دیوار امنیتی حفاظتی را برای این جانوران فرو میریزد.
فرماندار مه ولات با اشاره به اقدامات انجام شده برای مقابله با این تهدیدها توسط محیط زیست از اجرای پروژه حفر آبگیرهای باران در منطقه شکار ممنوع نوبهار توسط این اداره خبر داد و در تشریح جزئیات این پروژه گفت: با توجه به کمبود شدید منابع آبی، ضرورت داشت تا با کمترین هزینه و بالاترین کارایی، دسترسی حیات وحش به آب تسهیل شود. با مشارکت خیرین و حامیان محیطزیست که دغدغه حفظ میراث طبیعی را دارند، عملیات حفر و بهسازی آبگیرهای سطحی در نقاط استراتژیک منطقه اجرا شد.
وی درباره ملاحظات فنی این پروژه اظهار کرد: نکته حائز اهمیت در این طرح، حفظ یکپارچگی زیستگاه است. این آبگیرها به گونهای طراحی شدهاند که کمترین مداخله را در ساختار زمینشناختی و مسیرهای حرکت حیات وحش داشته باشند.
شریعتی تصریح کرد: این سازهها با استفاده از شیب طبیعی زمین، آبهای حاصل از بارشهای پراکنده و فصلی را در مخازنی ذخیره میکنند تا در ماههای گرم سال و ایام اوج خشکسالی، به عنوان منبع حیاتی برای شرب جانوران مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: اجرای این آبگیرها، اگرچه اقدامی تسکینی در برابر بحران خشکسالی است، اما نقش بسیار مؤثری در کاهش تنشهای محیطی و تثبیت جمعیت گونههای هدف آهو و هوبره ایفا کرده است.
فرماندار مهولات با بیان اینکه این طرح که با مشارکت مردم و خیرین اجرا شده در برابر برخی پیامدهای تغییرات اقلیمی ایستادگی خواهد کرد، تصریح کرد: منطقه شکار ممنوع نوبهار نه تنها از نظر تنوع زیستی، بلکه از نظر وسعت ۱۷۰ هزار هکتار نیز یکی از مناطق منحصر به فرد در خراسان رضوی محسوب میشود.
وی در این باره گفت: حفاظت از این پهنه گسترده، نیازمند نظارت مستمر و شبانهروزی است. نیروهای یگان حفاظت محیطزیست مهولات، با وجود محدودیتهای تجهیزاتی و وسعت زیاد منطقه، به صورت مداوم در حال گشتزنی و پایش مناطق هستند تا از تخریب زیستگاه، چرای غیرمجاز دام و فعالیتهای شکارچیان غیرمجاز جلوگیری کنند.
شریعتی، با تأکید بر اینکه حفاظت از حیات وحش، یک مسئولیت همگانی است، اظهار کرد: نگاه به حفاظت، باید نگاهی مشارکتمحور باشد. پروژه آبگیرهای باران که با همت خیرین انجام شد، نشان دهنده بیداری وجدان عمومی جامعه نسبت به محیطزیست است. این همدلی، پشتوانه محکمی برای نیروهای اجرایی ما در میدان نبرد با آفات انسانی و محیطی است.
وی ضمن ابراز نگرانی از روند تغییرات اقلیمی در سالهای آینده، تصریح کرد: باید بپذیریم که شرایط اقلیمی به وضعیت نرمال گذشته باز نمیگردد؛ بنابراین، استراتژی ما باید از مدیریت بحران به سمت مدیریت تابآوری تغییر کند. تأمین منابع پایدار آب برای حیات وحش، تقویت پوشش گیاهی و حفاظت سختگیرانه از هستههای مرکزی زیستگاه، از جمله برنامههای اصلی ماست.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست مه ولات در این بازدید با خطاب قرار دادن شهروندان و علاقمندان به طبیعت، از آنها خواست تا به عنوان بازوان نظارتی محیطزیست عمل کنند. از تمامی شهروندان، جوامع محلی، کشاورزان و حامیان طبیعت درخواست داریم که نسبت به تحرکات مشکوک در عرصههای طبیعی حساس باشند. مشاهده شکارچیان غیرمجاز، تخلیه پسماند در زیستگاهها یا اقدامات منجر به تخریب پوشش گیاهی، همه و همه تهدیدی علیه سلامت عمومی و میراث آیندگان است.
اباذر حسیننژاد، با اشاره به وسعت عظیم و ناهمواریهای جغرافیایی منطقه نوبهار، اظهار کرد: یگانهای حفاظت محیطزیست مهولات، برنامههای گشتزنی خود را به صورت شبانهروزی و در تمامی نقاط حساس منطقه اجرا میکنند. این نیروها نه تنها در روز، بلکه در تاریکی شب که بیشترین احتمال فعالیتهای مخربانه و شکار غیرمجاز وجود دارد، در حال پایش و نظارت بر حیات وحش و عرصههای طبیعی هستند.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست مه ولات افزود: هدف از این گشتهای مداوم، ایجاد یک بازدارندگی عملیاتی است. حضور نیروهای یگان در نقاط استراتژیک، علاوه بر شناسایی سریع هرگونه تخریب زیستگاه یا چرای غیرمجاز دام، از ورود عوامل مخرب به هستههای مرکزی زیستگاههای حیاتی جلوگیری میکند.
وی تصریح کرد: با وجود وسعت بسیار زیاد منطقه نوبهار، یگانهای حفاظت نمیتوانند در هر لحظه و در هر نقطه از این پهنه عظیم حضور فیزیکی داشته باشند. از این رو، نقش شهروندان، طبیعت دوستان و جوامع محلی در شناسایی و گزارش فعالیتهای مشکوک، یک ضرورت غیرقابل انکار است.
وی در پایان تأکید کرد: شهروندان میتوانند در صورت مشاهده هرگونه تخلف زیستمحیطی، مراتب را بلافاصله از طریق سامانه ارتباطی ۱۵۴۰ گزارش دهند. گزارشهای مردمی، نقش مهمی در پیشگیری از جرائم زیستمحیطی و حفاظت از آهوان و هوبرههای نوبهار دارد.
انتهای پیام
