محمد جهانپا شنبه ۲۸ شهریور در نشست خبری دومین رویداد بین المللی سیمرغ اظهار کرد: دومین دوره این رویداد پس از پایان موفق نخستین دوره در دستور کار قرار گرفت. در دوره نخست بیش از ۲۰۰۰ اثر در بخشهای مختلف به دبیرخانه رسید که از نظر گستردگی آثار، اتفاق قابل توجهی بود.
وی افزود: این آثار در حوزههای کودک، نوجوان و بزرگسال و در بخشهایی همچون پردهخوانی رضوی و عاشورایی، حماسههای معاصر، مرشدخوانی، ضرب و زنگ زورخانه و نقالی حماسی ارائه شد. مرحلهای از این رویداد نیز در اردیبهشتماه سال جاری در خانه تاریخی داروغه مشهد برگزار شد که با استقبال قابل توجه خانوادهها همراه بود. این استقبال موجب شد دبیرخانه درخواست برگزاری دوره دوم را مطرح کند که با حمایت مسئولان مورد توجه قرار گرفت.
دبیر اجرایی دومین رویداد بینالمللی جشنواره سیمرغ با اشاره به تجربه دوره نخست، همکاری دستگاههای مختلف را یکی از ظرفیتهای این رویداد دانست و گفت: در دوره گذشته همکاریهایی با صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران و آموزش و پرورش از طریق اپلیکیشن شاد شکل گرفت و امیدواریم این همکاریها در دوره دوم نیز ادامه پیدا کند.
وی بیان کرد: در شرایط امروز، توجه به کودکان و نوجوانان و سوق دادن آنان به سمت فرهنگ حماسه، وطن و نام ایران اهمیت زیادی دارد و برگزاری چنین رویدادهایی میتواند زمینهای برای حضور و فعالیت این نسل در عرصههای فرهنگی و هنری فراهم کند.
جهانپا درباره تفاوتهای دومین دوره با دوره نخست، خاطرنشان کرد: یکی از تفاوتهای مهم این دوره، حضور هوشنگ جاوید به عنوان دبیر علمی رویداد است. همچنین با توجه به استقبال شرکتکنندگان از حضور محسن میرزاعلی، وی به عنوان دبیر هنری دومین رویداد فعالیت خواهد کرد. همچنین در این دوره تلاش شده است برخی نقاط ضعف شناساییشده در دوره نخست، بهویژه در حوزه متون نقالی و پردهخوانی، برطرف شود. در همین راستا با حمایت ریاست جشنواره، حدود ۱۰ مجلس نقل ویژه حضرت رضا (ع) در حال نگارش است که امیدواریم پس از طی مراحل لازم، بهعنوان یک اثر مکتوب در سطح کشور منتشر شود.
دبیر اجرایی دومین رویداد بینالمللی جشنواره سیمرغ ایجاد بانک اطلاعاتی از شرکتکنندگان دوره نخست را از دیگر ظرفیتهای جشنواره برشمرد و گفت: در دوره نخست بیش از دو هزار نفر در رویداد شرکت کردند و ارتباط دبیرخانه با بخش قابل توجهی از این افراد همچنان ادامه دارد و اطلاعات و اخبار جشنواره به صورت مستمر برای آنان ارسال میشود. این بانک اطلاعاتی ظرفیت مناسبی برای دوره دوم ایجاد کرده و انتظار داریم این دوره با استقبال گستردهتری از سوی نوجوانان و جوانان مواجه شود.
تقویت بخش حماسههای معاصر و بینالملل
جهانپا با اشاره به افزایش استقبال دستگاههای فرهنگی از دومین دوره جشنواره، بیان کرد: در دوره جدید دستگاههای مختلف فرهنگی نیز ظرفیت این رویداد را مورد توجه قرار دادهاند و حوزه هنری و دفتر مرکز نمایش آن ازجمله مجموعههایی هستند که برای همراهی با جشنواره اعلام آمادگی کردهاند.
وی بخش حماسههای معاصر را یکی از ویژگیهای مهم رویداد دانست و گفت: در دوره نخست تعدادی از نقالان تلاش کردند داستانهای شاهنامه را با اتفاقات روز پیوند دهند و برخی از این اجراها نیز با استقبال و موفقیت همراه شد. همچنین در بخش حماسهخوانی، افرادی که در دوره نخست تجربه کسب کردهاند به مجموعه شرکتکنندگان اضافه خواهند شد.
دبیر اجرایی دومین رویداد بینالمللی جشنواره سیمرغ افزود: در دوره نخست شرکتکنندگانی از استانهای مختلف کشور حضور داشتند و مشارکت تنها به مشهد و تهران محدود نبود. این گستردگی نشان میدهد صدای جشنواره به نقاط مختلف کشور رسیده است. در دوره نخست آثاری از کشورهایی همچون هند و تاجیکستان دریافت شد، اما به دلیل شرایط پیشآمده در اسفندماه و درگیریهای مرتبط با جنگ، امکان حضور برخی از این هنرمندان در جشنواره فراهم نشد.
جهانپا ادامه داد: در دوره دوم وکیلیآذر به عنوان دبیر بینالملل جشنواره فعالیت میکند. وی سالها در حوزه روابط عمومی و بینالملل مرکز هنرهای نمایشی کشور فعالیت داشته و در زمینه ارتباط میان هنرهای نمایشی ایران و کشورهای مختلف تجربه دارد. وکیلیآذر بهزودی سفری به بازار بزرگ هنرهای نمایشی در ارمنستان خواهد داشت و جشنواره را در آن رویداد معرفی خواهد کرد. همچنین از طریق دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه در مشهد نیز رایزنیهایی در حال انجام است تا علاقهمندان این حوزه برای حضور در جشنواره دعوت شوند.
دبیر اجرایی دومین رویداد بینالمللی جشنواره سیمرغ افزود: یکی از گروههایی که مورد توجه قرار گرفتهاند، طلاب جامعهالمصطفی هستند که از کشورهای مختلف در ایران حضور دارند و در صورت علاقهمندی به فعالیتهای مذهبی و هنری، میتوانند در بخش پردهخوانی مذهبی جشنواره حضور پیدا کنند.
وی درباره زمانبندی این دوره گفت: شرکتکنندگان در بخشهای مرشدخوانی، نقالی، پردهخوانی رضوی و عاشورایی و حماسههای معاصر تا ۳۰ آذرماه فرصت دارند آثار خود را به دبیرخانه ارسال کنند. در دیماه فرآیند جمعبندی و داوری آثار انجام خواهد شد و امیدواریم در نیمه نخست بهمنماه، اختتامیه در مشهد با حضور برگزیدگان و اجرای آثار آنان برگزار شود.
جهانپا درباره نحوه حضور گروههای خارجی نیز اظهار کرد: ترجیح دبیرخانه این است که گروههای خارجی به صورت حضوری در رویداد شرکت کنند، اما با توجه به تجربه دوره قبل و شرایط موجود، باید امکان فراهم کردن بستر مناسب برای حضور آنان بررسی شود. در صورت فراهم نبودن امکان حضور، این احتمال وجود دارد که آثار گروههای بینالمللی به صورت ویدئویی دریافت و در جریان جشنواره نمایش داده شود.
تلاش برای تبدیل جشنواره سیمرغ به رویدادی مستمر
در ادامه معاون زیارت و گردشگری سازمان اجتماعی و فرهنگی شهرداری مشهد، اظهار کرد: یکی از مأموریتهای اصلی معاونت زیارت و گردشگری شهرداری مشهد، توجه به هویت شهر مشهد و پاسداشت زبان و ادبیات فارسی است. در ابتدای دوره ششم مدیریت شهری، کمیته مشورتی و کارگروهی با عنوان «حکیم توس» با حضور نخبگان دانشگاهی، صاحبنظران و نمایندگان دستگاههای فرهنگی شهر شکل گرفت. به واسطه فعالیت این کارگروه، طی چند سال گذشته تولید محتوای قابل توجهی انجام و برنامههای مختلفی در سطح شهر مشهد و سطح ملی طراحی و اجرا شد که یکی از شاخصترین آنها «دهه ادب و حماسه» بود که از ۲۵ اردیبهشت، همزمان با بزرگداشت فردوسی، تا سوم خرداد، سالروز آزادسازی خرمشهر، برگزار میشود.
سیدجلیل بامشکی بیان کرد: برای گروههای سنی مختلف برنامههایی طراحی شده است. برای کودکان، با همکاری صداوسیما پویش «بچهمرشد» راهاندازی شد و چند قسمت انیمیشن و تعدادی نماهنگ با موضوع پاسداشت زبان و ادبیات فارسی تولید و از شبکه پویا پخش شد. استقبال از این پویش به اندازهای بود که صداوسیما آمادگی خود را برای برگزاری سالانه آن اعلام کرد و برخی کلانشهرها ازجمله تهران و یزد نیز خواستار اجرای آن شدند.
وی احیای سنت شاهنامهخوانی در کافیشاپها را از دیگر برنامهها دانست و گفت: با توجه به سابقه قهوهخانهها و حضور مرشدان و نقالان در این مکانها، تلاش کردیم این سنت را در قالبی متناسب با فضای امروز احیا کنیم. تعدادی از کافیشاپها از این طرح استقبال کردند و حتی پس از پایان دوره اجرای برنامهها، برخی از آنها به صورت مستقل به برگزاری شاهنامهخوانی ادامه دادهاند.
معاون زیارت و گردشگری سازمان اجتماعی و فرهنگی شهرداری مشهد برگزاری جشنواره طراحی و ساخت عروسکهای شاهنامه را از دیگر برنامهها برشمرد و گفت: مجموعه این برنامهها نشان میدهد روحیه حماسی، وطندوستی و علاقه به زبان و ادبیات فارسی در میان مردم وجود دارد و مسئله اصلی، کمبود برنامه و فرصت برای بروز این علاقه است.
تولید متون جدید و استفاده از ظرفیت برگزیدگان
بامشکی درباره نخستین دوره جشنواره سیمرغ گفت: حدود دو سال پیش نخستین دوره جشنواره آغاز شد و تصور نمیکردیم با چنین میزان استقبالی مواجه شویم. پس از رسیدن بیش از ۲۰۰۰ اثر به دبیرخانه، فرآیند داوری تغییر کرد و چند مرحله داوری برای بررسی آثار در نظر گرفته شد.
وی افزود: شرکتکنندگانی از نقاط مختلف کشور و حتی خارج از کشور در این رویداد حضور داشتند و بر اساس این استقبال، شورای راهبردی جشنواره تصمیم گرفت دوره دوم نیز برگزار شود. تلاش خواهیم کرد این رویداد به صورت مستمر ادامه پیدا کند و همچنین پیگیر ثبت جشنواره به عنوان یک رویداد ملی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهیم بود.
معاون زیارت و گردشگری سازمان اجتماعی و فرهنگی شهرداری مشهد ادامه داد: یکی از نتایج برگزاری جشنواره، شکلگیری ایدهها و برنامههای جدید بود. در دهه ادب و حماسه امسال نیز پویش «حماسهخوانان ایران» برای نوجوانان مشهدی برگزار شد و در ۱۰ نقطه شهر معرفی شد. نوجوانان در این برنامه به اجرای آثار پرداختند و استادان این حوزه نیز برای آموزش آنان حضور داشتند.
وی خاطرنشان کرد: برخی نوجوانان و جوانانی که در جشنواره شرکت کرده و توانمندی آنها شناسایی شده است، در طول سال در برنامههای مختلف شهری مورد استفاده قرار میگیرند. همچنین در برنامههای مرتبط با آرامگاه فردوسی و تورهای این مجموعه تلاش میکنیم از ظرفیت همین هنرمندان در بخشهایی مانند نقالی و پردهخوانی استفاده شود.
بامشکی درباره برنامههای دوره دوم گفت: برگزاری دورههای آموزشی برای شرکتکنندگان و فراهم کردن متون و طومارهای آماده برای علاقهمندان به نقالی و پردهخوانی از برنامههای این دوره است. بسیاری از افرادی که وارد این عرصه میشوند نوجوان هستند یا به تازگی به هنرهای حماسی علاقهمند شدهاند و به آموزش تخصصی نیاز دارند.
وی افزود: تاکنون ۱۰ مجلس نقل با موضوع حضرت رضا (ع) تولید شده و بنا داریم در موضوعات دیگری مانند نقلهای علوی، حماسی، شاهنامه و حماسههای معاصر نیز تولیدات جدید داشته باشیم. هدف این است که این آثار با کیفیت و پختگی لازم تولید شوند و پس از دریافت بازخوردها، مسیر تولید آثار بعدی مشخص شود.
معاون زیارت و گردشگری سازمان اجتماعی و فرهنگی شهرداری مشهد تصریح کرد: نمونه متون و طومارهای تولیدشده در سایت جشنواره قرار خواهد گرفت تا علاقهمندان در شهرهای مختلف کشور بتوانند از این محتوا استفاده کنند و مسیر آموزش و فعالیت آنها در حوزه نقالی، پردهخوانی و هنرهای حماسی ادامه پیدا کند.
برنامهریزی برای تورهای تخصصی آرامگاه فردوسی
در ادامه رئیس اداره فرهنگ میزبانی سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد، نیز اظهار کرد: از ابتدای سال جاری برنامههای مختلفی با محوریت توس، شاهنامه و فردوسی اجرا شده و برای نیمه دوم سال نیز برنامههای متنوعی پیشبینی شده است که یکی از آنها برگزاری تورهای ویژه آرامگاه فردوسی برای گروههای مختلف است.
مهدیه برادران ادامه داد: تورهای جداگانهای برای مدارس، سالمندان و کارکنان در نظر گرفته شده است تا این گروهها با آرامگاه فردوسی، شاهنامه و ظرفیتهای فرهنگی منطقه توس بیشتر آشنا شوند.
برادران برگزاری جلسات شاهنامهخوانی در فرهنگسراها را از دیگر برنامهها دانست و گفت: در نظر داریم برخی فرهنگسراها به پاتوق شاهنامه خوانی تبدیل شوند. در حال حاضر فرهنگسراهای بهشت، الهیه، رسانه، شاهنامه و حماسه در این طرح مورد توجه قرار گرفتهاند و برنامههای مرتبط با شاهنامهخوانی در آنها دنبال میشود.
وی افزود: در فرهنگسرای شاهنامه و حماسه برنامههای تخصصی مختلفی در حال برگزاری است و دوره آموزش نقالی کودکان که در طول سه ماه تابستان برگزار شد، به دلیل استقبال همچنان ادامه دارد. همچنین تلاش میکنیم مفاهیم و داستانهای شاهنامه را در قالب تولیدات فرهنگی برای کودکان جذابتر و قابل استفادهتر کنیم.
رئیس اداره فرهنگ میزبانی سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد درباره رویداد «کودک و شاهنامه» گفت: مذاکرات اولیه برای اجرای سومین دوره این رویداد در حال انجام است. نخستین و دومین دوره با موفقیت برگزار شد و پیشبینی میکنیم این رویداد از این پس هر سال در یکی از مناطق شهری مشهد برگزار شود. «کودک و شاهنامه» نیز رویدادی تقریباً یکهفتهای برای دانشآموزان پایههای سوم تا ششم است که در جریان آن، کودکان در کنار آموزش و فعالیتهای تفریحی با مفاهیم، داستانها و ظرفیتهای شاهنامه آشنا میشوند و کارگاههای آموزشی مرتبط نیز برای آنها برگزار میشود.
برادران خاطرنشان کرد: تورهای آرامگاه فردوسی به صورت ثابت پنجشنبهها از طریق فرهنگسرای شاهنامه و حماسه برگزار میشود. تورهای تخصصی ویژه اقشار مختلف نیز در روزهای دیگر برگزار خواهد شد که رایگان نیست، اما شرکتکنندگان از ۷۰ درصد تخفیف برخوردار میشوند.
اجرای برنامههای فرهنگی و اجتماعی در هفته دفاع مقدس
رئیس اداره روابط عمومی سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد نیز با تشریح برنامههای هفته دفاع مقدس اظهار کرد: در این ایام چهار پروژه عمرانی و فرهنگی در سطح شهر مشهد به بهرهبرداری میرسد که «گذر حماسه» یکی از آنهاست. این گذر در رهباغ شهدای باغموزه دفاع مقدس ایجاد شده و شامل ۱۷ روایت حماسی با محوریت «ایران مقتدر» است که در قالب یک مسیر پیادهروی برای شهروندان طراحی شده است.
سجاد بذرافشان ادامه داد: مرکز فرهنگی خاتمالانبیا (ص) در منطقه ۱۰ شهرداری مشهد نیز با اعتباری بالغ بر ۵۰ میلیارد تومان و زیربنای ۱۲۵۰ مترمربع در پنج طبقه افتتاح میشود. این مرکز دارای بخشهایی ازجمله آمفیتئاتر و کلاسهای آموزشی است و برای توسعه فعالیتهای فرهنگی و آموزشی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
رئیس اداره روابط عمومی سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد از افتتاح بزرگترین چمن مصنوعی شرق کشور ویژه بانوان در بوستان ملت و بهرهبرداری از یادمان شهدای این بوستان خبر داد و گفت: رونمایی از کتاب «حماسه خورشید» و «اطلس گردشگری و مقاومت» نیز از دیگر برنامههای این هفته است. نمایشگاه عکس «رهبر شهید» و برنامه «سینما مقاومت» در فرهنگسراهای سطح شهر برگزار میشود و فیلمهایی با موضوع دفاع مقدس برای شهروندان به نمایش درمیآید. همچنین برنامه «فصل پایداری» ویژه دانشآموزان و مدارس و اردوهای «جبهه همین نزدیکی» برگزار خواهد شد.
بذرافشان بیان کرد: «جبهه همین نزدیکی» مجموعهای اردوگاهی در مشهد است که با شبیهسازی فضای جبهه و استفاده از ادوات جنگی، شرایطی را برای آشنایی دانشآموزان با فضای دفاع مقدس فراهم میکند و در آن روایتگری و برنامههای فرهنگی با محوریت آشنایی نسل نوجوان با مفاهیم دفاع مقدس اجرا میشود.
وی دیدار با خانواده شهدا، نصب «پلاک افتخار شهدا» بر سردر منازل شهدا، برنامه «دیدار با آسمانیها» و غبارروبی و عطرافشانی مزار شهدا را از دیگر برنامههای پیشبینی شده دانست و افزود: برنامه «سنگر خیابان» نیز در ۶۵ اجتماع شهری برگزار میشود و شامل روایتگری، تقدیر از پیشکسوتان دفاع مقدس و اجرای سرودهای حماسی خواهد بود. مجموعه این برنامهها با هدف گرامیداشت هفته دفاع مقدس، ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و ایجاد زمینه برای آشنایی بیشتر شهروندان، بهویژه نسل جوان و نوجوان، با روایتها و ارزشهای دوران دفاع مقدس اجرا میشود.
انتهای پیام
