دکتر محمدعلی جهانی در گفتوگو با ایسنا درباره نحوه مدیریت پسماندهای عفونی در شهرستان بابل اظهار کرد: پسماندهای عفونی پزشکی در مرحله تولید و نگهداری اولیه کاملاً از پسماندهای عادی تفکیک میشوند و مدیریت آنها تابع ضوابط اختصاصی است.
وی ادامه داد: در حال حاضر در هر ۸ بیمارستان تحت پوشش دانشگاه، پسماندهای عفونی پس از جمعآوری از بخشهای مختلف، در محل نگهداری موقت و مطابق با ضوابط بهداشتی نگهداری شده و سپس توسط دستگاههای بیخطرساز از نوع اتوکلاو، در داخل بیمارستان بیخطر میشوند.
جهانی گفت: پس از این فرآیند، پسماندها در زمره پسماند عادی قرار گرفته و برای دفع نهایی به شهرداری تحویل داده میشوند؛ ضمن آنکه عملکرد این دستگاهها نیز بهصورت دورهای توسط کارشناسان بهداشت محیط پایش و ارزیابی میشود. بنابراین پسماند بیمارستانی بهصورت عفونی وارد جریان پسماند عادی شهرستان نمیشود.
وضعیت مدیریت پسماند در مطبها و آزمایشگاهها
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل، درباره مراکز کوچکتر مانند درمانگاهها و مطبها گفت: در این مراکز نیز پسماندهای عفونی تفکیک و در شرایط مناسب نگهداری میشوند. این مراکز با شرکتهای مجاز قرارداد دارند و شرکت طرف قرارداد موظف به جمعآوری و امحای آن با رعایت شرایط قانونی است.
وی با اشاره به فعالیت شرکتهای امحای پسماند در استان افزود: در حال حاضر سه شرکت در سطح استان فعالیت دارند که به دلیل فاصله جغرافیایی، شرکتهای مستقر در تنکابن و بهشهر در بابل فعالیتی ندارند و شرکت «نوین فرآیند قائمشهر» تنها شرکت فعال در حوزه مدیریت پسماندهای پزشکی در شهرستان بابل است.
جهانی تصریح کرد: پسماند کلیه مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی، پایگاههای سلامت و ۹۰ درصد از درمانگاهها و آزمایشگاهها تحت پوشش این سازوکار است. با این حال، در مورد مطبها که حجم کمی زباله تولید میکنند، تنها حدود ۳۰ درصد دارای قرارداد با شرکتهای مجاز هستند.
وی ادامه داد: وضعیت سایر مراکز در برنامه پایش کارشناسان بهداشت محیط قرار دارد و در صورت مشاهده عدم رعایت ضوابط، اخطارهای قانونی صادر میشود.
جهانی یکی از چالشهای اصلی در بابل را محدود بودن شرکتهای مجاز فعال دانست و خاطرنشان کرد: نبودِ گزینههای اجرایی کافی، انعقاد قرارداد توسط مراکز خرد را با چالش مواجه کرده و نیازمند توسعه ظرفیتهای اجرایی و افزایش دسترسی به خدمات مدیریت پسماند است.
ابهامات احداث سایت پسماند در محدوده پل محمدحسنخان
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل در پاسخ به سؤالی درباره احداث سایت پسماند در نزدیکی پل محمدحسنخان با توجه به مشکلات زیستمحیطی سایت انجلیسی، گفت: باید میان ایستگاه موقت انتقال پسماند و محل دفن یا پردازش نهایی، تفکیک قائل شویم.
جهانی یادآورشد: دانشگاه علوم پزشکی متولی تعیین محل سایت نیست، اما از منظر بهداشت عمومی تأکید داریم که هر محل پیشنهادی باید از نظر پیامدهای بهداشتی، فاصله از سکونتگاهها، منابع آب، کنترل شیرابه و حشرات بهدقت بررسی شود.
وی افزود: تأیید یا رد مکان جدید منوط به طی فرآیندهای قانونی، انجام مطالعات کارشناسی و اخذ مجوزهای محیطزیست است. دانشگاه علوم پزشکی نیز در چارچوب وظایف خود، پیامدهای بهداشتی محل را بررسی و در فرآیندهای مربوط اعلام نظر خواهد کرد.
تعامل ساختارمند با اداره محیطزیست
جهانی درباره نحوه تعامل با اداره حفاظت محیطزیست خاطرنشان کرد: همکاری ما یک تعامل ساختارمند است؛ دانشگاه علوم پزشکی بهعنوان متولی سلامت بر فرآیندهای درونبیمارستانی و مطبها نظارت دارد و سازمان محیطزیست نیز بر نحوه دفع نهایی و عملکرد شرکتهای حمل و امحا نظارت عالیه دارد.
وی در ادامه گفت: ما دادههای پایشهای میدانی خود را در اختیار محیطزیست قرار میدهیم و در صورت بروز چالشهای زیستمحیطی، کارگروههای مشترک تشکیل و بازدیدهای میدانی انجام میشود. این همافزایی، اصلیترین بازوی ما برای تضمین سلامت عمومی و جلوگیری از آسیبهای زیستمحیطی در شهرستان بابل است.
جهانی تصریح کرد: همکاری معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی با اداره حفاظت محیط زیست در حوزه مدیریت پسماند، همکاری مستمر و بینبخشی و در چارچوب وظایف قانونی هر دو دستگاه است. در همین راستا، کارشناسان بهداشت محیط این معاونت بهصورت مستمر و در موارد لازم، به همراه کارشناسان محیط زیست از سایتهای دفن پسماند و ایستگاه موقت انتقال بازدید کرده و وضعیت موجود را از جنبههای بهداشتی و زیستمحیطی بررسی و موارد نیازمند اصلاح و پیگیری را دنبال میکنند.
وی ادامه داد: همچنین موضوعات مرتبط با مدیریت پسماند در جلسات و کارگروههای مربوطه مطرح و نظرات کارشناسی دستگاهها ارائه و پیگیری میشود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: در خصوص قرارداد یا تفاهمنامه نیز، همکاری موجود لزوماً مبتنی بر قرارداد مشترک نیست، بلکه عمدتاً در چارچوب وظایف قانونی و همکاری بینبخشی دستگاههای متولی انجام میشود.
وی خاطرنشان کرد: یکی از برنامههای مورد پیگیری معاونت بهداشتی در حوزه روستاها، استفاده از ظرفیت بهورزان برای آموزش و جلب مشارکت خانوارها در زمینه مدیریت صحیح پسماند است. اولویت ما در این برنامه، آموزش و فرهنگسازی در زمینه کاهش تولید پسماند، استفاده مجدد از مواد قابل استفاده، تفکیک پسماند از مبدأ و کاهش حجم پسماند دفعی است.
جهانی گفت: بهورزان به دلیل ارتباط مستمر و مستقیم با خانوارهای روستایی، ظرفیت مناسبی برای آموزش و فرهنگسازی، جلب مشارکت مردم، شناسایی مسائل و مشکلات بهداشتی ناشی از پسماند و انتقال آنها به شبکه بهداشت دارند.
وی ادامه داد: در کنار آن، تحقق مدیریت صحیح پسماند نیازمند همکاری بینبخشی با دهیاریها، بخشداریها و سایر دستگاههای متولی و مرتبط است. طبیعتاً جمعآوری و مدیریت اجرایی پسماندهای عادی در روستا در حیطه وظایف دستگاههای اجرایی مربوط، از جمله دهیاریهاست و نقش بهورزان در این برنامه، بیشتر آموزشی، فرهنگسازی، جلب مشارکت و پیگیری مسائل مرتبط با سلامت و بهداشت محیط است.
جهانی یادآور شد: هدف نهایی، حرکت تدریجی به سمت روستاهای پاک و برخوردار از مدیریت صحیح پسماند است؛ یعنی روستایی که در آن تولید پسماند کاهش پیدا کند، تفکیک از مبدأ انجام شود و از رهاسازی پسماند در محیط جلوگیری شود.
مدیر مرکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بابل با تاکید بر ضرورت همکاریهای بینبخشی در حوزه مدیریت پسماند، از اجرای طرح آموزشی با بهرهگیری از ظرفیت بهورزان برای تحقق «روستای پاک» در این شهرستان خبر داد.
دکتر جهانی در تشریح تعاملات این مرکز با اداره حفاظت محیط زیست بابل اظهار کرد: همکاری معاونت بهداشتی با اداره محیط زیست، یک تعامل مستمر و بینبخشی است که در چارچوب وظایف قانونی هر دو دستگاه تعریف میشود.
وی افزود: در همین راستا، کارشناسان بهداشت محیط این معاونت بهصورت دورهای و در موارد ضروری، با همراهی کارشناسان محیط زیست از سایتهای دفن پسماند و ایستگاههای موقت انتقال بازدید به عمل میآورند تا وضعیت موجود را از جنبههای بهداشتی و زیستمحیطی رصد کرده و موارد نیازمند اصلاح را پیگیری کنند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل تصریح کرد: موضوعات مرتبط با مدیریت پسماند بهطور مرتب در جلسات و کارگروههای تخصصی مطرح و نظرات کارشناسی دستگاهها برای اتخاذ تصمیمات موثر ارائه میشود. همکاری فعلی لزوماً محدود به یک تفاهمنامه یا قرارداد خاص نیست، بلکه مبتنی بر وظایف ذاتی و تعامل سازنده دستگاههای متولی جهت صیانت از سلامت عمومی است.
بهرهگیری از ظرفیت بهورزان برای تحقق روستای پاک
جهانی، به برنامههای ویژه این معاونت در حوزه روستایی اشاره کرد و گفت: یکی از اولویتهای ما در روستاها، استفاده از ظرفیت شبکه گسترده بهورزان برای آموزش و جلب مشارکت خانوارها در زمینه مدیریت صحیح پسماند است.
وی ادامه داد: محور اصلی این برنامه، آموزش و فرهنگسازی در سه حوزه کلیدی «کاهش تولید پسماند»، «استفاده مجدد از مواد» و «تفکیک پسماند از مبدأ» است تا حجم پسماند نهایی دفعی به حداقل برسد.
این مسئول با بیان اینکه بهورزان به دلیل ارتباط مستقیم و مستمر با خانوارهای روستایی، بهترین سفیران سلامت و آموزش هستند، افزود: این نیروها علاوه بر فرهنگسازی، نقش مهمی در شناسایی چالشهای بهداشتی ناشی از پسماند و انتقال آن به شبکه بهداشت ایفا میکنند.
جهانی خاطرنشان کرد: تحقق مدیریت صحیح پسماند نیازمند یک عزم ملی و همکاری بینبخشی با دهیاریها، بخشداریها و سایر متولیان اجرایی است؛ چرا که جمعآوری اجرایی پسماندهای عادی در روستاها بر عهده دهیاریهاست و نقش ما بیشتر در حوزههای نظارتی، آموزشی و سلامتمحور است. هدف نهایی ما حرکت تدریجی به سمت روستاهای پاک است؛ روستاهایی که در آنها تولید زباله مدیریت شده، تفکیک از مبدأ فرهنگ غالب است و رهاسازی پسماند در طبیعت به حداقل رسیده است.
انتهای پیام
