مجید شهبازی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به پیامدهای نشستن طولانی مدت و کم تحرکی بر سلامت جسمی اظهار کرد: نشستن طولانیمدت تنها یک عادت ساده نیست، بلکه میتواند بهعنوان یک عامل خطر جدی برای سلامت مطرح باشد؛ چراکه با ساعتها نشستن بیوقفه، سوختوساز بدن کاهش یافته، گردش خون کمتر شده و عضلات بزرگ پا و باسن فعالیت کمتری خواهند داشت و ستون فقرات نیز تحت فشار مداوم قرار میگیرد.
وی افزود: نشستن و کمتحرکی طولانیمدت میتواند با افزایش خطر بیماریهای قلبی-عروقی، دیابت نوع ۲، چاقی، کبد چرب، برخی سرطانها، کمردرد، گردندرد، ضعف عضلانی، کاهش تراکم استخوان و افت آمادگی قلبی-تنفسی همراه باشد. از نظر روانی نیز کمتحرکی با افسردگی، اضطراب و اختلال خواب ارتباط دارد.
دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت وقفههای حرکتی در طول روز تصریح کرد: میزان و پیوستگی نشستن اهمیت زیادی دارد و اگر فرد بیشتر ساعات بیداری خود را در حالت نشسته سپری کند و در طول روز وقفههای حرکتی نداشته باشد، این وضعیت نگرانکنندهتر است. مهمتر از کل زمان نشستن، طولانی و بیوقفه بودن آن است؛ بنابراین نشستنهای کوتاه و متناوب با نشستن چندساعته و پیوسته یکسان نیست.
نشستن طولانی و تشدید مشکلات ستون فقرات
شهبازی درباره ارتباط نشستن طولانی با مشکلات کمر گفت: نشستن، بهویژه نشستن طولانیمدت، میتواند مشکلات مربوط به دیسک کمر را تشدید کند و زمینه را برای آسیبهای ستون فقرات فراهم کند. به همین دلیل به افرادی که ساعات زیادی در حالت نشسته قرار دارند توصیه میکنیم هر نیم ساعت، حداقل یک دقیقه از جای خود بلند شده و راه بروند.
وی ادامه داد: کارمندان اداری، دانشجویان، رانندگان، کاربران طولانیمدت موبایل و رایانه و همچنین کودکان و نوجوانانی که به سبک زندگی کمتحرک عادت میکنند، از جمله گروههایی هستند که بیشتر در معرض پیامدهای کمتحرکی قرار دارند.
این متخصص فیزیوتراپی تصریح کرد: کارمندان به دلیل ساعتهای طولانی کار پشت میز، جلسات متعدد و استفاده مداوم از رایانه، دانشجویان به دلیل مطالعه طولانی، کلاسهای آنلاین و استفاده از شبکههای اجتماعی و کاربران صفحهنمایش نیز به دلیل نشستن ثابت و قرار گرفتن گردن در وضعیت نامناسب، ممکن است به تدریج با دردهای عضلانی-اسکلتی و کاهش آمادگی جسمانی مواجه شوند.
فعالیت بدنی باید وارد زندگی روزمره شود
شهبازی با تأکید بر اینکه فعالیت بدنی نباید تنها به برنامههای مقطعی ورزشی محدود شود، گفت: برای نهادینه شدن فعالیت بدنی، لازم است در سه سطح فرد، محیط کار و شهر تغییراتی ایجاد شود. در سطح فردی باید عادتهای کوچک و مستمر ایجاد شود و به جای هدفهای بزرگ و غیرواقعی، حرکتهای کوتاه در طول روز گنجانده شود. در محیط کار نیز فرهنگ سازمانی باید وقفههای فعال را تشویق کند و راهکارهایی مانند برگزاری جلسات پیاده، استفاده از میزهای ایستاده و فراهم کردن فرصت برای بلند شدن از میز در طول روز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نقش محیط شهری در افزایش تحرک خاطرنشان کرد: پیادهروهای ایمن، مسیرهای دوچرخهسواری، فضای سبز و حملونقل فعال باید در طراحی شهری تقویت شود. محیطهای کاری و آموزشی نیز باید به گونهای طراحی شوند که تحرک را در برنامه روزانه افراد بگنجانند.
چند راهکار ساده برای افراد پشتمیزنشین و رانندگان
دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره راهکارهای ساده برای افرادی که بیشتر ساعات روز را پشت میز یا در خودرو میگذرانند، اظهار کرد: بلند شدن و چند دقیقه راه رفتن در طول روز، انجام حرکات کششی کوتاه برای گردن، شانه و کمر، استفاده از پله به جای آسانسور، پارک خودرو در فاصلهای دورتر از مقصد و پیاده شدن یک ایست زودتر در صورت استفاده از حملونقل عمومی، از جمله اقداماتی است که میتوان در برنامه روزانه گنجاند.
شهبازی ادامه داد: تماسهای تلفنی را میتوان در حالت پیاده انجام داد و در سفرهای طولانی با خودرو نیز لازم است توقفهای کوتاه برای راه رفتن و انجام حرکات کششی در نظر گرفته شود. حتی فعالیتهایی مانند رفتن برای نوشیدن آب یا مراجعه به آبدارخانه میتواند فرصتی برای چند دقیقه حرکت در طول روز باشد.
وی تأکید کرد: شروع کوچک و استمرار در فعالیت بدنی، مهمتر از شدت زیاد و برنامههای سخت و مقطعی است. همچنین به طور کلی به افرادی که ساعات زیادی در حالت نشسته قرار دارند توصیه میشود برای حفظ سلامت ستون فقرات، تمرینات مکنزی را نیز با نظر متخصص انجام دهند.
انتهای پیام
