ریحانه حسنوند در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ابعاد مختلف میراث دفاع مقدس، اظهار کرد: ایثار، مقاومت، همبستگی اجتماعی، مسئولیتپذیری و خودباوری ملی از جمله مهمترین میراثهای این دوران است و مهمتر از همه، دفاع مقدس نشان داد که در شرایط دشوار، همراهی و انسجام مردم میتواند به یک سرمایه بزرگ برای کشور تبدیل شود.
وی با بیان اینکه میزان آشنایی نسل امروز با واقعیتها و ابعاد مختلف دفاع مقدس یکسان نیست، افزود: بخشی از نسل جوان بیشتر با روایتهای رسمی و مناسبتی آشنا شده است، در حالی که برای شناخت عمیقتر این دوره باید فرصت دسترسی به روایتهای واقعی، متنوع و مستند بیشتر فراهم شود.
سردبیر تشکل مجمع اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد خرمآباد ادامه داد: زبان انتقال مفاهیم دفاع مقدس باید متناسب با زبان و علایق نسل جوان باشد و در این مسیر میتوان از مستندهای کوتاه، روایتهای واقعی، شبکههای اجتماعی، پادکستها، تولیدات هنری و گفتوگو با رزمندگان و خانوادههای شهدا استفاده کرد.
حسنوند با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن روایت دفاع مقدس از قالبهای کلیشهای، تصریح کرد: باید بیشتر بر انسانها و داستانهای واقعی آن دوران تمرکز کنیم و به جای تکرار صرف شعارها، از تجربههای شخصی، انتخابها، سختیها، امیدها و حتی دغدغههای روزمره مردم و رزمندگان آن دوره سخن بگوییم.
وی خانوادههای شهدا، جانبازان و آزادگان را از راویان زنده و ارزشمند تاریخ دفاع مقدس دانست و گفت: خاطرات و تجربیات این افراد میتواند بخشهایی از دفاع مقدس را منتقل کند که شاید در روایتهای رسمی کمتر دیده شده باشد.
این فعال دانشجویی با اشاره به گذشت چند دهه از دوران جنگ، بر ضرورت ثبت خاطرات و ناگفتههای آن دوره تأکید کرد و افزود: ثبت فوری خاطرات پیشکسوتان، جمعآوری اسناد و عکسها و تبدیل آنها به آثار مکتوب، صوتی و تصویری ضروری است و باید این اقدام با روشهای علمی و پیش از از دست رفتن این گنجینه انسانی انجام شود.
حسنوند، درباره نقش ادبیات، سینما، مستند، رسانه و فضای مجازی در انتقال مفاهیم دفاع مقدس نیز اظهار کرد: آثار ارزشمندی در این زمینه تولید شده، اما همچنان ظرفیتهای زیادی مورد استفاده قرار نگرفته است. یکی از خلأهای موجود، کمبود روایتهای متنوع و خلاقانهای است که بتواند مخاطب جوان را بدون استفاده از زبان کلیشهای با واقعیتهای آن دوران درگیر کند.
وی در ادامه یکی از مهمترین درسهای دفاع مقدس برای نسل امروز را حفظ امید و مسئولیتپذیری در شرایط سخت عنوان کرد و گفت: نسل امروز میتواند از تجربه آن دوران برای تقویت همکاری، حل مسئله و عبور از بحرانها با تکیه بر ظرفیتهای داخلی جامعه استفاده کند.
سردبیر تشکل مجمع اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد خرمآباد با اشاره به نقش مردم در دوران دفاع مقدس، بیان کرد: تجربه آن دوران نشان داد حل بسیاری از مسائل کشور تنها با اقدامات دولتی ممکن نیست و مشارکت مردم اهمیت اساسی دارد. هرجا سرمایه اجتماعی و اعتماد متقابل تقویت شود، جامعه توان بیشتری برای عبور از مشکلات خواهد داشت.
حسنوند با تأکید بر اینکه فرهنگ ایثار و فداکاری نباید تنها به دوران جنگ محدود شود، افزود: ایثار امروز میتواند در کمک به دیگران، مسئولیتپذیری، فعالیتهای داوطلبانه و توجه به منافع عمومی خود را نشان دهد و باید این مفهوم را با نیازهای واقعی جامعه امروز پیوند زد.
وی درباره چگونگی ایجاد ارتباط عاطفی و معرفتی نسلهای متولد پس از جنگ با دفاع مقدس، گفت: روایت انسانی و صادقانه میتواند این ارتباط را عمیقتر کند؛ وقتی یک جوان با داستان واقعی زندگی یک رزمنده، خانواده شهید یا حتی یک شهروند عادی در دوران جنگ آشنا شود، ارتباط او با آن تاریخ ملموستر خواهد شد.
این فعال دانشجویی در عین حال نقش مدارس و دانشگاهها را در معرفی دفاع مقدس به نسل جدید مهم دانست و ادامه داد: روشهای آموزشی باید از حالت صرفاً حفظمحور فاصله بگیرد و در کنار آموزش، از گفتوگو، بازدید از یادمانها، اسناد و روایتهای شفاهی و فعالیتهای پژوهشی استفاده شود تا آموزش این دوره تاریخی جذابتر و اثرگذارتر باشد.
حسنوند با اشاره به تفاوت روایتهای شخصی رزمندگان و پیشکسوتان با روایتهای رسمی، اظهار کرد: روایتهای شخصی جزئیات انسانی و تجربههای زیستهای دارند که معمولاً در روایتهای کلی کمتر دیده میشود و ثبت این خاطرات به ما کمک میکند تصویر کاملتر و انسانیتری از آن دوره تاریخی داشته باشیم.
وی اجرای یک طرح جامع برای ثبت خاطرات شفاهی پیشکسوتان را ضروری دانست و گفت: این طرح باید از مصاحبههای تخصصی و آرشیو اسناد تا تولید پادکست، مستند و کتاب را دربر بگیرد و این کار باید سریع، علمی و منظم انجام شود.
سردبیر تشکل مجمع اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد خرمآباد با بیان اینکه دفاع مقدس را باید علاوه بر یک رویداد تاریخی، بهعنوان یک تجربه اجتماعی نیز مورد توجه قرار داد، تصریح کرد: مشارکت مردم، همدلی اجتماعی، نقش خانوادهها، مسئولیتپذیری، تابآوری و تأثیر جنگ بر زندگی روزمره جامعه از جمله مؤلفههایی هستند که باید در روایت این دوره مورد توجه قرار گیرند.
حسنوند، مهمترین درس ایستادگی مردم ایران در دوران دفاع مقدس را حفظ امید و مسئولیتپذیری در شرایط دشوار دانست و افزود: مشکلات بزرگ زمانی قابل عبور هستند که افراد جامعه خودشان را در برابر سرنوشت کشور مسئول بدانند.
وی ارتباط میان فرهنگ دفاع مقدس و مسئولیتپذیری اجتماعی جوانان را نیز امکانپذیر دانست و گفت: اگر مفاهیم دفاع مقدس متناسب با مسائل امروز بازتعریف شوند، همان روحیه مسئولیتپذیری، همکاری و کمک به دیگران میتواند در فعالیتهای اجتماعی، علمی، فرهنگی و داوطلبانه جوانان نمود پیدا کند.
حسنوند تأکید کرد: دفاع مقدس فقط متعلق به گذشته نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی ماست و مهم این است که نسل امروز این تاریخ را آگاهانه و بدون کلیشه بشناسد و از تجربههای آن برای ساختن آیندهای بهتر استفاده کند.
انتهای پیام
