هوشنگ دهقان‌زاده پنجشنبه ۹ مهرماه در حاشیه برگزاری بیست و یکمین جشنواره زیبایی اسب کاسپین در روستای لیجارکی منطقه آزاد انزلی، در جمع خبرنگاران، با اشاره به جایگاه این نژاد در جهان، اظهار کرد: اسب کاسپین یک نژاد شناخته‌شده در دنیاست، اما متأسفانه در کشور ما هنوز به توسعه تجاری و اقتصادی متناسب با ظرفیت‌های آن نرسیده است.
وی با بیان اینکه هر ظرفیتی که کارکرد و تقاضای تجاری نداشته باشد، به تدریج با کاهش تولید مواجه می‌شود، تاکید کرد: اسب کاسپین علاوه بر اینکه یک میراث ژنتیکی و دارای هویت تاریخی است، قابلیت استفاده در محورهای مختلف از جمله گردشگری، فرهنگی و ورزشی را دارد، اما کاربری اصلی و مهم آن در حوزه ورزش و سوارکاری است.
دهقان‌زاده افزود: باید برای اسب کاسپین کارکرد و تقاضا ایجاد کنیم، چه در زمینه ورزش و چه در حوزه‌هایی مانند گردشگری، فعالیت‌های فرهنگی و آموزش کودکان و نوجوانان. برگزاری رویدادهای مختلف، تربیت مربی و آموزش کودکان و نوجوانان و در نهایت ایجاد یک زنجیره ارزش و اقتصاد ورزش می‌تواند به تبدیل شدن اسب کاسپین به یک ظرفیت پایدار در اکوسیستم ورزش سوارکاری کمک کند.
وی با اشاره به راه‌اندازی کمیته اسب کاسپین در فدراسیون سوارکاری کشور، گفت: خوشبختانه فدراسیون سوارکاری کشور به تازگی کمیته اسب کاسپین را راه‌اندازی کرده و امیدواریم با این اقدام، اتفاقات خوبی برای توسعه کاربردهای ورزشی این نژاد رقم بخورد.
حفاظت ژنتیکی؛ اولویت اصلاح نژاد اسب کاسپین
معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافته مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان و رئیس کمیته علمی بیست‌ویکمین جشنواره زیبایی اسب کاسپین درباره برنامه‌های اصلاح نژادی این اسب تاکید کرد: با توجه به اینکه اسب کاسپین یک نژاد تهدیدشده محسوب می‌شود، نخستین اقدام ما حفاظت ژنتیکی این نژاد است.
وی ادامه داد: تمام تلاش مجموعه ما و مرکز تحقیقات بر این است که تنوع ژنتیکی اسب کاسپین همچنان در سطح مطلوب حفظ شود، زیرا هرچه تنوع ژنتیکی این نژاد کاهش پیدا کند و مسائلی مانند هم‌خونی رخ دهد، متأسفانه این نژاد به سمت انقراض پیش خواهد رفت.
دهقان‌زاده افزود: در مرحله بعد باید با توجه به کاربری ورزشی اسب کاسپین، اهداف اصلاح نژادی مشخص شود که در این زمینه نیز با توجه به تشکیل کمیته اسب کاسپین در فدراسیون سوارکاری، امیدواریم با همکاری این فدراسیون، اهداف اصلاح نژادی این نژاد تعیین شود و مقدمات این اقدام نیز در حال انجام است.
شناسایی و پایش ژنتیکی اسب کاسپین در کشور
معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافته مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با اشاره به روند ثبت و پایش این نژاد گفت: ثبت و پایش اسب کاسپین از سال ۱۳۹۷ و در پی اجرای پروژه‌های ثبت و پایش نژاد اسب‌های بومی کشور آغاز شد و اسب کاسپین نیز یکی از نژادهای این طرح تحقیقاتی بود.
رئیس کمیته علمی بیست و یکمین جشنواره زیبایی اسب کاسپین بیان کرد: این اقدامات توسط مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور و مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان انجام شده و در فاز دوم، بررسی پروفایل مولکولی اسب کاسپین با استفاده از نشانگرهای میکروساتلایت نیز به پایان رسیده است.
دهقان‌زاده تصریح کرد: در این طرح، اسب‌های کاسپین و کاسپین‌مانند در سطح کشور در مرحله نخست شناسایی و غربال فنوتیپی شدند و سپس غربال ژنتیکی آنها انجام گرفت.
وی ادامه داد: در ادامه این مسیر که با همکاری انجمن حفاظت اسب کاسپین کشور صورت گرفت با توجه به وضعیت هر اسب کاسپین، که در چه وضعیتی اعم ازپیش‌بنیادی، بنیادی، رده ایکس یا خالص قرار گرفته، تصمیم‌گیری لازم انجام خواهد شد تا برای این اسب‌ها شناسنامه ژنتیکی صادر کنیم و بتوانیم برای نخستین بار کتاب انساب اسب کاسپین را منتشر کنیم.
اسب کاسپین؛ نژادی با بیش از ۵۰۰۰ سال قدمت
دهقان‌زاده با اشاره به قدمت تاریخی اسب کاسپین گفت: این نژاد بیش از پنج هزار سال سابقه دارد و خاستگاه آن در شمال کشور و جنگلهای هیرکانی و استانهای گیلان، مازندران و گلستان است.
وی با تأکید بر جایگاه جهانی اسب کاسپین خاطرنشان کرد: کمتر گونه جانوری را می‌توان یافت که با چنین قدمت و پیشینه‌ای در سطح جهان شناخته شده باشد. کافی است جست‌وجوی کوتاهی در اینترنت انجام شود تا مقالات، انجمن‌های حفاظتی و مطالب فراوانی را مشاهده کرد که کشورهای مختلف درباره اسب کاسپین منتشر کرده‌اند و فعالیت‌های متعددی نیز برای حفاظت و توسعه این نژاد ارزشمند انجام می‌دهند.
دهقان‌زاده تأکید کرد: اسب کاسپین علاوه بر ارزش تاریخی و ژنتیکی، یک ظرفیت مهم برای ورزش، گردشگری، فرهنگ و اقتصاد است و با ایجاد کارکرد و تقاضا برای این نژاد می‌توان زمینه فعال شدن این ظرفیت را در کشور فراهم کرد.
بیست‌ویکمین جشنواره اسب کاسپین؛ تلاشی برای حفظ یک میراث ملی
هوشنگ افشاری، دبیر بیست‌ویکمین جشنواره اسب کاسپین هم در جمع خبرنگاران با اشاره به اهمیت حفظ این نژاد به عنوان میراث ملی، اظهار کرد: بیست‌ویکمین جشنواره اسب کاسپین در این محل برگزار می‌شود و حفظ این نژاد نیازمند تلاش و توجه جدی است تا این میراث ارزشمند از بین نرود.
وی با ابراز نگرانی از کاهش تعداد اسب‌های کاسپین، تصریح کرد: متأسفانه طی سالهای برگزاری این جشنواره، تعداد اسب‌های کاسپین کاهش پیدا کرده؛ چراکه بخشی از این اسب‌ها به خارج از کشور قاچاق می‌شوند و این موضوع به تضعیف و از بین رفتن تدریجی این میراث ملی منجر می‌شود.
دبیر بیست‌ویکمین جشنواره اسب کاسپین با اشاره به فعالیت‌های خود در این حوزه، گفت: در شهرک صنعتی حسن‌رود منطقه آزاد انزلی علاوه بر فعالیت صنعتی، باشگاه اسب کاسپین با عنوان تک‌تاز را نیز با هدف پرورش و تولید این نژاد اداره می‌کنم. همچنین انجمن اسب کاسپین را راه‌اندازی کرده‌ایم و تمام تلاش ما این است که این میراث ملی حفظ شود.
وی با اشاره به وضعیت اسب کاسپین در استان گیلان، بیان کرد: تعداد این اسب‌ها در گذشته در استان گیلان بیشتر بود، اما اکنون تعداد آنها به حدود ۲۵۰ رأس نیز نمی‌رسد.
دبیر بیست‌ویکمین جشنواره اسب کاسپین تاکید کرد: برای افزایش جمعیت این نژاد و فراهم کردن شرایط مناسب برای زاد و ولد آن، نیاز است مسئولان و دستگاه‌های متولی توجه بیشتری داشته باشند.
افشاری، حفظ اسب کاسپین را وظیفه‌ای مرتبط با حوزه میراث فرهنگی دانست و تصریح کرد: این نژاد بخشی از میراث ملی کشور است و باید برای حفظ آن برنامه‌ریزی و اقدام جدی انجام شود.
وی درباره برنامه‌های بیست‌ویکمین جشنواره اسب کاسپین نیز گفت: این جشنواره در دو روز برگزار می‌شود و در جریان آن، نمایش‌هایی با حضور کودکان و اسب‌های کاسپین اجرا خواهد شد.
دبیر جشنواره ادامه داد: همچنین اسب‌هایی از روستاهای مختلف در جشنواره حضور پیدا می‌کنند و از نظر ویژگی‌ها و استانداردهای نژادی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. داوران بین‌المللی در این بخش حضور دارند و اسب‌های برتر را انتخاب می‌کنند تا اسب‌داران بتوانند از نمونه‌های مناسب برای تکثیر و توسعه این نژاد استفاده کنند.
افشاری خاطرنشان کرد: برنامه‌های جشنواره امروز و فردا برگزار می‌شود و تلاش شده است با برگزاری این رویداد، ضمن معرفی ظرفیت‌های اسب کاسپین، گامی برای حفظ و تداوم این نژاد ارزشمند برداشته شود.
به گزارش ایسنا، بیست و یکمین جشنواره زیبایی اسب کاسپین با هدف ارتقا و معرفی اسب‌های اصیل کاسپین و با رعایت استانداردهای زیبایی سلامت و اصالت نژاد در ۳ روز پیش‌بینی شده و کار خود را از چهارشنبه ۸ مهرماه در سالن ابتهاج منطقه آزاد انزلی و با محوریت علمی آغاز کرد. در این مراسم اساتید و صاحب‌نظران این حوزه از جمله دکتر مرجان ملایرامی، دکتر هوشنگ دهقان‌زاده، دکتر میثم نوایی و دکتر حمید امیدی، به ارائه دیدگاه‌های تخصصی پیرامون اصالت و ویژگی‌های منحصربه‌فرد اسب کاسپین پرداختند و در حاشیه نشست علمی، نمایشگاهی از تابلوهای نقاشی همچنین ادوات سوارکاری طی ادوار تاریخی گذشته در معرض دید عموم قرار داشت.
پنجشنبه ۹ مهرماه جشنواره زیبایی و رژه اسب‌ها و کالسکه‌ها برگزار که در نهایت و با نظر هیئت داوران جشنواره، اسب اسطوره زیبایی انتخاب خواهد شد. طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته در روز سوم مصادف با جمعه ۱۰ مهرماه نیز شاهد برگزاری بخش ورزشی و نمایش حرکات نمادین با حضور اسب‌های کاسپین و گروه چوگان انجام خواهد شد.
انتهای پیام
