به گزارش ایسنا، تازه‌ترین رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌های Times Higher Education، نشان می‌دهد که دانشگاه تسینگ‌هوای چین با صعود به جایگاه یازدهم، در آستانه ورود به جمع برترین‌های جهان قرار گرفته است؛ هدفی که تحقق آن بیش از هر چیز به تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی وابسته است.
تسینگ‌هوا در رتبه‌بندی سال ۲۰۲۷ با یک پله صعود نسبت به سال گذشته، از مؤسسه فناوری فدرال زوریخ (ETH) پیشی گرفته و حالا نزدیک‌ترین دانشگاه آسیایی به جمع ۱۰ دانشگاه برتر محسوب می‌شود. دانشگاه پکن نیز برای سومین سال متوالی در رتبه سیزدهم ایستاده و فاصله چندانی با موسسه سوئیسی ندارد. پیشرفت این دو دانشگاه، نشانه‌ای از افزایش وزن علمی چین در رقابت جهانی آموزش عالی است؛ رقابتی که دیگر نمی‌توان آن را صرفا به دانشگاه‌های آمریکایی و انگلیسی محدود دانست.
سرمایه‌گذاری چین و چالش دانشگاه‌های غربی
فیلیپ آلتباخ، استاد بازنشسته و بنیان‌گذار مرکز آموزش عالی بین‌المللی در دانشگاه بوستون، معتقد است صعود دانشگاه‌های آسیایی را باید در کنار تحولات سیاسی و اقتصادی کشورهای انگلیسی‌زبان بررسی کرد. به گفته او، مداخله‌های سیاسی در آمریکا بر برتری علمی و نظام دانشگاهی این کشور تاثیر گذاشته و دانشگاه‌های انگلیس و استرالیا نیز با مشکلات جدی بودجه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
در سوی دیگر، چین سرمایه‌گذاری هنگفتی در دانشگاه‌های خود انجام می‌دهد؛ سیاستی که علاوه بر تقویت ظرفیت‌های علمی، زمینه بازگشت دانشگاهیان چینی شاغل در خارج از کشور را فراهم کرده است.
با این حال، بررسی شاخص‌های رتبه‌بندی نشان می‌دهد که فاصله تسینگ‌هوا و پکن با دانشگاه‌های برتر، بیش از آنکه به آموزش یا پژوهش مربوط باشد، در عملکرد بین‌المللی آنها ریشه دارد. هر دو دانشگاه در شاخص‌های آموزش و پژوهش امتیازهای بالایی کسب کرده‌اند و در محور ارتباط با صنعت نیز امتیاز کامل ۱۰۰ را به دست آورده‌اند؛ نتایجی که با عملکرد دانشگاه‌های حاضر در جمع ۱۰ دانشگاه برتر برابری می‌کند یا حتی از آن فراتر می‌رود. اما در شاخص چشم‌انداز بین‌المللی، وضعیت متفاوت است. تسینگ‌هوا امتیاز ۶۰.۶ و دانشگاه پکن امتیاز ۶۷.۸ را کسب کرده‌اند؛ اعدادی که فاصله آنها با رقبای برتر را نشان می‌دهد.
همکاری علمی؛ حلقه مفقوده صعود چین
شاخص بین‌المللی از سه بخش تشکیل شده است: شمار دانشجویان خارجی، اعضای هیات علمی بین‌المللی و همکاری‌های بین‌المللی در تالیف مقالات علمی. نقطه‌ضعف اصلی دانشگاه‌های چین در بخش سوم قرار دارد. تسینگ‌هوا و پکن در این شاخص به‌ترتیب تنها ۲۵ و ۲۵.۵ امتیاز از ۱۰۰ امتیاز ممکن را به دست آورده‌اند.
بررسی تیم داده Times Higher Education نشان می‌دهد اگر تسینگ‌هوا بتواند امتیاز کلی خود در محور بین‌المللی را از ۶۰.۶ به ۸۰ برساند، به رتبه هشتم جهان صعود خواهد کرد. سم آرمنتا بات، دانشمند ارشد داده این موسسه، می‌گوید افزایش امتیاز همکاری‌های بین‌المللی در تألیف مقالات به حدود ۷۵ نیز می‌تواند تسینگ‌هوا را به رتبه هشتم یا نهم برساند. دانشگاه پکن هم برای دستیابی به امتیاز ۸۰ در محور بین‌المللی و عبور از ETH، باید امتیاز همکاری‌های علمی خود را حدود ۵۰ واحد افزایش دهد.
با این حال، تحقق چنین جهشی قطعی نیست. چین دستیابی به خودکفایی پژوهشی را در اولویت قرار داده و تنش‌های ژئوپلیتیکی با آمریکا و دیگر کشورها نیز همکاری‌های فرامرزی را دشوارتر کرده است. پکن البته همکاری بین‌المللی را در تضاد با خودکفایی نمی‌داند و از دانشگاه‌های خارجی برای راه‌اندازی دوره‌ها و مؤسسات علمی در داخل کشور دعوت کرده است. این کشور همچنین به دنبال جذب دانشجویان خارجی بیشتر و باکیفیت‌تر است.
فوتائو هوانگ، استاد دانشگاه هیروشیما، می‌گوید دانشگاه‌های چین همچنان تعامل بین‌المللی را مهم می‌دانند، اما در انتخاب شرکای خود محتاط‌تر شده‌اند و تمرکز بیشتری بر اولویت‌های ملی و حوزه‌های راهبردی دارند. اکنون پرسش اصلی این است که آیا چین می‌تواند میان خودکفایی علمی و گسترش همکاری‌های جهانی تعادل برقرار کند؛ تعادلی که شاید کلید ورود دانشگاه‌های این کشور به جمع ۱۰ دانشگاه برتر جهان باشد.
انتهای پیام
