احسان عظیمی‌راد پنجشنبه ۹ مهر، در اختتامیه دومین دوره «جشنواره ملی سرآمد» با معرفی و تجلیل از برترین‌های زیست بوم دانش بنیان، فناوری و نوآوری کشور که در تالار دکتر رحیم زاده دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: در زیست‌بوم فناوری استان، دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان دانشگاه مادر منطقه، مجموعه‌های حوزه پزشکی، کشاورزی، پارک علم و فناوری و سایر بخش‌های فعال در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و هر یک ظرفیت‌هایی دارند که باید مورد توجه و حمایت قرار گیرد.
وی با اشاره به حمایت‌های اعلام‌شده از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی تصریح کرد: یکی از موضوعات مهمی که در این زمینه اعلام شد، اختصاص ۲ همت در قالب خط اعتباری برای تزریق به صندوق‌های استان است که می‌تواند حمایت مناسبی از حرکت زیست‌بوم فناوری و نوآوری خراسان رضوی به همراه داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت استمرار حرکت کشور در مسیر توسعه فناوری و نوآوری اظهار کرد: دولت در کنار مجلس در تلاش است تا در شرایط خاص و حتی در شرایط جنگی، حوزه فناوری و توسعه کشور در مسیر پیشرفت قرار داشته باشد. شرایط جنگی نیز نشان داد که بخش مهمی از توانمندی‌ها و ظرفیت‌های کشور به فناوری و تکنولوژی وابسته است و نخبگان، اندیشمندان و فعالان کسب‌وکارهای خلاق در این شرایط نیز به فعالیت و تلاش خود ادامه داده‌اند.
نماینده مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با اشاره به فعالیت کمیته دانش‌بنیان کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس گفت: این کمیته از آغاز فعالیت مجلس دوازدهم، حدود دو سال و نیم است که تشکیل شده و تعامل بسیار خوب و هدفمندی با صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری داشته است. در دو سال گذشته، در مجموع ۴۸ همت از محل قوانین بودجه دو سال برای حمایت از این حوزه اختصاص پیدا کرده و در سال جاری نیز تا مردادماه از مجموع ۳۱.۵ همت منابع پیش‌بینی‌شده، ۲۹.۵ همت محقق شده است. این منابع با هدف حمایت از مجموعه‌های فعال در حوزه فناوری و دانش‌بنیان در نظر گرفته شده است.
عظیمی‌راد با اشاره به برنامه‌ریزی برای برگزاری نشست با مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان زیست‌بوم فناوری خاطرنشان کرد: با توجه به حضور مدیرعامل و معاونان صندوق نوآوری و شکوفایی در استان، نشست‌هایی با مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان این حوزه برگزار خواهد شد تا مسائل، درخواست‌ها و پیشنهادهای آنان به صورت مستقیم مطرح شود و از این فرصت برای پیگیری مطالبات و تقویت زیست‌بوم فناوری استان استفاده شود.
توسعه فناوری بدون همکاری دانشگاه، دولت و بخش خصوصی ممکن نیست
در ادامه عبدالرضا جوان‌جعفری -رئیس دانشگاه فردوسی مشهد- با تاکید بر ضرورت همکاری مشترک میان دانشگاه، دولت و بخش خصوصی در حوزه دانش و فناوری اظهار کرد: در حوزه دانش و فناوری چاره‌ای جز همکاری میان دانشگاه، دولت و بخش خصوصی وجود ندارد. این همکاری زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که به یک گفتمان و ادبیات جدید و حتی شکل جدیدی از رقابت تبدیل شود؛ رقابت در سرعت، انتخاب مسئله، حل مسئله و شناسایی قهرمانان این حوزه می‌تواند دانش و فناوری را در کشور عمومی و به یک گفتمان تبدیل کند.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: همان‌گونه که در حوزه‌های مختلف تلاش می‌کنیم بهترین‌ها را شناسایی و به عنوان الگو معرفی کنیم، در حوزه دانش و فناوری نیز باید چنین فرایندی شکل بگیرد و بهترین‌ها شناسایی شوند تا بتوانیم آنها را به عنوان الگوهای کشور و در آینده در سطح بین‌المللی معرفی کنیم.
جوان‌جعفری با اشاره به سفر اخیر خود به تاجیکستان و مأموریت دانشگاه فردوسی مشهد برای ایجاد انجمن دانشگاه‌های فارسی‌زبان و انجمن دانشگاه‌های آسیای میانه گفت: منطقه آسیای میانه، به‌ویژه برای شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و فعالیت‌های علمی و پژوهشی، منطقه‌ای بکر و آماده است و ظرفیت‌های قابل توجهی در این کشورها وجود دارد که حضور ما در آنها تاکنون تا حدی خالی بوده است.
وی با اشاره به سیاست‌های معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای بازطراحی زیست‌بوم نوآوری و فناوری کشور گفت: سه دانشگاه فردوسی مشهد، صنعتی امیرکبیر و گیلان برای بازتعریف زیست‌بوم فناوری خود انتخاب شده‌اند و دانشگاه فردوسی مشهد از ابتدای سال این بازطراحی را آغاز کرده است.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اقدامات انجام‌شده در این زمینه تصریح کرد: در این فرایند، نظام حکمرانی فناوری دانشگاه بازطراحی شده، آیین‌نامه‌های مرتبط با اساتید و اعضای هیأت علمی، نوآوری، رشد و فناوری مورد بازنگری قرار گرفته و موضوعات مرتبط با مالکیت فکری و حقوقی نیز در حال هماهنگ‌سازی است. همچنین دستاوردهای پژوهشی و فناوری و موضوع سرمایه‌گذاری مورد بازنگری قرار گرفته تا مسیر انتقال دانش و فناوری به جامعه و تجاری‌سازی دانش انباشته و عمیق موجود در دانشگاه با مشارکت صنایع برای ورود به بازار و اثرگذاری بر صنعت و جامعه تسهیل شود.
جوان‌جعفری خاطرنشان کرد: دانشگاه فردوسی مشهد در این مسیر رسالت جدیدی را بر عهده گرفته که معرفی یک زیست‌بوم جدید به کشور و جامعه است و از شرکت‌ها و صنایع دعوت می‌کنیم از ظرفیت‌های دانشگاه برای استقرار واحدهای تحقیق و توسعه و استفاده از زیست‌بوم فناوری و نوآوری جدید دانشگاه که تا سطح دانشکده‌ها نیز گسترش یافته است، استفاده کنند.
وی افزود: اساتید، آزمایشگاه‌ها، فرصت‌های فناورانه و امکانات گسترده دانشگاه فردوسی مشهد در اختیار شرکت‌ها و صنایع قرار دارد و می‌توان از این ذخیره علمی و فناورانه انباشته و گسترده برای توسعه فناوری و اثرگذاری بیشتر در جامعه استفاده کرد.
اقتصاد دانش‌بنیان باید از حمایت شرکت‌ها به اجرای پروژه‌های بزرگ برسد
سیدمهدی مدنی -رئیس جشنواره ملی سرآمد و رئیس هیأت‌مدیره انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی- نیز در اختتامیه دومین دوره این جشنواره اظهار کرد: جشنواره ملی سرآمد نباید صرفاً محلی برای نمایش دستاوردها باشد، بلکه باید به بستری برای اتصال فناوری به بازار، شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور به صنایع بزرگ، پروژه‌های توسعه‌ای به سرمایه و دانشگاه به مسائل واقعی اقتصاد تبدیل شود.
وی با بیان اینکه کشور در حوزه دانش، استعداد و فناوری با کمبود مواجه نیست، افزود: آنچه بیش از هر چیز نیاز داریم، ساختن زنجیره‌ای منسجم میان ایده و فناوری، سرمایه، تولید، بازار و در نهایت مقیاس و اثرگذاری است و هیچ‌یک از بازیگران این حوزه به تنهایی قادر به ساختن این زنجیره نیستند. شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، صنایع، سرمایه‌گذاران، صندوق‌های پژوهش و فناوری و دستگاه‌های اجرایی باید خود را اجزای یک منظومه واحد بدانند. اقتصاد دانش‌بنیان دیگر یک انتخاب تجملی برای اقتصاد ایران نیست و در حوزه‌های راهبردی از انرژی و آب گرفته تا سلامت، محیط زیست، صنایع پیشرفته، هوش مصنوعی و تحول دیجیتال، آینده رقابت‌پذیری کشور به توانایی ما در تبدیل دانش و فناوری به فعالیت اقتصادی در مقیاس بزرگ وابسته است.
رئیس جشنواره ملی سرآمد با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: نسل بعدی اقتصاد دانش‌بنیان صرفاً با افزایش تعداد شرکت‌ها محقق نمی‌شود، بلکه باید اندازه، اثرگذاری و مقیاس فعالیت آنها افزایش یابد. لازم است از حمایت صرف از شرکت‌ها عبور کنیم و به حمایت از پروژه‌های بزرگ برسیم؛ پروژه‌هایی که یک مسئله واقعی در استان یا کشور را حل کنند، بازار ایجاد کنند، زنجیره‌ای از شرکت‌های فناور را همراه سازند، سرمایه بخش خصوصی و صنایع بزرگ را وارد همکاری کنند و در نهایت ارزش اقتصادی قابل اندازه‌گیری به وجود آورند.
مدنی با اشاره به ضرورت تغییر مدل تأمین مالی پروژه‌های فناورانه تصریح کرد: این تغییر نگاه به ابزارهای متنوع‌تر تأمین مالی، صندوق‌های توانمندتر، ضمانت‌نامه‌ها، سرمایه‌گذاری مشترک و مدل‌هایی نیاز دارد که بتوانند ریسک پروژه‌های فناورانه را میان بازیگران مختلف تقسیم کنند. تقویت صندوق‌ها و افزایش ظرفیت آنها و همچنین ایجاد ظرفیت‌های مالی جدید با مشارکت واقعی بخش خصوصی باید بخشی از برنامه آینده اقتصاد دانش‌بنیان خراسان رضوی باشد. همچنین سرمایه فقط پول نیست؛ اعتماد، شبکه همکاری، بازار، تجربه صنایع بزرگ، توان علمی دانشگاه‌ها، قدرت سیاست‌گذاری دولت و جسارت و خلاقیت کارآفرینان و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز سرمایه محسوب می‌شوند و مسئله اصلی این است که چگونه این سرمایه‌ها را در کنار یکدیگر قرار دهیم.
وی با اشاره به ظرفیت‌های این استان در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان گفت: خراسان رضوی دانشگاه‌های بزرگ، پارک‌ها و مراکز فناوری، شرکت‌های دانش‌بنیان توانمند، اتاق بازرگانی فعال و صندوق‌های پژوهش و فناوری مختلف دارد، اما داشتن این قطعات لزوماً به معنای شکل‌گیری یک تصویر کامل نیست و هنر ما باید کنار هم قرار دادن این ظرفیت‌ها باشد. اگر قرار است خراسان رضوی به یکی از قطب‌های دانش‌بنیان کشور تبدیل شود، باید شرکت دانش‌بنیان مسیر درست فعالیت و دسترسی به بازار و سرمایه را بشناسد، نهادهای مالی پروژه‌های توانمند را ببینند و دستگاه‌های اجرایی به جای ایجاد مانع، مسیر حرکت این مجموعه را هموار کنند.
رئیس هیأت‌مدیره انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی با اشاره به فلسفه برگزاری جشنواره ملی سرآمد خاطرنشان کرد: تقدیر واقعی از شرکت‌های فناور، فراهم کردن فرصت رشد برای آنهاست؛ اگر شرکتی فناوری ارزشمندی دارد باید به بازار متصل شود، اگر پروژه‌ای توجیه اقتصادی دارد باید امکان اجرا پیدا کند و اگر فناوری می‌تواند مسئله‌ای از صنعت یا جامعه را حل کند، باید فرصت اجرای آن در مقیاس واقعی فراهم شود. بنابراین این جشنواره نباید یک رویداد چندروزه باقی بماند، بلکه باید به یک جریان ملی برای شناسایی ظرفیت‌ها، اتصال آنها به یکدیگر، شکل‌گیری پروژه‌های مشترک و تبدیل توان علمی و فناورانه ایران به قدرت اقتصادی تبدیل شود.
مدنی با تأکید بر ضرورت تداوم ارتباطات شکل‌گرفته در جریان جشنواره بیان کرد: نباید ارتباط‌هایی که در این روزها شکل گرفته است، با پایان جشنواره خاتمه پیدا کند؛ هدف این است که از دل این رویداد قرارداد، سرمایه‌گذاری، پروژه و بازارهای جدید شکل بگیرد و مهم‌تر از همه، اعتماد و همکاری میان بخش‌های مختلف تقویت شود.
اختصاص خط اعتباری هزار میلیارد تومانی به شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی
در ادامه اصغر نورالله‌زاده -رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی- با اشاره به ظرفیت‌های علمی، فناورانه و اقتصادی خراسان رضوی و شرق کشور اظهار کرد: این جشنواره فرصت مناسبی برای نمایش ظرفیت‌های علمی، فناورانه و اقتصاد دانش‌بنیان استان خراسان رضوی و شرق کشور است و خراسان رضوی و مشهد، با برخورداری از دانشگاه‌ها و مراکز علمی، ظرفیت‌های صنعتی، معدنی، کشاورزی، سلامت، فناوری اطلاعات و همچنین ظرفیت‌های تجاری و بین‌المللی، از توانمندی‌های کم‌نظیری برخوردارند.
وی با بیان اینکه نوآوری و توانایی تبدیل دانش به محصول است که ظرفیت‌های موجود را به مزیت رقابتی تبدیل می‌کند، افزود: در صندوق نوآوری و شکوفایی صرفاً به دنبال افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان نیستیم، بلکه هدف، بزرگ شدن، افزایش رقابت‌پذیری و اثرگذاری این شرکت‌هاست. شرکت‌های دانش‌بنیان باید مسیر رشد را از مرحله نمونه اولیه و توسعه فناوری تا تجاری‌سازی، توسعه بازار، جذب سرمایه و ورود به بازارهای بین‌المللی طی کنند.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تأکید بر اینکه تأمین مالی تنها مسئله شرکت‌های دانش‌بنیان نیست، تصریح کرد: یک شرکت برای رشد به بازار، سرمایه، شبکه ارتباطی، زیرساخت، نیروی انسانی، اعتماد و دسترسی به فرصت‌های بین‌المللی نیاز دارد و آینده زیست‌بوم نوآوری کشور در گرو شکل‌گیری همکاری واقعی میان دولت، بخش خصوصی، دانشگاه، صنایع بزرگ، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های دانش‌بنیان است.
نورالله‌زاده ادامه داد: منابع عمومی باید به‌گونه‌ای استفاده شوند که سرمایه و ظرفیت بخش خصوصی را چند برابر کنند؛ اگر حمایت صندوق بتواند یک شرکت فناور را به صنعت بزرگ متصل کند، سرمایه‌گذاری را به حوزه فناوری وارد کند یا محصول دانش‌بنیان را به بازار جهانی برساند، آن حمایت اثر واقعی خود را ایجاد کرده است.
وی با اشاره به تصمیمات اتخاذشده برای ایجاد زیرساخت دائمی نمایش محصولات دانش‌بنیان در خراسان رضوی گفت: ایجاد یک مرکز دائمی نمایشگاهی و پردیس تجاری‌سازی ذیل پارک علم و فناوری استان و همچنین حمایت از ایجاد شرکت یا شرکت‌های مدیریت صادرات، با هدف ایجاد بازارهای بین‌المللی و تسهیل دسترسی شرکت‌های دانش‌بنیان به این بازارها دنبال می‌شود.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تأکید بر ضرورت توسعه متوازن زیست‌بوم نوآوری در کشور اظهار کرد: نوآوری نباید به چند کلان‌شهر محدود شود و مشهد و خراسان رضوی این ظرفیت را دارند که به یکی از قطب‌های اصلی فناوری در کشور و هاب فناوری شرق ایران تبدیل شوند. این منطقه همچنین می‌تواند به زیرساختی برای توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان و دسترسی شرکت‌ها به بازارهای ملی و بین‌المللی تبدیل شود.
نورالله‌زاده از اختصاص یک خط اعتباری هزار میلیارد تومانی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان استان خراسان رضوی خبر داد و افزود: در کنار این موضوع، آمادگی داریم ۵۰۰ میلیارد تومان عاملیت را با ضریب یک به یک به صندوق یا صندوق‌های پژوهش و فناوری استان واگذار کنیم تا این منابع در قالب هم‌سرمایه‌گذاری یا تسهیلات در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان قرار گیرد.
وی با اشاره به انتظارات صندوق نوآوری و شکوفایی از شرکت‌های برگزیده جشنواره ملی سرآمد گفت: سرآمد بودن یک مسئولیت است و شرکتی که به عنوان سرآمد انتخاب می‌شود باید در ادامه مسیر برای دیگر شرکت‌ها الهام‌بخش باشد، تجربه خود را منتقل کند، زنجیره‌ای از شرکت‌های فناور در اطراف خود ایجاد کند، نیروی انسانی بیشتری تربیت کند و در حل مسائل کشور سهم بیشتری بر عهده بگیرد. به شرکت‌هایی نیاز داریم که صرفاً محصول تولید نکنند، بلکه مسئله حل کنند؛ تنها به بازار امروز فکر نکنند، بلکه بازارهای آینده را بسازند و علاوه بر رشد خود، در رشد و تقویت کل زیست‌بوم نوآوری نقش داشته باشند. حمایت‌های صندوق نیز بخشی از مسیر خود را به سمت مدل‌هایی معطوف خواهد کرد که بتواند چنین شرکت‌هایی را به بازیگران اثرگذار اکوسیستم تبدیل کند.
زیست‌بوم فناوری خراسان رضوی ظرفیت میزبانی از بیش از ۱۰۰۰ شرکت را دارد
جواد صفائی -سرپرست پارک علم و فناوری خراسان رضوی- نیز در ادامه این مراسم با اشاره به گستردگی زیست‌بوم فناوری و نوآوری استان اظهار کرد: پارک علم و فناوری خراسان رضوی حدود ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان و فناور را در خود جای داده و این زیست‌بوم از نظر جغرافیایی نیز در شهرستان‌هایی مانند نیشابور، سبزوار، تربت حیدریه، کاشمر و گناباد توسعه یافته است.
وی افزود: در کنار پارک علم و فناوری استان، پارک دانشگاه فردوسی مشهد نیز با حدود ۲۰۰ شرکت که ۵۰ شرکت از آنها دانش‌بنیان هستند، فعال است و پارک دانشگاه علوم پزشکی و شهرداری نیز در زیست‌بوم فناوری استان نقش دارند. مجموع این ظرفیت‌ها، زیست‌بوم گسترده‌ای را در خراسان رضوی شکل داده است که حمایت‌های ملی می‌تواند به توسعه بیشتر آن کمک کند.
سرپرست پارک علم و فناوری خراسان رضوی با اشاره به نیاز شرکت‌ها به فضای استقرار مناسب گفت: در حال حاضر حدود ۱۰۰ شرکت در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و حدود ۷۰ شرکت در حوزه صنایع خلاق در مشهد فعالیت دارند، اما محدودیت فضا امکان استقرار همه این مجموعه‌ها را فراهم نکرده است. توسعه برج‌های فناوری می‌تواند بخشی از این مشکل را برطرف کند.
صفائی ادامه داد: پراکندگی شرکت‌ها مانع شکل‌گیری ارتباط و هم‌افزایی مورد نیاز در زیست‌بوم فناوری است و در همین راستا، با محوریت دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان قطب علمی شرق کشور و حمایت مسئولان استان، جلساتی برای بازطراحی زیست‌بوم فناوری و نوآوری برگزار شده است. تلاش می‌کنیم مدلی در این زمینه تدوین کنیم که قابلیت توسعه در سطح کشور را نیز داشته باشد.
وی درباره دومین دوره جشنواره ملی سرآمد اظهار کرد: در این دوره ۱۸ استان حضور داشتند و بیش از ۴۷۰ شرکت ثبت‌نام کردند که ۴۳۰ شرکت وارد مرحله داوری شدند. شرکت‌ها در گروه‌های فناور، نوآور و خلاق، فناور غیردانش‌بنیان و تحقیق و توسعه مورد ارزیابی قرار گرفتند و در نهایت از ۱۵ شرکت شامل دو شرکت خلاق، سه شرکت فناور، سه شرکت نوپا، سه شرکت نوآور، سه شرکت فناور غیردانش‌بنیان و یک مجموعه تحقیق و توسعه تقدیر شد.
سیاست علم و فناوری از حمایت بازیگران به ساخت ظرفیت‌های پایدار ملی تغییر می‌کند
سپس امیر یونسیان -مدیرکل دفتر ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت های دانش بنیان- به نمایندگی از حسین افشین -معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور- اظهار کرد: رویکرد جدید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان بر تحول سیاست علم و فناوری کشور و عبور از تولید فناوری‌های منفرد به سمت ساخت ظرفیت‌های پایدار ملی متمرکز است؛ به این معنا که فناوری‌های پیشرفته باید با مسائل واقعی و راهبردی کشور پیوند بخورند. در سیاست‌های گذشته، تمرکز عمدتاً بر حمایت از بازیگران زیست‌بوم فناوری، از جمله دانشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری بود، اما در پارادایم جدید، دانشگاه باید از صرف تولید دانش به مرکزی برای خلق قابلیت‌های راهبردی تبدیل شود و پارک‌های علم و فناوری نیز به عنوان پلتفرم‌های حکمرانی نوآوری، نقش راهبری زیست‌بوم را بر عهده بگیرند.
وی افزود: در این رویکرد، کشف فناوری‌های نوظهور، پذیرش ریسک برای توسعه این فناوری‌ها، رشد شرکت‌های جدید و ایجاد زنجیره همکاری میان شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع بزرگ مورد توجه قرار دارد. در این مسیر، سرمایه مالی باید ابزار انتخاب و ساخت آینده باشد و سرمایه انسانی، موتور اصلی ایجاد این آینده محسوب می‌شود.
نماینده معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور ادامه داد: معاونت علمی بر حمایت از زنجیره کامل نوآوری، از ایده و شکل‌گیری شرکت تا توسعه محصول، تأمین مالی و ورود به بازار تأکید دارد. بر این اساس، پارک‌های علم و فناوری باید با استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و همکاری بخش خصوصی، سرمایه‌گذاران و صندوق‌های پژوهش و فناوری، مأموریت‌های تخصصی و قابل ارزیابی تعریف کنند و حمایت‌های معاونت علمی نیز بر اساس عملکرد و میزان تحقق این مأموریت‌ها انجام خواهد شد.
یونسیان با اشاره به ظرفیت‌های شرق کشور خاطرنشان کرد: امیدواریم جشنواره سرآمد با توسعه ابزارهای مختلف تأمین مالی، به تقویت زیست‌بوم نوآوری در خراسان رضوی، خراسان جنوبی و شرق کشور کمک کند و در شتاب‌دهی به توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان این منطقه و تأمین مالی شرکت‌های فعال در این حوزه نقش مؤثری داشته باشد.
انتهای پیام
