روز جهانی معلم ۲۰۲۶ روز دوشنبه، پنجم اکتبر با محوریت حمایت از معلمان، ارتقاء جایگاه حرفه‌ای و تاکید بر نقش آنان در شکل‌دهی آینده برگزار می‌شود. این مناسبت در سال ۱۹۹۴ انتخاب شد و پنجم اکتبر، سالروز تصویب توصیه‌نامه سال ۱۹۶۶ سازمان بین‌المللی کار (ILO) و یونسکو درباره وضعیت معلمان است.
روز جهانی معلم در سال جاری همزمان با شصتمین سالگرد تصویب این توصیه‌نامه برگزار می‌شود. با گذشت ۶۰ سال، برگزارکنندگان می‌گویند بخش‌هایی از اهداف این توصیه‌نامه همچنان محقق نشده است. معلمان در بسیاری از کشورها با افزایش حجم کار، دستمزدهای ناکافی، فشارهای اداری، محدودیت استقلال حرفه‌ای و کمبود نیروی آموزشی مواجه هستند و همزمان باید به دانش‌آموزان در مواجهه با پیامدهای جنگ، نابرابری، تغییرات اقلیمی و تحولات فناوری کمک کنند.
اتحادیه‌های آموزشی جهان در روز جهانی معلم ۲۰۲۶ بر ضرورت حمایت از حقوق، جایگاه حرفه‌ای، استقلال شغلی، شرایط کاری و رفاه معلمان تاکید کردند. شعار سال جاری، «در کنار معلمان: ۶۰ سال حفاظت از حرفه معلمی، ارتقای جایگاه آن و شکل‌دهی آینده ما» است.
در مراسم امسال، چالش‌های پیش روی معلمان ازجمله تاثیر فناوری‌های دیجیتال، تغییرات اقلیمی، فراگیری آموزشی، مهاجرت و جابه‌جایی جمعیت مورد توجه قرار خواهد گرفت. هدف این مناسبت، افزایش حمایت اجتماعی و سیاست‌گذاری برای بهبود جایگاه و شرایط حرفه‌ای معلمان است.
بر اساس گزارش وب‌سایت تویی، این مناسبت ضمن تاکید بر نقش حیاتی معلمان در آموزش و پرورش نسل آینده، چالش‌های ادامه‌دار این حرفه را برجسته کرده و بر ضرورت حمایت جامعه و سیاست‌گذاران از معلمان و ارتقای جایگاه آنان تاکید دارد.
روز جهانی معلم فرصتی برای قدردانی از تلاش معلمان و نقش آنان در شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان و دانشجویان به شمار می‌رود. قدردانی از معلم به معنای خرید هدیه نیست و یک جمله مشخص و شخصی از سوی دانش‌آموز می‌تواند از یک هدیه عمومی مانند لیوان یا لوح یادبود معنادارتر باشد. همچنین توصیه می‌شود، فعالیت‌های روز جهانی معلم متناسب با سن دانش‌آموز انتخاب شود. برای کودکان خردسال نقاشی و یک جمله کوتاه و برای دانش‌آموزان بزرگ‌تر نامه، پیام صوتی یا یادداشت مناسب خواهد بود.
روز جهانی معلم علاوه بر قدردانی از معلمان، بر نقش آنان در انتقال دانش، ایجاد ارتباط با دانش‌آموزان و تقویت مهارت‌های مورد نیاز نسل آینده تاکید دارد. در گزارشی معلمان از تجربه‌های چند دهه حضور در کلاس و تاثیر آموزش بر زندگی دانش‌آموزان گفتند و اظهار کردند که معلمی تنها انتقال دانش یا آماده کردن دانش‌آموزان برای امتحان نیست بلکه شامل هدایت، ایجاد انگیزه، پرورش شخصیت و کمک به رشد فردی دانش‌آموزان است.
تاکید بر نقش معلم در عصر دیجیتال
کارشناسان آموزشی بر تغییر نقش معلمان در عصر هوش مصنوعی و ضرورت آموزش نحوه استفاده صحیح و راستی‌آزمایی خروجی‌های این فناوری تاکید و اظهار کردند: هوش مصنوعی می‌تواند در طراحی فعالیت‌های آموزشی، تولید بازخورد، تهیه محتوای متناسب با نیاز دانش‌آموزان، طراحی پرسش و شبیه‌سازی به معلمان کمک کند اما سرعت تولید محتوا به معنای کیفیت یا صحت آن نیست و معلمان همچنان باید نتایج تولید شده را بررسی کنند.
نتایج پژوهشی درباره استفاده از هوش مصنوعی در آموزش ریاضی نشان داد، ۹۷.۸ درصد از ۱۵۱۳ دانش‌آموز دبیرستانی شرکت‌کننده در نظرسنجی، از هوش مصنوعی برای یادگیری ریاضی استفاده کرده‌اند و ۶۰.۶ درصد آنان هنگام مواجهه با مسائل دشوار به‌طور مکرر به این ابزارها مراجعه می‌کنند.
همچنین نزدیک به ۹۰ درصد دانش‌آموزان گفتند: به‌صورت ناخودآگاه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، در حالی که فقط ۲۳.۷ درصد آنان آموزش رسمی درباره نحوه استفاده از این فناوری دریافت کرده‌اند.
این پژوهش همچنین شکاف میان برداشت دانش‌آموزان و مشاهدات معلمان را نشان داد. در حالی که ۷۸.۷ درصد دانش‌آموزان راه‌حل‌های هوش مصنوعی را برای درک بهتر استفاده می‌کنند، ۴۰.۸ درصد به وابستگی به هوش مصنوعی اذعان کردند.
در مقابل، ۷۸.۶ درصد معلمان از وابستگی دانش‌آموزان به این فناوری، ۷۱.۸ درصد از کاهش توانایی آنان در انجام پژوهش مستقل و ۶۳.۱ درصد نیز از دشواری دانش‌آموزان در توضیح روند فکری خود خبر دادند.
کارشناسان تاکید کردند: مشکل فقط کپی کردن پاسخ‌های هوش مصنوعی نیست و دانش‌آموز ممکن است راه‌حلی منطقی و کامل دریافت کند اما نتواند خودش مسیر حل مسئله را توضیح دهد یا آن را بازسازی کند.
بر همین اساس، پژوهشگران پیشنهاد کردند: دانش‌آموزان ابتدا مسیر حل مسئله را خودشان طراحی کنند، سپس در صورت نیاز از هوش مصنوعی برای دریافت راهنمایی کمک بگیرند و در نهایت پاسخ را بررسی و اصلاح کنند.
انتهای پیام
