شهرام احمدی‌فارسانی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی استان همدان اظهار کرد: همدان را بیشتر با تاریخ کهن، الوند، هگمتانه و میراث فرهنگی آن می‌شناسند، اما بخش مهمی از ثروت این سرزمین در طبیعت زنده آن نهفته است؛ در کوه‌ها، دشت‌ها، مراتع، چشمه‌ها و زیستگاه‌هایی که سلامت آنها ارتباط مستقیمی با کیفیت زندگی امروز و آینده مردم دارد.
وی با بیان اینکه مناطق حفاظت‌شده استان از جمله خان‌گرمز، لشگردر، ملوسان، آلمابلاغ و شراء را نباید صرفاً محدوده‌هایی روی نقشه دانست، افزود: این مناطق اجزای یک شبکه طبیعی هستند که در آن آب، خاک، پوشش گیاهی، حیات‌وحش و زندگی انسان به یکدیگر پیوند خورده‌اند و حفاظت از یک زیستگاه در واقع حفاظت از بخشی از زیرساخت‌های زندگی است.
احمدی‌فارسانی ادامه داد: طبیعت بدون آنکه دیده شود، خدمات مهمی به انسان ارائه می‌دهد؛ از تنظیم منابع آب و حفظ خاک گرفته تا کمک به پایداری اقلیم، فراهم کردن زیستگاه برای گونه‌های مختلف و ایجاد ظرفیت برای گردشگری، آموزش و پژوهش و حتی شکل‌گیری بخشی از فعالیت‌های اقتصادی جوامع محلی.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان همدان با اشاره به مطالعات انجام‌شده در زمینه زیستگاه‌های استان، گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش‌هایی از همدان از ظرفیت زیستی مناسبی برای گونه‌هایی مانند قوچ و میش، کل و بز، سنجاب زمینی، خرس قهوه‌ای و سیاه‌گوش برخوردار است و حضور این گونه‌ها نشان‌دهنده وجود شرایط مناسب زیستی در بخش‌هایی از استان است.
وی گفت: این ارتباط طبیعی تحت فشار قرار دارد و تغییر کاربری اراضی، تخریب مراتع، فشار بر منابع آب و گسترش فعالیت‌های انسانی می‌تواند به تدریج موجب کوچک شدن و گسست زیستگاه‌ها شود.
احمدی‌فارسانی وضعیت دشت اسدآباد و زیستگاه میش‌مرغ را نمونه‌ای از پیامدهای محدود شدن زیستگاه‌ها دانست و تصریح کرد: هنگامی که زیستگاه یک گونه محدود می‌شود، موضوع تنها به تهدید یک گونه جانوری یا پرنده خلاصه نمی‌شود، بلکه بخشی از تعادل میان کشاورزی، منابع آب، پوشش گیاهی و تنوع زیستی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
وی افزود: گسست و کاهش کیفیت زیستگاه‌ها در بسیاری از موارد می‌تواند تعارض میان انسان و حیات‌وحش را نیز افزایش دهد، چراکه گونه‌ای که زیستگاه و منابع طبیعی مورد نیاز خود را از دست می‌دهد، ناگزیر به سکونتگاه‌ها و فعالیت‌های انسانی نزدیک‌تر می‌شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان همدان با تأکید بر اینکه حذف حیوانات نمی‌تواند راه‌حل اصلی تعارض انسان و حیات‌وحش باشد، گفت: زمانی که ریشه تعارض در تخریب یا تضعیف زیستگاه قرار دارد، راهکار پایدار نیز باید از حفاظت و احیای همان زیستگاه آغاز شود.
وی حفاظت از طبیعت را فراتر از اعمال ممنوعیت‌ها دانست و اظهار کرد: حفاظت در واقع به معنای حفظ تعادل است و این تعادل بدون مشارکت مردم محلی، کشاورزان، دامداران، پژوهشگران، رسانه‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های اجرایی به دست نمی‌آید.
احمدی‌فارسانی با اشاره به ارتباط مستقیم حفاظت از طبیعت با اقتصاد و توسعه، بیان کرد: زیستگاه سالم می‌تواند زمینه‌ساز گردشگری مسئولانه، آموزش، پژوهش، اشتغال محلی و شکل‌گیری کسب‌وکارهای سازگار با طبیعت باشد، مشروط بر اینکه بهره‌برداری از طبیعت به فرسایش و نابودی سرمایه طبیعی منجر نشود.
وی خاطرنشان کرد: توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که سرمایه طبیعی را مصرف نکنیم، بلکه آن را برای نسل‌های آینده حفظ کنیم؛ بنابراین طبیعت نباید در برابر توسعه قرار گیرد، بلکه باید یکی از پایه‌های اصلی برنامه‌ریزی برای توسعه باشد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان همدان در ادامه با اشاره به پنجم اکتبر، روز جهانی زیستگاه، گفت: این مناسبت فرصتی برای یادآوری این موضوع است که زیستگاه سالم بخشی از دارایی عمومی جامعه محسوب می‌شود و حفاظت از آن تنها وظیفه یک دستگاه نیست، بلکه مسئولیتی جمعی است.
احمدی‌فارسانی تأکید کرد: اگر همدان به دنبال آینده‌ای پایدار است، باید طبیعت را در متن برنامه‌های توسعه قرار دهد و زیستگاه‌ها را هزینه توسعه نکند، چراکه بسیاری از ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی نیز در نهایت بر بستر همین سرمایه طبیعی شکل می‌گیرند.
وی گفت: شاید یکی از مهم‌ترین معیارهای موفقیت امروز ما این باشد که نسل آینده، در کنار جاده‌ها، ساختمان‌ها و کارخانه‌هایی که برایشان به جا گذاشته‌ایم، همچنان بتواند کوه، دشت، چشمه، مرتع و حیات وحشی زنده و پویا را نیز در این سرزمین ببیند.
انتهای پیام
