فرساد برهانی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره ایده شکل‌گیری نمایشگاه «بی‌افق» اظهار کرد: عنوان «بی‌افق» برای من به وضعیتی اشاره دارد که در آن افق دیگر یک نقطه ثابت برای جهت‌یابی نیست. انسان همچنان حرکت می‌کند و به دنبال معناست، اما مدام با چیزی مواجه می‌شود که قطعی و ثابت نیست. بخش زیادی از آثار این نمایشگاه نیز در همین وضعیت شکل گرفته‌اند؛ وضعیتی که در آن مسیر وجود دارد، اما مشخص نیست این مسیر دقیقاً به کدام سمت می‌رود.
وی افزود: این شرایط را می‌توان نوعی وضعیت تعلیقی دانست؛ تجربه‌ای که بسیاری از ما در سال‌های اخیر با آن مواجه بوده‌ایم و ممکن است در آن یک روز احساس امید داشته باشیم و روز دیگر با ناامیدی مواجه شویم. در چنین شرایطی، «بی‌افق» برای من صرفاً به معنای نبودن مسیر نیست، بلکه بیشتر به وضعیتی اشاره دارد که در آن مقصد و جهت نهایی روشن نیست و همین مسئله، بخش مهمی از فضای آثار نمایشگاه را شکل داده است.
این هنرمند با اشاره به روند شکل‌گیری آثار این نمایشگاه گفت: نقاشی‌های ارائه‌شده ادامه برخی مجموعه‌های دانشگاهی من هستند و در طول سال‌های گذشته شکل گرفته‌اند. از سال ۱۳۹۳ که فارغ‌التحصیل شدم، تلاش کردم نمایشگاهی برگزار کنم و آثارم را در معرض دید قرار دهم، اما در مقاطع مختلف این اتفاق به دلایل گوناگون به تعویق افتاد.
برهانی ادامه داد: در یک مقطع، برگزاری نمایشگاه با جنگ ۱۲ روزه همزمان شد و در مقطع دیگری نیز اتفاقات دی‌ماه باعث شد نمایشگاه‌هایی که با دو گالری متفاوت برای برگزاری آن‌ها هماهنگ کرده بودم، برگزار نشوند. در نهایت شرایط به شکلی پیش رفت که تصمیم گرفتم نمایشگاه را برگزار کنم و اکنون مجموعه‌ای از آثاری که حاصل بخشی از این مسیر چندساله است، در قالب «بی‌افق» ارائه شده است.
وی با اشاره به فرآیند آماده‌سازی نمایشگاه اظهار کرد: بخش زیادی از مراحل برگزاری نمایشگاه را شخصاً انجام دادم؛ از ساخت کلاف و بوم‌کشی و اجرای نقاشی‌ها گرفته تا طراحی پوستر، دیزاین نمایشگاه و تولید محتوا. در واقع صفر تا صد این نمایشگاه را خودم انجام داده‌ام و همین مسئله باعث شده فرآیند آماده‌سازی برای من علاوه بر دشواری، تجربه‌ای لذت‌بخش نیز باشد.
این هنرمند نقاش افزود: ابعاد آثار نسبتاً بزرگ و کمی متفاوت از اندازه‌های معمول است و همین مسئله نیز در نحوه آماده‌سازی آن‌ها تأثیر داشت. معمولاً در روند کار، پارچه بوم را روی دیوار قرار می‌دهم و با روش‌هایی مانند چسب، میخ یا منگنه آن را ثابت می‌کنم و سپس نقاشی روی آن شکل می‌گیرد. برای من خود این فرآیند نیز بخشی از تجربه خلق اثر است و صرفاً نتیجه نهایی اهمیت ندارد.
برهانی با اشاره به رابطه میان اثر و مخاطب گفت: هر نقاشی می‌تواند به‌خودی خود حامل مجموعه‌ای از معناها و اتفاقات باشد، اما ویژگی‌های درونی هنرمند نیز در اثر حضور دارد و معتقدم خود هنرمند باید بتواند بخشی از این تجربه را به مخاطب منتقل کند. قرار نیست نقاش الزاماً برای هر اثر توضیح و تفسیر مشخصی ارائه دهد، اما فرم‌ها و اتفاقاتی که در روند خلق اثر برای او شکل گرفته، می‌تواند در مواجهه با مخاطب نیز منتقل شود.
وی ادامه داد: در این نمایشگاه برای تعدادی از نقاشی‌ها تلاش کردم مراحل شکل‌گیری اثر را نیز در کنار خود آن قرار دهم و چند مرحله از روند کار را در قالب تابلوهای توضیحی و چاپ‌شده ارائه کردم تا مخاطب بتواند علاوه بر دیدن اثر نهایی، بخشی از مسیر شکل‌گیری آن را نیز مشاهده کند. یکی از مواجهه‌های جالب برای من این بوده که مخاطبانی که پیش از این من را نمی‌شناختند، با دیدن آثار تصور می‌کردند با هنرمندی در سن بالاتری مواجه هستند، در حالی که این تصور با سن واقعی من فاصله دارد.
این هنرمند با اشاره به وضعیت نقاشی و بازار آثار هنری در مشهد تصریح کرد: اگر بخواهیم بازار خرید و فروش آثار هنری در مشهد را با دیگر نقاط کشور مقایسه کنیم، این شهر جایگاه خوبی دارد، اما مسئله اصلی این است که بازار هنر و سازوکار عرضه و خرید آثار در اختیار افراد و مجموعه‌های مختلفی قرار دارد و در این میان، گاهی جایگاه واقعی هنر و اثر هنری در فضای عمومی کمرنگ می‌شود.
برهانی با انتقاد از تبدیل برخی گالری‌ها به فضاهایی صرفاً برای حضور اجتماعی مخاطبان گفت: یکی از مشکلاتی که در برخی گالری‌ها وجود دارد این است که گاهی مردم برای خوردن غذا، چای یا قهوه به یک مجموعه می‌آیند و در کنار آن نگاهی هم به نقاشی‌ها می‌اندازند؛ در حالی که جایگاه اصلی نقاشی و مواجهه با اثر هنری در دنیا صرفاً چنین فضایی نیست. در جامعه ما نیز تا حدی این تصور شکل گرفته که همه اقشار نمی‌توانند مخاطب هنرهای تجسمی باشند، در حالی که نقاشی اساساً متعلق به قشر مرفه جامعه نیست و هنرمندان این حوزه نیز لزوماً از چنین طبقه‌ای نیستند.
ضرورت عمومی‌تر شدن دسترسی به نمایشگاه‌های نقاشی
وی با اشاره به تجربه خود از برگزاری نمایشگاه «بی‌افق» خاطرنشان کرد: یکی از موضوعاتی که در زمان دعوت از مخاطبان با آن مواجه شدم این بود که بسیاری از افراد ابتدا می‌پرسیدند آیا ورود به نمایشگاه هزینه دارد یا خیر؛ در حالی که بیشتر گالری‌های نقاشی در مشهد ورودی رایگان دارند و تنها ممکن است در برخی استودیوها یا فضاهای خاص، هزینه‌ای برای ورود دریافت شود. همین مسئله نشان می‌دهد که هنوز برای بخشی از جامعه این تصور وجود دارد که نمایشگاه نقاشی فضای خاص و محدود به گروهی مشخص است.
این هنرمند نقاش افزود: در حالی که اگر هنرهای تجسمی قرار است در جامعه جایگاه جدی‌تری پیدا کنند، باید امکان مواجهه اقشار مختلف جامعه با آثار هنری فراهم شود. نمایشگاه‌ها می‌توانند فرصتی باشند تا مخاطبانی که لزوماً خریدار اثر نیستند نیز با نقاشی و فرآیند خلق اثر آشنا شوند و هنر را به عنوان بخشی از زندگی و تجربه فرهنگی خود ببینند.
برهانی با اشاره به نقش نمایشگاه‌های انفرادی در دیده‌شدن هنرمندان گفت: میزان دیده‌شدن یک هنرمند تا حد زیادی به نحوه ارائه آثار و ارتباطی که خودش با مخاطب برقرار می‌کند بستگی دارد. هنرمند باید بتواند احساسی را که هنگام خلق اثر تجربه کرده، تا حدی به مخاطب منتقل کند و برای این کار، حضور و ارائه خود هنرمند نیز اهمیت دارد.
انتهای پیام
