به گزارش ایسنا، سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه کسب‌وکارهای نوآور، تنها به تأمین منابع مالی محدود نمی‌شود و سرمایه‌گذاران برای دستیابی مستمر به فرصت‌های مناسب، ارزیابی تیم‌ها، انتخاب گزینه‌های دارای ظرفیت رشد و مدیریت سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده، به یک سازوکار تخصصی نیاز دارند. پروژه ملی «۱۰۰ استارت‌آپ» با هدف ایجاد چنین سازوکاری از سال ۱۳۹۹ فعالیت خود را آغاز کرد و طی بیش از پنج سال، از میان هزاران تیم متقاضی، در ۷۸ تیم سرمایه‌گذاری کرد.
ایده شکل‌گیری «۱۰۰ استارت‌آپ» بر تجمیع منابع چند سرمایه‌گذار و مدیریت متمرکز فرایند سرمایه‌گذاری استوار بود؛ مدلی که در آن سرمایه‌گذاران به‌عنوان LP در کنار یکدیگر قرار گرفتند و یک مجموعه تخصصی، مسئولیت شناسایی، ارزیابی، انتخاب و همراهی با تیم‌های سرمایه‌پذیر را بر عهده گرفت.
در سال ۱۳۹۹، صندوق ملی «۱۰۰ استارت‌آپ» با مشارکت ۹ سرمایه‌گذار و تأمین ۱۱۵ میلیارد ریال، معادل ۱۱.۵ میلیارد تومان، سرمایه اولیه شکل گرفت. «۱۰۰ استارت‌آپ» نیز در جایگاه GP و مدیر پروژه، مدیریت فرایند سرمایه‌گذاری را بر عهده گرفت.
هدف از این مدل، ایجاد یک جریان مستمر از فرصت‌های سرمایه‌گذاری و کاهش پراکندگی منابع و تصمیم‌های سرمایه‌گذاری بود؛ به‌گونه‌ای که به جای تصمیم‌گیری‌های منفرد، منابع در یک چارچوب مشترک برای شناسایی و سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارهای نوآور به کار گرفته شود.
غربال ۴۰۸۹ تیم برای سرمایه‌گذاری در ۷۸ تیم
بر اساس گزارش عملکرد پروژه ملی «۱۰۰ استارت‌آپ»، در طول اجرای این طرح ۴۰۸۹ تیم از سراسر کشور متقاضی ورود به فرایند سرمایه‌گذاری شدند که پس از طی مراحل ارزیابی، ۷۸ تیم به سرمایه‌گذاری رسیدند. برای ایجاد جریان شناسایی تیم‌ها، در مجموع ۴۰ رویداد استانی و تخصصی برگزار شد که شامل ۲۰ کاروان استانی در ۱۶ استان و ۲۰ رویداد تخصصی و موضوعی بود.
از مجموع تیم‌های متقاضی، ۲۲۱۴ تیم خارج از تهران قرار داشتند. در نهایت نیز ۴۸ تیم از ۷۸ تیم سرمایه‌پذیر در سایر استان‌ها قرار گرفتند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از جست‌وجو و سرمایه‌گذاری پروژه به خارج از تهران اختصاص داشته است.
بررسی وضعیت ۷۸ تیم سرمایه‌پذیر نشان می‌دهد که ۳۹ تیم فعالیت خود را متوقف کرده‌اند. همچنین سرمایه‌گذاری در هشت تیم از طریق فروش یا واگذاری تعیین تکلیف شده و ۳۱ تیم همچنان در پرتفوی پروژه فعال هستند.
از سوی دیگر، ارزشگذاری ۶ تیم دست کم ۱۰ برابر ارزش مبنای سرمایه‌گذاری آنها افزایش یافته است؛ با این حال، این افزایش ارزشگذاری را نمی‌توان به‌عنوان سود قطعی یا بازده نقدشده سرمایه‌گذاران تلقی کرد.
ارزش پرتفوی؛ حدود ۹۲ میلیارد تومان
بر اساس گزارش عملکرد پروژه، ارزش برآوردی سهام باقی‌مانده در ۳۱ تیم فعال به همراه منابع نقدی موجود در پایان دوره، حدود ۹۲ میلیارد تومان بوده است. از این رقم، حدود ۵.۴ میلیارد تومان منابع نقدی و بخش عمده آن مربوط به ارزش برآوردی سهام تیم‌های باقی‌مانده در پرتفوی است.
این رقم در مقایسه با سرمایه اولیه ۱۱.۵ میلیارد تومانی، حدود ۸ برابر سرمایه اولیه پروژه است؛ با این حال، نسبت هشت‌برابری بیانگر بازده نقدشده سرمایه‌گذاران یا نرخ بازده داخلی سرمایه‌گذاری نیست، چراکه بخش عمده ارزش ایجادشده در قالب ارزشگذاری سهام باقی مانده و هنوز به وجه نقد تبدیل نشده است. به این ترتیب، ارزیابی عملکرد مالی این پروژه باید میان «ارزشگذاری پرتفوی» و «بازده تحقق‌یافته و نقدشده» تفکیک قائل شود.
پروژه ملی «۱۰۰ استارت‌آپ» تلاش کرد فرایند سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه را در قالب یک زنجیره مشخص از شناسایی فرصت‌ها، ارزیابی، انتخاب، سرمایه‌گذاری و همراهی پس از سرمایه‌گذاری سازمان‌دهی کند. در این مدل، تجمیع سرمایه چند سرمایه‌گذار در کنار مدیریت متمرکز فرایند، امکان بررسی تعداد زیادی از تیم‌های نوآور و تشکیل یک پرتفوی متنوع را فراهم کرد. برگزاری رویدادهای استانی و تخصصی نیز بخشی از سازوکار ایجاد جریان ورودی برای شناسایی تیم‌های جدید بود.
داده‌های عملکرد پنج‌ساله این پروژه نشان می‌دهد که از یک سو بخش قابل توجهی از تیم‌های سرمایه‌پذیر نتوانسته‌اند فعالیت خود را ادامه دهند و از سوی دیگر، بخشی از تیم‌های باقی‌مانده رشد ارزش قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. بنابراین، نتیجه این مدل را نمی‌توان تنها با تعداد تیم‌های موفق یا ارزش اسمی پرتفوی سنجید و بررسی میزان بقای تیم‌ها، نحوه خروج از سرمایه‌گذاری‌ها، ارزش واقعی سهام و میزان بازده نقدشده نیز برای ارزیابی نهایی آن اهمیت دارد.
پروژه ملی «۱۰۰ استارت‌آپ» از سال ۱۳۹۹ با سرمایه اولیه ۱۱.۵ میلیارد تومان آغاز شد و طی بیش از پنج سال، از میان ۴۰۸۹ تیم متقاضی، در ۷۸ تیم سرمایه‌گذاری کرد. در پایان این دوره، ۳۱ تیم در پرتفوی باقی مانده‌اند و ارزش برآوردی سهام این تیم‌ها به همراه منابع نقدی حدود ۹۲ میلیارد تومان گزارش شده است؛ رقمی که بیش از آنکه نشان‌دهنده سود قطعی باشد، تصویری از ارزش برآوردی پرتفوی در پایان دوره ارائه می‌کند.
انتهای پیام
