حمیدرضا موسوی در حاشیه جلسه تودیع و معرفه رئیس فنی و حرفه‌ای کاشمر در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تنوع مدل‌های آموزشی در کشور اظهار کرد: مدل‌های آموزشی ما در کشور متنوع است؛ برای نمونه، آموزش و پرورش آموزش‌های اجباری را ارائه می‌دهد که همه افراد باید آن آموزش‌ها را فرا بگیرند، اما آموزش‌های مهارتی فنی و حرفه‌ای بر اساس تقاضایی که وجود دارد ارائه می‌شود و حتماً باید تقاضامحور باشد.
وی افزود: آموزش فنی و حرفه‌ای هیچ‌وقت نمی‌تواند عرضه‌محور باشد و نیازهای بازار کار نیز با توجه به پتانسیل‌های شهرستانی و مکانی که قرار است شغل در آن ایجاد شود، تغییر می‌کند. اشتغال فرمت کشوری و حتی استانی ندارد و حتماً فرمت منطقه‌ای دارد؛ بنابراین باید اشتغال را بر اساس هر منطقه، به صورت مشخص برای همان منطقه تعریف و بازتعریف کنیم.
موسوی با اشاره به ورود فناوری‌های جدید به حوزه‌های مختلف بیان کرد: فناوری‌های جدید وارد عرصه شده‌اند و کشور ما نیز نمی‌تواند از این روند مستثنا باشد و قطعاً کاشمر هم از این موضوع مستثنا نخواهد بود. فناوری‌های نو رشته‌هایی هستند که تمام تولیدات جدید را شامل می‌شوند.
وی ادامه داد: یکی از نمونه‌های مهم این فناوری‌ها، استفاده از هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی در تمام زمینه‌ها دگرگونی ایجاد کرده است. سازمان جهانی کار اعلام کرده که شاید تا ۱۰ سال آینده، ۸۰ تا ۹۰ درصد از شغل‌های فعلی را نداشته باشیم و شغل‌های جدیدی به مشاغلی که اکنون در بازار وجود دارند، اضافه شوند؛ بنابراین حتماً باید به این سمت حرکت کنیم.
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی تصریح کرد: ما نیز در اداره‌کل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی دقیقاً از سال گذشته برنامه‌های خود را بر اساس آموزش و حرکت به سمت مهارت‌های نو تنظیم کرده‌ایم؛ هوش مصنوعی و مواردی از این گونه که حتماً نیاز امروز ما هستند. اگر همین الان حرکت نکنیم، از این عرصه عقب خواهیم ماند.
وی گفت: آموزش‌های خود را بر اساس فناوری‌های نو پیش می‌بریم و متناسب با هر شهرستان در کارگاه‌هایی که در مراکز آموزش داریم حتماً تغییر رویکرد می‌دهیم و تجهیزات لازم را فراهم می‌کنیم. سال گذشته و اوایل امسال کارگاه VR را تجهیز کردیم و در زمینه هوش مصنوعی نیز در حال تجهیز کارگاه هستیم که تا ماه آینده به بهره‌برداری خواهد رسید.
۷۰ درصد آموزش‌های مورد نیاز از طریق آموزشگاه‌های آزاد ارائه می‌شود
موسوی در ادامه درباره میزان ارائه آموزش‌های مهارتی در سطح استان و وضعیت ورود مهارت‌آموزان به بازار کار اظهار کرد: بخشی از آموزش‌های ما در استان خراسان رضوی توسط آموزشگاه‌های آزاد ارائه می‌شود. هم اکنون هشت مرکز در شهر مشهد و ۴۵ مرکز در سطح استان داریم که این تعداد بخش دولتی مجموعه آموزش فنی و حرفه‌ای را تشکیل می‌دهد.
وی افزود: همچنین بیش از ۲۸۰۰ آموزشگاه آزاد در استان داریم که از این تعداد، ۱۶۰۰ آموزشگاه در مشهد فعالیت می‌کنند. بخش عظیمی از آموزش‌های ما که نزدیک به ۷۰ درصد هست از طریق آموزشگاه‌های آزاد ارائه می‌شود و در بخش‌هایی که آموزشگاه‌های آزاد امکان ارائه آموزش ندارند یا نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری وجود دارد، دولت سرمایه‌گذاری می‌کند تا بتواند آموزش‌های مورد نیاز را ارائه دهد.
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که حتماً آموزش‌هایی که ارائه می‌دهیم به درد جامعه و اشتغال بخورد. چون آموزش‌های ما آموزش‌های آموزش و پرورش و دانشگاه نیست که بازه زمانی طولانی داشته باشد در فنی و حرفه‌ای آموزش‌های کوتاه‌مدت و منجر به اشتغال ارائه می‌دهیم و آموزش‌هایی که ارائه می‌کنیم باید آنی و بلافاصله به درد اشتغال بخورد.
آموزش افراد زیر ۱۸ سال امکان‌پذیر است، اما گواهینامه مهارتی شرایط خاص خود را دارد
موسوی در پاسخ به دغدغه جوانان درباره تغییر سبک زندگی و ورود فناوری‌های جدید به بازار و همچنین این پرسش که چرا فنی و حرفه‌ای از سن خاصی افراد را جذب می‌کند و آیا دانش‌آموزان نیز می‌توانند رشته‌های مهارتی را فرا گرفته و مدرک دریافت کنند، گفت: آموزش فنی و حرفه‌ای وابسته به سازمان جهانی کار است و سازمان جهانی کار نیز سنی را برای اشتغال تعریف کرده است.
وی توضیح داد: به همین دلیل ما نمی‌توانیم به افرادی که در سنین پایین‌تر قرار دارند، گواهینامه مهارتی ارائه کنیم. افراد ۱۵ تا ۱۸ سال برای دریافت گواهی نیاز به تأیید و رضایت پدر و والدین خود دارند و باید رضایت‌نامه را امضا کنند تا ما بتوانیم آنها را آموزش دهیم.
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی تأکید کرد: برای آموزش دادن به این افراد مشکلی نداریم؛ مسئله ما هنگام صدور گواهینامه است. وقتی گواهینامه می‌دهیم، گواهینامه مهارتی ارائه می‌کنیم؛ یعنی حتماً باید سیستم بتواند فضای اشتغال را نیز مهیا کند.
موسوی ادامه داد: یکی از مسائلی که داریم این است که خیلی وقت‌ها اتباع به ما مراجعه می‌کنند و می‌گویند ما در دانشگاه ایران دیپلم، لیسانس، فوق‌لیسانس یا دکترا گرفته‌ایم، چرا شما نمی‌توانید برای ما گواهینامه یک دوره آموزشی قرار دهید؟ در پاسخ باید گفت گواهینامه‌های مهارتی که ما ارائه می‌دهیم زیر نظر سازمان جهانی کار است و کد ISCO دارد.
وی افزود: این گواهینامه‌ها حتماً باید بر اساس اشتغال باشند و آن مجموعه و دولت موظف است اشتغال آنها را تضمین کند. به همین دلیل، چون بعدها نمی‌توانیم اشتغال اتباع را تضمین و فراهم کنیم، امکان صدور چنین گواهینامه‌ای وجود ندارد؛ چراکه اگر شکایتی به سازمان جهانی کار صورت بگیرد، دولت موظف است برای آنها شغل فراهم کند.
موسوی همچنین گفت: به همین دلیل و با توجه به اینکه موضوع کودکان کار نیز مطرح می‌شود و از نظر قوانین جهانی کار حق نداریم کودکان را به کار بگیریم برای همین نمی‌توانیم برای آنها گواهینامه صادر کنیم. البته آموزش برای افراد در سنین مختلف امکان‌پذیر است. اکنون افراد هفت، هشت و حتی ۱۰ ساله نیز آموزش می‌بینند، اما نمی‌توانیم برای آنها گواهینامه صادر کنیم؛ بنابراین موضوع فقط گواهینامه است و در زمینه آموزش، محدودیتی برای یادگیری مهارت وجود ندارد.
سهم زنان در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی در ادامه گفت: آموزش‌های فنی و حرفه‌ای تقاضامحور است و در این چارچوب، زنان و مردان هر تعداد که برای دریافت آموزش‌های مهارتی مراجعه کنند، امکان استفاده از این آموزش‌ها را خواهند داشت.
وی با بیان اینکه ما تقاضامحور هستیم؛ چه خانم‌ها و چه آقایان، هر تعدادی که برای دریافت آموزش مراجعه کنند، آموزش‌های لازم را ارائه خواهیم داد، افزود: حدود ۷۰ درصد آموزش‌های ما از طریق آموزشگاه‌های آزاد ارائه می‌شود و حدود ۹۰ درصد افرادی که در این آموزشگاه‌ها حضور دارند، خانم‌ها هستند.
موسوی ادامه داد: سال گذشته در استان خراسان رضوی نزدیک به ۳۰ میلیون نفرساعت آموزش مهارتی داشتیم که از این میزان، حدود ۲۴ تا ۲۵ میلیون نفرساعت از آموزش‌ها توسط آموزشگاه‌های آزاد ارائه شده است و از این تعداد، ۹۰ درصد را خانم‌ها تشکیل می‌دهند.
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی با اشاره به برنامه‌های این اداره‌کل در حوزه مشاغل خانگی و توانمندسازی زنان گفت: در بحث مشاغل خانگی و آموزش بانوان، طرحی با عنوان کارافن راه‌اندازی کرده‌ایم؛ چراکه بررسی‌های ما نشان داد خانم‌ها در دوره‌های مختلف شرکت می‌کنند و آموزش‌های متنوعی را فرا می‌گیرند، اما در نهایت بازخورد اقتصادی مناسبی برای خانواده‌های آنها ایجاد نمی‌شود.
وی اظهار کرد: بر همین اساس با چند پلتفرم صحبت و یک پلتفرم خاص را طراحی کردیم. کارافن این کار را انجام می‌دهد که افراد بتوانند تصویری از تولیدات خود را در سامانه بارگذاری کنند و محصولاتشان را به صورت اینترنتی به فروش برسانند.
موسوی تصریح کرد: در حال تلاش هستیم که برای طرح کارافن یک فروشگاه فیزیکی نیز ایجاد کنیم تا افراد بتوانند تولیدات خود را در این فروشگاه‌ها هم به فروش برسانند؛ چراکه یکی از مشکلاتی که خانم‌ها دارند، بحث بازاریابی و فروش محصولات است و با این اقدام می‌توانیم به آنها کمک کنیم تا محصولاتشان را به بازار برسانند.
وی افزود: به عنوان مثال، اگر خانمی در دوره عروسک‌دوزی شرکت کرده و آموزش ببیند و در خانه عروسک تولید کند یا محصولات دستی دیگری داشته باشد، باید بتواند این تولیدات را به بازار عرضه کند تا این فعالیت برای خانواده او به یک کمک معیشتی تبدیل شود.
تشکیل کنسرسیوم صنایع برای شناسایی نیازهای مهارتی بازار کار
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی درباره تجهیزات و کارگاه‌های آموزشی نیز اظهار کرد: بیشتر مشکلی که جامعه ما در بحث اشتغال دارد، به جوانان برمی‌گردد. این است که جوانان منتظر هستند ما برای آنها برنامه‌ای داشته باشیم و ما نیز منتظریم که آنها مراجعه کنند و تقاضای خود را ارائه دهند.
موسوی ادامه داد: این وضعیت باعث شده است که شاید خیلی از جوانان نتوانند در این مسیر، شغل خود را به خوبی پیدا کنند. به همین دلیل کنسرسیومی را با صنایع استان تشکیل داده‌ایم و در آنجا تقاضاهای صنایع را جمع‌آوری می‌کنیم.
وی گفت: از طرف دیگر، کاریابی‌ها را نیز با خودمان لینک کرده‌ایم تا بتوانیم تقاضایی را که کارخانه‌ها و صنایع دارند، دریافت کنیم و آموزش‌های مورد نیاز آنها را مهیا کنیم. همچنین آموزش‌های لازم را از طریق افرادی که در کاریابی‌ها ثبت‌نام کرده‌اند، ارائه خواهیم داد.
استفاده از ظرفیت مدارس برای ایجاد مراکز فنی و حرفه‌ای در شهرهای جدید
موسوی درباره توسعه مراکز فنی و حرفه‌ای در شهرهای جدید نیز گفت: آموزش فنی و حرفه‌ای مانند آموزش و پرورش، لازم‌التعلیم نیست و ما نیز مانند آموزش و پرورش الزام به ایجاد فضاهای آموزشی به شکل مستقل نداریم. اگر فضایی وجود داشته باشد، ترجیح ما این است که هزینه‌ها را بیشتر در بخش تجهیزات صرف کنیم و از فضاهایی که در آن شهرستان‌ها وجود دارد استفاده کنیم.
مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای خراسان رضوی با اشاره به تغییرات جمعیتی در کشور و استان بیان کرد: اکنون با توجه به اینکه جمعیت به سمت پیری می‌رود، جمعیت جوان نداریم و این جمعیت جوان بسیار کم شده است. به همین دلیل، ورودی‌های آموزش و پرورش نیز کاهش پیدا کرده است.
وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از شهرستان‌ها مدارس زیادی وجود دارند که یا در شیفت صبح فعالیت می‌کنند و شیفت بعدازظهر آنها خالی است، یا در برخی موارد مدارس به‌طور کامل خالی هستند. می‌توانیم از این فضاها استفاده کنیم.
موسوی تأکید کرد: این هم‌افزایی باعث می‌شود هم هدر رفت منابع نداشته باشیم و هم بتوانیم به نحو احسن از امکاناتی که در اختیار داریم استفاده کنیم.
انتهای پیام
