امرالله ابراهیمی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: تحقیر مکرر دانش آموز میتواند اعتماد به نفس او را تضعیف کند و وی تصور کند که ناتوان است و تلاش کردن فایدهای ندارد و احساس ضعف کند، اینجا ممکن است دانشآموز به جای تلاش بیشتر، به اجتناب و تسلیم روی بیاورد. تأثیر این تجربه بر نگرش دانشآموز نسبت به افراد صاحب قدرت میتواند بر نگرش دانشآموز نسبت به افراد صاحب قدرت نیز اثر بگذارد. وقتی دانشآموز بارها از سوی معلم تحقیر، تهدید یا ناعادلانه تنبیه شود، ممکن است قدرت را با ترس و ناامنی مرتبط کند. این تجربه میتواند اعتماد او به معلمان، مدیران و حتی برخی افراد مسئول در سالهای بعد را کاهش دهد.
وی افزود: در بعضی دانشآموزان نیز ممکن است این موضوع به شکل اطاعت افراطی و ترس از اشتباه یا مقاومت و مخالفت با قدرت دیده شود. البته یک تجربه منفی بهتنهایی سرنوشت و شخصیت فرد را تعیین نمیکند و حمایت خانواده و تجربه روابط سالم میتواند این آثار را کاهش دهد. بنابراین احترام، گفتوگو و رفتار عادلانه با دانشآموز، پایه مهمی برای شکلگیری اعتماد سالم به دیگران است.
این استاد روانشناسی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: تأثیر بدرفتاری در مدرسه میتواند بر نحوه ارتباط دانشآموز با همکلاسیها و دیگران نیز اثر بگذارد. دانشآموزی که مرتب تحقیر یا سرزنش میشود، ممکن است اعتمادبهنفس و احساس امنیت کمتری در روابط اجتماعی داشته باشد. برخی دانشآموزان ممکن است منزوی شوند و از برقراری رابطه با دیگران فاصله بگیرند. برخی دیگر نیز ممکن است رفتار پرخاشگرانه را یاد بگیرند و همان شیوه را در ارتباط با همسالان خود تکرار کنند. این تجربهها میتواند مهارتهایی مانند گفتوگو، حل تعارض و اعتماد کردن به دیگران را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین مدرسه باید علاوه بر آموزش درسی، محیطی امن و محترمانه برای یادگیری روابط سالم اجتماعی باشد.
نقش مدرسه و خانواده در مواجه دانش آموز با برخورد نامناسب
ابراهیمی بیان کرد: یک برخورد نامناسب موردی، اگر سریع اصلاح شود و از دانشآموز عذرخواهی و دلجویی شود، آسیب پایدار ایجاد نمیکند، اما وقتی تحقیر، سرزنش، تهدید یا تنبیه بهصورت مکرر اتفاق بیفتد، اثر آن میتواند عمیقتر و ماندگارتر باشد. بدرفتاری مداوم ممکن است بهتدریج احساس ارزشمندی و اعتمادبهنفس دانشآموز را کاهش دهد. همچنین میتواند باعث اضطراب، بیاعتمادی، افت انگیزه تحصیلی یا دوری از محیط مدرسه شود. نکته مهم این است که تداوم، شدت و نوع رفتار و همچنین نحوه حمایت از دانشآموز، در میزان آسیب نقش مهمی دارد. بنابراین حتی یک خطای تربیتی باید جدی گرفته شود، اما نباید آن را با الگوی مداوم بدرفتاری یکسان دانست.
وی اضافه کرد: خانواده و مدرسه باید در قدم اول، احساس امنیت و حمایت را به دانشآموز برگردانند. خانواده بهتر است بدون سرزنش، به صحبتهای کودک گوش دهد و احساسات او را جدی بگیرد. مدرسه نیز باید رفتار نامناسب را بررسی و از تکرار آن جلوگیری کند و با دانشآموز محترمانه و عادلانه برخورد شود. گفتوگوی سازنده میان والدین، معلم و مشاور مدرسه میتواند به حل مشکل کمک کند. اگر نشانههایی مانند اضطراب، انزوا، افت شدید تحصیلی یا ترس از مدرسه ادامه پیدا کرد، استفاده از کمک روانشناس کودک و نوجوان ضروری است. مهمتر از همه اینکه دانشآموز باید بداند رفتار نامناسب دیگران تقصیر او نیست و همچنان شایسته احترام و حمایت است.
انتهای پیام
