ملک حسین دلاور، در گفت‌وگو با ایسنا درباره مشکلات زنجیره توزیع محصولات کشاورزی و فاصله قیمتی میان مزرعه تا بازار اظهار کرد: چرخه عرضه و توزیع محصولات کشاورزی در کشور ناقص است و نبود امکان دسترسی مستقیم مصرف‌کنندگان به تولیدکنندگان، موجب می‌شود محصولات پس از عبور از چندین واسطه، با قیمت‌های چندبرابری به بازار مصرف برسند. تولیدکننده برای تامین هزینه‌های تولید و خرید نهاده‌های مورد نیاز فصل بعد، ناچار است محصول خود را با قیمت پایین به واسطه‌ها عرضه کند و محصول نیز تا رسیدن به مصرف‌کننده چندین بار دست به دست می‌شود؛ در نتیجه، تولیدکننده از ارزش واقعی محصول سهم محدودی دریافت می‌کند، در حالی که مصرف‌کننده با قیمت بالاتری آن را خریداری می‌کند. توسعه روستابازارها و بازارهای محلی می‌تواند بخشی از این مشکل را برطرف کند.
وی با اشاره به سنتی بودن بخش قابل توجهی از کشاورزی کشور بیان کرد: گذار از روش‌های سنتی نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده و ورود فناوری‌های نوین است و استفاده از تکنولوژی، روش‌های نوآورانه و هوش مصنوعی می‌تواند زمینه بهره‌برداری حداکثری از منابع محدود بخش کشاورزی را فراهم کند. رفع موانع ورود سرمایه به بخش کشاورزی، پیش‌شرط حرکت به سمت کشاورزی فناورانه است و بدون ایجاد امنیت سرمایه‌گذاری و فراهم‌کردن زیرساخت‌های مناسب، تحول در این بخش با دشواری مواجه خواهد بود.
دلاور با تاکید بر ضرورت پرهیز از توسعه سطحی کشاورزی تصریح کرد: نظام خرده‌مالکی، وابستگی شدید تولید به شرایط اقلیمی، افزایش مخاطرات طبیعی و پایین بودن سودآوری نسبت به میزان تلاش و هزینه انجام‌شده، انگیزه سرمایه‌گذاری در کشاورزی را کاهش داده است. نبود سازوکارهای مناسب برای هدایت منابع بخش خصوصی، ضعف در جذب سرمایه‌های خارجی و وجود ریسک‌های سیاسی، اقتصادی و اجرایی از دیگر عواملی است که بخش کشاورزی را با بحران سرمایه‌گذاری مواجه کرده است.
افزایش بهره‌وری باید جایگزین توسعه سطح زیرکشت شود
رئیس اتاق اصناف کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به ضعف نهادها و بازارهای مالی بخش کشاورزی گفت: توسعه‌نیافتگی بازار مالی کشاورزی و فقدان ابزارهای مالی مناسب برای اجرای طرح‌های میان‌مدت و بلندمدت، از موانع مهم توسعه این بخش محسوب می‌شود. افزایش بهره‌وری و تولید در واحد سطح باید جایگزین توسعه سطحی کشاورزی شود و تحقق این هدف نیازمند ورود علم، دانش و فناوری و حرکت به سمت کشاورزی پایدار است.
وی با تاکید بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین در کشاورزی اظهار کرد: فناوری‌هایی مانند اصلاح ژنتیکی، هوش مصنوعی و سنجش از راه دور می‌توانند نقش مهمی در تحول اقتصاد کشاورزی داشته باشند، اما استفاده از این فناوری‌ها باید با برنامه‌ریزی دقیق و حفظ ذخایر ژنتیکی کشور همراه باشد.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی خراسان رضوی ادامه داد: اصلاح نژاد در بخش‌هایی مانند دامپروری می‌تواند موجب افزایش تولید شود، اما وابستگی به نژادهای خارجی و بی‌توجهی به ذخایر ژنتیکی بومی، مخاطراتی برای آینده تولید ایجاد می‌کند. حفظ نژادهای بومی در کنار استفاده هدفمند از فناوری‌های اصلاح ژنتیکی ضروری است. هوش مصنوعی و سنجش از راه دور نیز با فراهم‌کردن امکان مدیریت دقیق‌تر، بهینه‌سازی مصرف نهاده‌ها و افزایش کارایی تولید، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای بهره‌وری کشاورزی دارند و در حال حاضر نیز شماری از کشاورزان از فناوری‌های روز استفاده می‌کنند.
دلاور مهم‌ترین راه نجات اقتصاد کشاورزی ایران را توسعه پایدار این بخش دانست و گفت: کشاورزی کشور باید در مسیر توسعه پایدار حرکت کند؛ به‌گونه‌ای که منابع محدود آب، خاک و هوا حفظ شود و تولید محصولات کشاورزی نیز آسیب و فشار مضاعفی به مصرف‌کنندگان وارد نکند.
وی خاطرنشان کرد: جلوگیری از خردشدن اراضی کشاورزی، ورود فناوری‌های روز، افزایش بهره‌وری، تقویت اقتصاد کشاورزی سنتی، توسعه زنجیره‌های تولید، افزایش ارزش افزوده محصولات و گسترش صنایع تبدیلی باید در سیاست‌گذاری‌های این بخش مورد توجه قرار گیرد. افزایش کیفیت و تنوع محصولات کشاورزی، توسعه بازارهای جدید، بهبود بازاریابی، رفع موانع تولید و صادرات و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین از الزامات افزایش بهره‌وری و ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی است.
دلاور درباره آینده کشاورزی ایران در افق ۲۰ ساله اظهار کرد: آینده کشاورزی کشور تحت تاثیر عواملی مانند رشد جمعیت، تغییر الگوی مصرف و فرهنگ غذایی، توزیع درآمد، سرانه مصرف محصولات کشاورزی، وضعیت منابع طبیعی، تغییرات اقلیمی و میزان ورود فناوری به بخش کشاورزی قرار خواهد داشت. توسعه پایدار کشاورزی، آمایش سرزمین و اصلاح الگوی کشت متناسب با تغییرات اقلیمی باید از اولویت‌های آینده این بخش باشد. اصلاح مدیریت منابع آب و خاک، تعیین شاخص‌های بهره‌وری بر مبنای میزان تولید به ازای هر مترمکعب آب مصرفی و کاهش مداخلات دولت و قیمت‌گذاری دستوری، از دیگر الزامات حرکت به سمت توسعه پایدار کشاورزی است.
انتهای پیام
