عطا حسن‌پور در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: عموم مردم تصور می‌کنند همه پل‌های تاریخی لرستان متعلق به دوره ساسانی هستند، در حالی که بخش مهمی از شکوه پل‌سازی استان به قرن چهارم هجری و حدود هزار سال پیش بازمی‌گردد.
وی افزود: در دوره هخامنشی، اشکانی و ساسانی نیز پل‌هایی در لرستان ساخته شده است؛ برای نمونه پل «آخور رخش» در پلدختر از پل‌های قدیمی استان و پل شاپوری خرم‌آباد از آثار دوره ساسانی است.
حسن‌پور ادامه داد: در قرن چهارم هجری، ساخت پل در لرستان به اوج خود رسید و «ابونجم بدر بن حسنویه» که حاکمی شیعه‌مذهب بود، برای رفاه زائران عتبات عالیات اقدام به ساخت پل‌های بزرگ کرد.
وی با اشاره به پل کشکان گفت: این پل که کتیبه‌ای بر سینه آن قرار دارد، مربوط به قرن چهارم هجری است و ساخت آن در سال ۳۸۸ هجری آغاز و در سال ۳۹۸ هجری به پایان رسیده است.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان افزود: پل کشکان از نظر ارتفاع، طول، عرض، دهانه‌ها و گستردگی، یکی از شاخص‌ترین پل‌های تاریخی ایران و جهان باستان محسوب می‌شود و از آن به عنوان مادر پل‌های ایران یاد می‌شود.
وی پل کلهر در معمولان، پل باستانی پلدختر، پل گاومیشان و پل سیاه‌پله را از دیگر پل‌های تاریخی این دوره عنوان کرد و گفت: در این دوره استفاده از پایه‌های بیضی‌شکل در پل‌ها رواج پیدا کرد.
حسن‌پور توضیح داد: در پل‌های دوره هخامنشی، پایه‌ها عمدتاً حالت مربعی داشتند، در حالی که در دوره‌های اشکانی و ساسانی برای مقابله با فشار آب، در دو طرف پایه‌ها سازه‌هایی مثلثی‌شکل به عنوان موج‌شکن یا آب‌شکن ایجاد می‌شد.
وی ادامه داد: اما در قرن چهارم هجری، تکنیک مهندسی پل‌سازی پیشرفت کرد و پایه‌های پل‌ها به شکل بیضی طراحی شدند. این شکل باعث می‌شد فشار آب کاهش پیدا کند و جریان آب با سهولت بیشتری از اطراف پایه‌ها عبور کند.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان با اشاره به سیل سال ۱۳۹۸ بیان کرد: در جریان این سیل، بسیاری از سازه‌هایی که در دهه‌های اخیر ساخته شده بودند آسیب دیدند یا تخریب شدند، اما بسیاری از پل‌های باستانی لرستان همچنان پابرجا ماندند.
حسن‌پور با اشاره به پل‌های کلهر و گاومیشان گفت: در سیل ۱۳۹۸ حجم آب در منطقه تنگه لهور معمولان به حدی افزایش یافت که تمام تنگه پر از آب شد، اما آب از عرشه پل عبور نکرد و سازه پل همچنان پابرجا ماند.
وی افزود: در پل گاومیشان نیز با توجه به اینکه در محل پیوستن رودخانه کشکان به سیمره حجم آب افزایش می‌یابد، سطح آب تا نزدیکی پاتاق پل بالا آمد، اما آب از عرشه عبور نکرد و پل آسیب جدی ندید.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان خاطرنشان کرد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد مهندسان و معماران ایرانی در حدود هزار سال پیش سازه‌هایی طراحی کرده‌اند که در برابر سیلاب‌های شدید مقاومت قابل توجهی داشته‌اند.
انتهای پیام
