احمد فاطمینژاد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه امارات در اوج سالهای تحریم جزء دروازههای اصلی ایران برای اتصال به بازار جهانی بوده، اظهار کرد: بسیاری از شرکتهای واسطه در امارات به ویژه دبی مستقر هستند که در تسهیل واردات و صادرات و نقل و انتقالات پولی، مالی و فناوری نقش دارند. این شرکتها نقش موثری در کاهش اثر تحریمها داشتهاند و به همین دلیل امارات یکی از کشورهایی است که در FATF کارنامه مثبتی ندارد.
وی با اشاره به ارتباطات این کشور با بسیاری از کشورهای تحریمشده، اضافه کرد: امارات در لیست خاکستری ردهبندی FATF قرار دارد و در بسیاری موارد با مجازات مواجه بوده است. البته این فقط منحصر به ارتباط با ایران نیست، بلکه ارتباط با سایر بازیگران محدودشده در روند اقتصاد جهانی را نیز شامل میشود.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با بیان اینکه این سودآوری اقتصادی برای ایران و امارات دو سویه بوده، ادامه داد: حجم ارتباطات ما با این کشور به صورتی است که هرگونه تحول، در نوسانات بازار منعکس میشود. شاخصها به خوبی نشان داده که ارتباط با امارات تا چه حد راحت است. زمانی که صرافیهای دبی محدود میشوند، نرخ دلار در ایران تغییر میکند یا محدودیت عرضه درهم به سرعت در بازار ارز ایران خودش را نشان میدهد. لذا از این منظر مهمترین کارکرد و اهمیت امارات نقش اقتصادی آن بوده است.
فاطمینژاد در خصوص تاثیر همراهی امارات با رژیم صهیونیستی و آمریکا در جنگ رمضان بر دیدگاه ایران به این کشور، افزود: به طور کلی در شرایط جنگی روابط میان بازیگران با فاکتورها و متغیرهای جدید دچار تغییر میشود. جنگ و بحران، شرایط نرمالی نیست که با منطق محاسبهگری و سود اقتصادی در مورد آن تصمیم گرفت. شرایط جدید نوع نگاه امارات و ایران به یکدیگر را تغییر داده و در بازنگری خود، یکدیگر را به عنوان تهدید درک کردهاند. این موضوع مطمئنا در محاسبات اقتصادی آنها اثرگذار است.
وی با اشاره ارتباطات و نشستهای مخفیانه مقامات امارات با رژیم صهیونیستی، بیان کرد: این یک موضوع استثنایی نیست. ما با بسیاری از کشورهایی که با رژیم صهیونسیتی رابطه خوبی دارند، دارای ارتباطات گسترده هستیم. اساسا مطالعات روابط بینالملل نشان داده که روابط کشورها نباید تحت تأثیر بازیگران ثالث قرار گیرد، وگرنه تمام کشورها باید درگیر جنگ باشند. اتفاقا هنر دیپلماسی این است که روابط دوجانبه کشورها، با حداقل رساندن نقش بازیگران ثالث برقرار باشد.
عضو هیات علمی گروه روابط بینالملل دانشگاه فردوسی ادامه داد: به عنوان مثال، ما با پاکستان و هند روابط خوبی داریم، در صورتی که این دو با هم دشمن هستند. با روسیه سطح بالایی از تعامل را داریم، در حالیکه این کشور به رژیم صهیونیستی نزدیک است. ما با اغلب کشورها در ارتباطیم که با آمریکا در ارتباط هستند. اگر قرار باشد روابط دو جانبه ما با هر کشوری به ویژه همسایگان تحت تأثیر مناسبات آنها با کشور ثالث باشد، نباید با هیچ کشوری وارد تعامل شویم. لذا صرف عادیسازی روابط امارات و رژیم اسرائیل نمیتواند متغیر موثری در تنشآمیز شدن روابطمان با آن باشد.
فاطمینژاد با اشاره به تلاشهای امارات برای ضربه به ایران، از در اختیار گذاشتن خاک کشورش به آمریکا تا تکرار ادعای حاکمیت بر جزایر سهگانه، گفت: این موضوع پراهمیتی در روابط دوجانبه ما با امارات است، اما نباید اجازه داد چنین مواردی به عنصر منفی در روابطمان مبدل شود. باید تا جایی که امکان دارد، نگذاریم امارات به میدان منازعه با رژیم صهیونیستی تبدیل شود. ارتباط ابوظبی و تلآویو باید در انحصار روابط دوجانبه خودشان باشد، نه اینکه امارات پایگاهی برای ضربه به ایران قرار بگیرد. اگر این موارد رعایت شود، تنشهای فیمابین موجود با امارات قابل مدیریت است.
وی اضافه کرد: اگر بر روابط دوجانبه و به ویژه مسائل اقتصادی که حواشی سیاسی-امنیتی کمتری دارد، متمرکز شویم، بسیاری از تنشهای موجود در روابط ما و امارات قابل مدیریت است. برای مثال، اخیرا ۱۷ زندانی از امارات به ایران منتقل شدند که میتواند نشانهای از کانالهای همکاری مدیریت تنش باشد. ایران و امارات علیرغم تمام تنشهای نفتی، نظامی و امنیتی اخیر، به این موضوع واقف هستند که سرنوشت دو کشور به لحاظ امنیتی تفکیکناپذیر است.
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه داد: پیوستگی خاصی بین کشورهای همسایه وجود دارد که بر مبنای آن امنیت یکی بدون تامین شدن امنیت طرف مقابل امکانپذیر نیست. امارات و ایران نمیتوانند به یکدیگر ضربه بزنند، بدون اینکه خودشان تحت تأثیر قرار نگیرند. لذا ناامنی در دو طرف قابل سرایت است. باید اصل اشتراک سرنوشت را پذیرفت و گامهایی برای مدیریت منازعه برداشت که یکی از آنها، توافق برای ادامه مناسبات اقتصادی است.
انتهای پیام
