رضا جمشیدی، امروز ۱۹ مهرماه، در چهل و ششمین نشست یکشنبه‌های اقتصادی که در دفتر استاندار خراسان رضوی برگزار شد، با تاکید بر ضرورت تقویت تعامل میان استان‌های زعفران‌خیز کشور، اظهار کرد: برگزاری نشست مشترک با حضور اعضای ملی و نمایندگان این استان‌ها در ایام مرتبط با زعفران می‌تواند زمینه‌ساز افزایش هم‌افزایی و دستیابی به وفاق بیشتر برای حمایت از این محصول باشد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های تبلیغاتی شهرداری‌ها و صداوسیما در معرفی زعفران، افزود: با وجود اهمیت این محصول در ابعاد فرهنگی و اقتصادی خراسان رضوی، از ظرفیت‌های رسانه ملی برای معرفی و حمایت از آن به‌اندازه کافی استفاده نشده است.
جمشیدی با اشاره به هزینه‌های بالای مطالبه‌شده برای حمایت رسانه‌ای، بیان کرد: هزینه بالا برای حمایت رسانه‌ها از جشنواره زعفران، سبب شده که بهره‌گیری از ظرفیت رسانه ملی را با محدودیت مواجه کرده و ضرورت دارد که این موضوع توسط استاندار پیگیری شود.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی خاطرنشان کرد: پیگیری این موضوع می‌تواند زمینه استفاده بیشتر از ظرفیت صداوسیما برای معرفی جایگاه زعفران و تقویت نقش آن در اقتصاد استان را فراهم کند.
ضرورت تخصصی‌سازی فرآوری زعفران برای حفظ جایگاه ایران در بازارهای جهانی
محمدرضا توکلی‌زاده، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، با تاکید بر ضرورت شناسنامه‌دار شدن زعفران، اظهار کرد: تداوم وضعیت فعلی در زنجیره تولید و صادرات این محصول و بی‌توجهی به ایجاد هویت مشخص برای آن، می‌تواند در آینده جایگاه زعفران ایران را در رقابت با سایر تولیدکنندگان در بازارهای جهانی با چالش مواجه کند.
وی با اشاره به مراحل مختلف زنجیره ارزش زعفران، از کشت و تولید تا فرآوری، بسته‌بندی و صادرات، افزود: بخش فرآوری این محصول همچنان با ضعف‌های جدی روبه‌روست و از شرایط مطلوب و متناسب با الزامات بازارهای هدف برخوردار نیست؛ ازاین‌رو، ارتقای کیفیت و ساماندهی این بخش از طریق حرکت به سمت فرآوری تخصصی، ضرورتی اساسی برای توسعه صادرات زعفران به شمار می‌رود.
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی همچنین بر ضرورت ایجاد مراکز تخصصی خدمات کشاورزی در مناطق مختلف تاکید کرد و گفت: ایجاد این مراکز و اختصاص شناسه کالا و کد پاسخ سریع (QR) به محصولات، می‌تواند زمینه شناسنامه‌دار شدن زعفران و ثبت اطلاعات مربوط به مراحل تولید و فرآوری آن را فراهم کند.
توکلی‌زاده خاطرنشان کرد: با اجرای این سازوکار، زعفران پس از طی مراحل تولید، فرآوری و بسته‌بندی، با هویت مشخص و قابلیت رهگیری وارد چرخه صادرات می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند به ساماندهی زنجیره ارزش این محصول و تقویت جایگاه آن در بازارهای جهانی کمک کند.
حضور نماینده خراسان رضوی در کمیته ارزش‌گذاری زعفران ضروری است
در ادامه این نشست علی باخرد، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، با اشاره به ضرورت بازنگری در فرآیند ارزش‌گذاری زعفران، اظهار کرد: تاکنون درخواست‌های متعددی برای حضور نماینده‌ای از استان در کمیته ارزش‌گذاری زعفران مطرح شده است. نخستین پیشنهاد، حضور نماینده خراسان رضوی در کمیته ارزش‌گذاری با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بخش خصوصی است تا تعیین ارزش زعفران بر مبنای قیمت‌های واقعی این محصول در بازار انجام شود.
وی ادامه داد: پیشنهاد دوم، پیگیری این مسئله از طریق رئیس‌کل بانک مرکزی با هدف بررسی مسائل و رفع موانع موجود در فرآیند ارزش‌گذاری زعفران است. توسعه بازارهای صادراتی زعفران با بهره‌گیری از تعرفه‌های ترجیحی پیگیری شود.
تعیین قیمت پایه صادرات زعفران نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های متولی است
فیروز ابراهیمی، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، با تاکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول در تعیین قیمت پایه صادرات زعفران، اظهار کرد: سازمان توسعه تجارت، مرجع تصمیم‌گیری در زمینه تعیین قیمت‌های پایه صادراتی است و این مسئولیت بر عهده گمرک نیست؛ ازاین‌رو، ضروری است سازمان توسعه تجارت با سایر دستگاه‌های ذی‌ربط به تفاهم و تصمیم‌گیری مشترک در این زمینه دست یابد.
وی افزود: بانک مرکزی در این فرآیند نقش وصول‌کننده را بر عهده دارد و تعیین قیمت‌های پایه صادراتی باید با هماهنگی و تعامل میان دستگاه‌های مسئول دنبال شود.
در ادامه این جلسه، رضا راستی، سرپرست حوزه نظارت گمرکات خراسان رضوی، با اشاره به فرآیند ارزش‌گذاری زعفران، اظهار کرد: گمرک در فرآیند ارزش‌گذاری این محصول از اطلاعات و نظرات اتحادیه‌های مرتبط و سازمان جهاد کشاورزی استفاده می‌کند و در صورت بروز ابهام یا وجود مسائل کارشناسی، آمادگی دارد با دعوت از کارشناسان مربوطه به استان، موضوع را بررسی کند. در صورت طرح مسائل و مشکلات از سوی فعالان بخش خصوصی، امکان بررسی کارشناسی موضوع با حضور متخصصان و بهره‌گیری از دیدگاه‌های تشکل‌های مرتبط فراهم است.
وی با تاکید بر ضرورت تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی زعفران بیان کرد: با توجه به شرایط موجود و محدودیت‌های ایجادشده در مسیر صادرات این محصول به اسپانیا و امارات متحده عربی، شناسایی و بهره‌گیری از ظرفیت بازارهای جایگزین باید در اولویت قرار گیرد.
راستی پیشنهاد کرد: پیشنهاد می‌شود که ظرفیت توافق‌نامه‌های تعرفه ترجیحی ایران با سایر کشورها بررسی گردد تا امکان استفاده از تخفیف‌های تعرفه‌ای برای تسهیل و توسعه صادرات زعفران فراهم شود.
سرپرست حوزه نظارت گمرکات خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت بازار ترکیه، گفت: با توجه به وجود تعرفه ترجیحی میان ایران و ترکیه و حجم محدود صادرات زعفران به این کشور، ضروری است شرایط موجود بررسی و راهکارهای بهره‌برداری از این ظرفیت برای گسترش صادرات محصول مذکور شناسایی شود.
راستی ادامه داد: کارگروهی تخصصی با هدف شناسایی کشورهای دارای توافق‌نامه تعرفه ترجیحی با ایران تشکیل شود تا ضمن بررسی فرصت‌های موجود، راهکارهای عملیاتی توسعه صادرات زعفران به بازارهای هدف تدوین شود.
صدور ۲۵۳۱ شناسنامه بهره‌برداری زعفران در خراسان رضوی
مجید جعفری، مدیرعامل سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ساماندهی فعالیت‌های بخش کشاورزی، اظهار کرد: حدود هفت ماه گذشته، ۳۸ هزار شناسنامه واحد بهره‌برداری در استان صادر شده که از این تعداد، ۲۵۳۱ شناسنامه به واحدهای بهره‌برداری زعفران اختصاص دارد. در این مدت، ۲۸۹ شناسنامه محصول نیز صادر شده که ۳۰ مورد آن مربوط به زعفران بوده است. این اقدامات با هدف ساماندهی فعالیت‌های کشاورزی و شناسایی دقیق‌تر واحدهای بهره‌برداری انجام شده است.
وی با اشاره به الزامات اجرایی جدید در حوزه صادرات زعفران، بیان کرد: با توجه به الزاماتی که از سال جاری در این حوزه اجرایی شده، باید بهره‌برداران و صادرکنندگان زعفران برای ثبت و بررسی اطلاعات موردنیاز، به سامانه‌های تعیین‌شده مراجعه کنند.
مدیرعامل سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی همچنین از راه‌اندازی میز تخصصی زعفران در سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی خبر داد و گفت: این میز با مشارکت کارشناسان و صاحب‌نظران شناخته‌شده حوزه زعفران فعالیت می‌کند و پیگیری امور مرتبط با سیاست‌گذاری این محصول در سطح استان را بر عهده دارد.
ساماندهی اعتبارات دستگاه‌های اجرایی به صداوسیما با هدف شفاف‌سازی خدمات
سید حامد حسینی، مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان رضوی، با تاکید بر ضرورت بازنگری در نحوه اختصاص اعتبارات دستگاه‌های اجرایی به صداوسیما اظهار کرد: طی یک ماه گذشته مکاتباتی با دبیرخانه مربوطه انجام شده است تا اعتبارات متناسب با دسته‌بندی دستگاه‌ها، شرکت‌ها و بخش‌های اقتصادی ساماندهی شود و با مجوز شورا، امکان تجمیع آن‌ها فراهم آید.
وی تصریح کرد: با تجمیع اعتبارات و انعقاد تفاهم‌نامه‌ای مشخص، می‌توان منابع را در قالب برنامه‌ای هدفمند اختصاص داد و در مقابل، خدمات موردنیاز دستگاه‌ها را به‌صورت شفاف تعریف کرد.
حسینی خاطرنشان کرد: هدف از این اقدام، اختصاص اعتبارات به صداوسیما بر اساس برنامه‌ای مشخص و تعهدات روشن و در مقابل، دریافت خدمات مؤثر و متناسب با منابع تخصیص‌یافته است.
پیشنهاد بررسی صادرات زعفران به افغانستان با امکان تسویه ریالی
حسین محمدیان، رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت‌های افغانستان برای توسعه همکاری‌های تجاری و صادرات زعفران، اظهار کرد: در شرایط کنونی، بررسی مسیرهای جایگزین و سازوکارهای جدید تجاری می‌تواند به حفظ بازارهای بین‌المللی این محصول و کاهش موانع پیش روی صادرکنندگان کمک کند.
وی با اشاره به عرضه زعفران در نمایشگاه ابوحنیفه افغانستان و تفاوت قیمت این محصول در بازارهای ایران و افغانستان، افزود: قیمت اعلام‌شده برای هر کیلوگرم زعفران در این نمایشگاه حدود ۴۰۰ میلیون تومان بود که نشان‌دهنده تفاوت قابل توجه قیمت در دو بازار است.
محمدیان با بیان اینکه افغانستان می‌تواند یکی از مسیرهای مهم همکاری اقتصادی ایران باشد، گفت: پیشنهاد می‌شود؛ امکان صادرات زعفران به این کشور با استفاده از سازوکارهای مناسب، از جمله تسویه ریالی، مورد بررسی قرار گیرد تا بخشی از موانع مرتبط با تعهدات ارزی صادرکنندگان برطرف شود.
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین بر ضرورت بررسی ظرفیت‌های تولید مشترک زعفران و عرضه این محصول با برند مشترک ایران و افغانستان تاکید کرد و افزود: استفاده از این الگو می‌تواند زمینه دسترسی به بازارهای بین‌المللی، از جمله بازارهای اروپایی، را فراهم کند.
وی با اشاره به محدودیت‌های موجود در تجارت خارجی کشور تصریح کرد: در شرایط فعلی، ضروری است به‌جای تمرکز بر اختلافات گذشته، راهکارهای اجرایی برای حفظ بازارهای صادراتی و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای در اولویت قرار گیرد.
محمدیان خاطرنشان کرد: الگوی تولید مشترک با افغانستان محدود به زعفران نیست و امکان بررسی و بهره‌گیری از آن در سایر صنایع نیز وجود دارد.
شورای ملی زعفران خواستار اصلاح شیوه تعیین قیمت پایه صادراتی است
فرشید منوچهری، دبیر شورای ملی زعفران، با انتقاد از شیوه تعیین قیمت پایه صادراتی این محصول اظهار کرد: نبود هماهنگی میان دستگاه‌های متولی و تعیین ارزش صادراتی بر اساس نرخ‌هایی که با واقعیت بازار زعفران انطباق ندارند، مشکلاتی را برای صادرکنندگان ایجاد کرده است.
وی با اشاره به پیگیری‌های چندین‌ساله شورای ملی زعفران برای شناسنامه‌دار کردن این محصول، افزود: این موضوع از سال‌ها قبل مطرح بوده و حتی به‌صورت آزمایشی در استان‌های خراسان رضوی و خراسان جنوبی اجرا شده است، اما تاکنون سازوکار اجرایی مشخص و مورد توافقی برای آن تدوین نشده است.
منوچهری با تاکید بر ضرورت تفکیک شناسنامه‌دار کردن زعفران در مرحله تولید از شناسه‌گذاری مورد نیاز در فرآیند صادرات، تصریح کرد: این دو موضوع ماهیت متفاوتی دارند و نباید به‌گونه‌ای به یکدیگر پیوند بخورند که اجرای الزامات مربوط به شناسنامه‌دار کردن محصول، مانعی در مسیر صادرات ایجاد کند.
دبیر شورای ملی زعفران در ادامه، شیوه محاسبه قیمت پایه صادراتی را یکی از چالش‌های صادرکنندگان دانست و افزود: محاسبه ارزش صادراتی بر مبنای قیمت عمده‌فروشی در مقاطع زمانی نامتناسب با شرایط بازار و تبدیل آن بر اساس نرخ ارز رسمی، در شرایطی که صادرکنندگان زعفران را با نرخ‌های رایج بازار تهیه می‌کنند، موجب ایجاد فاصله میان ارزش تعیین‌شده و واقعیت معاملات صادراتی می‌شود.
وی با اشاره به مستندات ارائه‌شده درباره قیمت زعفران در بازارهای خارجی گفت: لازم است شیوه فعلی ارزش‌گذاری صادراتی اصلاح و قیمت پایه صادرات زعفران متناسب با شرایط واقعی بازار تعیین شود.
منوچهری با اشاره به پیشنهادهای مطرح‌شده برای اصلاح این روند بیان کرد: پیشنهاد شده است که مبنای قیمت عمده‌فروشی در بازه‌های زمانی مشخص مورد بازنگری قرار گیرد تا تغییرات بازار زعفران در محاسبه ارزش صادراتی لحاظ شود و قیمت پایه با شرایط روز بازار تناسب بیشتری داشته باشد.
وی همچنین درخواست تعیین تکلیف مصوبات مربوط به نرخ ارز مبنای گمرکی شد و گفت: لازم است رویه‌ای شفاف و منصفانه برای ارزش‌گذاری صادرات زعفران تدوین و اجرا شود.
ثبت ۸۴ ایده از ۱۵ استان کشور در سومین جشنواره روز ملی زعفران
سمیرا سبزواری، مدیر مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی و دبیر جشنواره روز ملی زعفران، با تشریح برنامه‌های سومین دوره این جشنواره اظهار کرد: این رویداد از چهارم تا هفتم آبان‌ماه در محل نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار می‌شود و نمایشگاه زنجیره ارزش زعفران و صنایع وابسته نیز با هدف گردهم‌آوردن فعالان بخش‌های مختلف این حوزه برپا خواهد شد.
وی افزود: در این نمایشگاه، بخش‌های مختلف زنجیره ارزش زعفران، از جمله حوزه‌های برندینگ، چاپ و بسته‌بندی و صنایع دارویی حضور خواهند داشت تا ظرفیت‌ها و توانمندی‌های این بخش‌ها در کنار یکدیگر معرفی شوند
.سبزواری، همایش روز ملی زعفران را اصلی‌ترین برنامه این جشنواره دانست و بیان کرد: بخش از ایده تا خلق ارزش با محوریت نوآوری در زنجیره زعفران از حدود سه ماه گذشته آغاز شده و فرآیند دریافت و ثبت ایده‌ها در آن ادامه دارد. همچنین، جشنواره عکس امسال با اضافه شدن بخش عکس‌نوشت برگزار می‌شود و برنامه‌های تبلیغات شهری نیز برای معرفی این رویداد در دستور کار قرار گرفته است.
دبیر جشنواره روز ملی زعفران ادامه داد: تیزرهای تبلیغاتی این رویداد آماده شده و استفاده از ظرفیت بیلبوردها و سایر سازه‌های تبلیغاتی شهری نیز پیش‌بینی شده است. مراسم افتتاحیه جشنواره در سالن خلیج فارس نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار می‌شود و اجرای برنامه‌های فرهنگی با محوریت آیین‌های بومی و محلی خراسان، در کنار برنامه‌های مرتبط با جشنواره عکس و عکس‌نوشت، از دیگر بخش‌های این مراسم خواهد بود.
وی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای پنجم آبان‌ماه گفت: در این روز، برنامه‌ای با حضور سفرا و بازدید از تعدادی از واحدهای فرآوری زعفران برگزار خواهد شد.
سبزواری در تشریح جزئیات بخش از ایده تا خلق ارزش اظهار کرد: تاکنون ۸۴ ایده با مشارکت فعالان و علاقه‌مندان از ۱۵ استان کشور در این بخش به ثبت رسیده است که از میان آن‌ها، ۱۹ طرح به مرحله دوم راه یافته‌اند. در نهایت، پنج ایده برتر برای معرفی به سرمایه‌گذاران انتخاب خواهند شد.
وی با بیان اینکه این بخش با هدف حمایت از ایده‌های نوآورانه و ایجاد ارزش افزوده در زنجیره زعفران طراحی شده است، افزود: موضوعات مطرح‌شده در ایده‌های دریافتی، تمامی حلقه‌های زنجیره ارزش این محصول را در بر می‌گیرد و محورهایی همچون روش‌های نوین تولید، به‌زراعی و به‌نژادی را شامل می‌شود.
مدیر مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین درباره جشنواره عکس و عکس‌نوشت گفت: تا روز بیست‌وسوم، حدود ۴۰۰ اثر از ۱۱ استان کشور به دبیرخانه ارسال شده است و پیش‌بینی می‌شود در هفته پایانی مهلت ارسال آثار، تعداد آثار دریافتی افزایش یابد. داوری آثار با حضور داوران ملی و استانی انجام خواهد شد و در مرحله نخست، ۳۵ عکس و ۱۰ عکس‌نوشت برتر انتخاب می‌شوند. در نهایت نیز سه عکس و سه عکس‌نوشت به‌عنوان آثار برگزیده معرفی خواهند شد.
انتهای پیام
